Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

795 emaitza hamar bilaketarentzat

Sarrera buruan (27)


Sarrera osoan (499)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
diferente.
sense-1
1. (V-arr, G-azp-nav, AN-gip-5vill, B), diferent (BN-lab; SP Chaho, Urt I 46), difrente , liferent (S; Chaho), lifrent (S). Ref.: Lrq /lifrént/; Elexp Berg ; Gte Erd 79, 237.
(Adj.). Diferente, distinto. "Bi anaiak oso diferentiak die" Elexp Berg. "Oiñetako diferentekin dioa (AN-gip)" Gte Erd 237 (G-azp desberdiñekin). "Aitaren aldean diferentea da (AN-5vill, B, G-azp), bata bertzeaganik diferentak dira (BN-lab), bere egitik agitz diferenteak dituk (AN-5vill)" Ib. 79. v. ezberdin, desberdin.
Tr. La forma diferent se documenta al Norte, donde a partir de mediados del s. XIX apenas se encuentran testimonios (hay diferente en unos versos de Valcarlos de 1929, LuzKant 113). Al Sur la forma atestiguada es diferente, que no se documenta en autores de léxico cuidado de los ss. XVIII y XIX. A partir de mediados del siglo XIX sólo se encuentra en bertsolaris y textos populares, aunque, hacia 1960, tbn. lo emplean autores como Etxaide (JJ 224 diferent), Txillardegi, Aresti (Tobera 277) y Villasante. Hualde emplea difrente, y AR liferent. En DFrec hay 25 ejs. de diferente, todos ellos meridionales.
Kristen tormenta eta damnatzen diradenena zertan diferent. Lç Ins C 5r. Ezen izarra izarraganik diferent da gloriatan. Lç 1 Cor 15, 41. Eta komisione ekarri duzuena da diferente. MRos 10.1r. Orai ofrezitzen den manera mota da diferentea. Ber Trat 9r. Bere gain punitzen ditu bizio diferentak: / Urguilluak gormantetik berzela tu tormentak. EZ Man I 109. Guztiak hitz eta mihi / diferentetakoak. EZ Noel 33. Promesa eta intenzionea obligazinozko gauzetan diferentak direla. Harb 450. Eztituzte euskaldun guztiek legeak eta azturak bat, eta ez euskarazko minzatzea ere, zeren erresumak baitituzte diferent. Ax 17 (V 8;
v. tbn. 352s (V 234)). Egiten diren liburuak hagitz diferent baitira bata bertzetik. SP Phil b 4v. Erregezko zure markak / Kontenplatzen tudala, / Ikhusten tut diferentak / Enetarik direla. Arg DevB 58. Hamar birjina haien ditxa eta bentura diferenta. Tt Onsa 74. Debozionean gustu diferenteak baitire. Gç 31. Iru distinte edo diferente. VJ 5. Baldin zeren bertze hitzkuntzetarik diferent, eta hek baino zaharrago den. ES 97. Moeta diferentera mudaturagiten digoen zirkunstanzia. OA 136. Jainkoaren iuiamenduak guretarik xoill dire diferentak. Ch I 7, 3. Persona oiek nola dire diferenteak? El 32. Yende suerte diferentak estatu eta disposizione diferentetan aurkhitzen direnak. He Gudu 161. Berba batzuk edo esateko moduak banaro edo diferenteak dituezala. Cb CatV 113. Eba berriya, lehenbizikoaren ganik ungi diferenta izatu zare. Mih 30. Hark egin ditu munduko kondizione diferentak, eta kondizione bakhotxari iratxaki diotza trabailu berezi batzuek. Brtc 189. Goguan hartu behar tuzu kasu edo okasione liferentak. AR 184s. Hoiek hirur Eliza diferent direa? CatLan 56. Jaunak, bardin gira guziak, / geiago kanbiorik / handi-mandi diferentik / ez dugu sofrituko engoitik. Iraultza 108. Ordian bardin girate, / Diferent denik eztate, / Baruak eta nubliak, / Mündü huntako erregiak. UskLiB 217. Oraino gutiago behar laiteke zerbitzatu letra bera soinu edo boz diferentzat. MarIl XI. Ezade diferenteak bear ba dituzte, egon ditezke lur berean bi landare mota. It Dial 49s (Ur desbardiñak, Dv berezak, Ip berhezi). Hala orobat liburu berak hirur eskribatzaille diferentez landuak eta moldatuak, badituzke publikoan erakurtzaille gustu diferentetakoak. Gy V. Personak dira diferentiak, / Jaungoiko bat egiazkua. Xe 336. Diferentiak gera / munduan dianak, / lenago illak eta / bizi geranak. AzpPr 131.
(s. XX). Ikusten ditugu arpegi berri asko eta guziyak diferentiak. Iraola 53. Orain zar izan edo / lenago gaztia / diferentiak dira / bata ta bestia. Urruz Zer 84. Diferentiak izaten dira / barrika eta kupela. Tx B II 253. Filosofian oñarri batetik ala bestetik asi, ta toki diferentetara iristen da. Txill Let 126s. Ez dakik Jaungoikoak diferentiak egin gaituzakana? Bilbao IpuiB 20. Birtutea eta zoriona ez dira bi gauza diferenteak. Vill Jaink 100. Gugaz dabiltzan arerio bi / daukaguz diferentiak: / batzuek dira pentsu-saltzaille, / bigarrenak tratantiak. BEnb NereA 243. Eta iñor iltzean ere berdin. Baiña kanpai-soiñu diferenteak oso. BAyerbe 122.
v. tbn. Gco I 466. In Ataño TxanKan 105. Osk Kurl 204. Auspoa 77-78, 277. BBarand 24. Diferent: JesBih 409.
(Pl.). Diversos, varios.
Zein finko egon zen hain bertze gudu, kasu, gertanza diferenten artean. SP Phil 529. Denbora diferentetan haukien herrietarat joan izan diren euskaldunetarik. ES 99. Zenbatenaz gure xedea [...] garbiago eta xuxenago baita, hanbatenaz gabiltza seguratukiago hirrisku diferenten artean. Ch III 33, 2. Zer egin duzu kausitu zaren lekhu eta enplegu diferentetan? Brtc 247. Hunekin adituko dute kongregazioneko egitekoetan, Eliza diferentetan altxatuak diren kongregazionetako gidariek. JesBih 413. Agiten drela peste eta gose, eta lur ikareria difrente edo anitx lekutan. Hual Mt 24, 7 (Samper franko lekutan). Izpirituz eta gogoz segi ezatzue mezako phontu diferentak. Arb Igand 181.
sense-2
2. (Adv.). De modo diferente.
Pertsona bakoitzak diferente pentsatzen du. Albeniz 25.
azpisarrera-1
DIFERENTEZKO.
Guziok gera pertsonak baiña / diferentezko klasiak. Ayesta 81.
diferente
<< diadema 0 / 0 difteria >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper