Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

795 emaitza hamar bilaketarentzat

Sarrera buruan (27)


Sarrera osoan (499)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 ehun.
sense-1
(gral.; Lcc, Volt 61 (heun), SP, Mic, Ht VocGr , Lar, Añ, Gèze, Dv, H (+ eun)), egun (V-m-gip, G-azp, AN, B, L-côte, Sal), ein (R; Dv), aun (V-ger-arrig, G-nav, AN-araq-olza), yegon (AN-5vill), yeun (AN-5vill). Ref.: A (eun, egun, ein); A Apend (aun); Bon-Ond 154; Lrq; Iz ArOñ, R 305, Ulz 454; Etxba Eib (egun); Holmer ApuntV ; Elexp Berg ; EAEL 179.
Cien. "Ciento" Lcc. "Eun, 100" (Tabla de numerales del s. XVI). FLV 2008, 296. "Ehun, cent. Ehunen arraztua, environ cent" SP. "Se usa como unidad aún en cantidades superiores a mil. Así ameka eun 1100, amabi eun 1200, etc. hasta 1900. Por excepción, he oído incluso en cantidades superiores: ogeitasei eun 2600" Satr VocP.
tradizioa
Tr. De uso general en todas las épocas y dialectos. En DFrec hay 453 ejs.

Plaga baten lekhuan ehun rezebitzeko gintuen orduan ere. Ins A 6r. Ehun zaldik ehun zaltoki behar. O Pr 127. Alabadere ber mündia izan dena enberadorik ezetare erregerik batere ehün urthiak onki dütianik ta lauretan hogeiak ere gütik. Egiat 190. Hektara egiten da ehun araz; ara, ehun zantiaraz. Dv Lab 58. Biyak kartzelan egongo dira eskribauak egun da ogei arkumeak pagatu arte. Sor AKaik 135. Batalla ori jokatu zuten / jende askoren aurrian, / uste deanez eun bat milla / izango ziran urrian. Tx B I 167. Lengoak pikopean arkitzen ez baditu ez dizkik beste eunak [eun dukatak] an jarriko. Lek EunD 49. Etxe, naiz senide, naiz guraso, [...] Nere izenagatik uzten ditunak, eun alako artuko du ta betiko bizitza gañera. MAtx Gazt 106. Eun bosti zuen izketa zertaz zan asmatu baietz. NEtx LBB 146. Eun kilo jan biar ziran arrautze baten indarra eukiteko. Gerrika 106. Bistan da, adibidez, Lauaxeta "sabindarrago" zela ehun bider hizkerari bagagozkio Lizardi baino. MEIG VII 34.
azpiadiera-1.1
Bethi zuen alderakotz geldi gaiten zordunak, itzultzera esker eta alabantzen ehunak.EZ Man II 149.
azpisarrera-1
HAMAR-EHUN, HAMAIKA-EHUN (...). v. hamar, hamaika...
azpisarrera-2
EHUN-AREA. Hectárea.
Beraz, oso ongarriak dira ta eun-areako eun-irureun kilo bitartean bota bear dira. NekIr 34.
azpisarrera-3
EHUN BANA. v. bana.
azpisarrera-4
EHUNDA BIKO. Nombre de cierta danza.
Eunda bikoak ditu 3 zatitan 64 puntu, lendabiziko zati biak joteen dira biña aldiz eta 3 garrena beiñ baizik ez. Izt D 114.
azpisarrera-5
EHUN DUKATEKO. Nombre de cierta danza.
Eun dukatekoak ditu 5 zatitan 71 puntu. Izt D 112.
azpisarrera-6
EHUNEKO. v. ehuneko.
azpisarrera-7
EHUNETAN (S ap. Lrq; Lar, H). Cien veces (más). "Ehunetan hanbat, cent fois autant" H.
Eror zedin lur onera, eta sorthurik egin zezan fruktu ehunetan hanbat. "Cent fois autant" . Lc 8, 8 (Dv ehunetan; He batenzat ehun, Ol eun alako, IBe bateko ehun). Laudorio ehunetan dizudan gehiago, / zeren gidatu naukezun egoitza neureraño. EZ Man II 120. Emanen zaizkitzu barrenekoak, arimarenak, izanen baitira ehunetan gorputzarenak baiño handiagoak. Ax 508 (V 327). Emanen diotela lur huntan berean ehunetan gehiago eta bertze munduan bizitze eternala. Jnn SBi 59. Badakit nik sinesteaz, Jaunari oso bainago, / ehunetan badutala bizi-indarraz geihago. Iratz 195.
v. tbn. Lg II 193. Ehünetan: Egiat 266. CatS 61.
azpisarrera-8
EHUNETATIK, EHUNETIK. Por ciento; entre cien. v. ehuneko.
Elaite ediren ehunetarik bat edo biga. Tt Onsa 128. Relijio santetan sartzen diranak ez dira eunetatik bat. Mb IArg I 325. Ez da, bana bertze, ehunetarik bat, ez eta berrehunetarik bat, bere haurrei eskolan otoitzak eta katixima erakatsi nahi ez lioketenik. HU Aurp 83. Nik ehunetarik bat ez dutala sinhetsiko hango ixtorioetan. Zerb Metsiko 344. Paraje oiek diradelako / biziro peligrosuak, / eunetatik amar biaitu / gutxiyenaz itxasuak. Tx B I 126. Lan-sarien eunetik 50 jaso al izateko. EAEg 12-1-1937 786 (cf. ib. 1-11-1936, 189 et passim euneko). Gaur eunetik amairu bakarrik omen daude zuaitz-basotuak. Munita 145. Baiña orduan ez zan orain beste orri ormetan itsasten; ezta eunetik batik be. Etxabu Kontu 65. Alkatiak, eunetik larogetaemeretziak atzamarrez egindakuak. Gerrika 243. Ez dira asko: ehunetatik bat gehienaz ere. MIH 310.
v. tbn. AA I 412. Anab Aprika 44. Eunetarik: Ldi IL 166. Euneti: fB Olg 188. CrIc 129. Eundik: Mde Pr 239.
azpisarrerakoSense-8.1
(Con suf. -ko)
Urteroko saria bilduaren eunetiko laua bedi, aurtendik asita. Ldi IL 97 (116 eundiko).
azpisarrera-9
EHUN KORAPILO. "Ehun morapillo (msLond), centinodia" A (s.v. morapil).
azpisarrera-10
EHUN-HOSTO. "Rosier peu odorant" Alth Bot 21. "Ehun-osto (S), rosa centifolia, rosal romano" A.
azpisarrera-11
EHUN-URTE. Siglo.
Eleizak zenbat ume izan dittuan, emen jarriko dizutegu eun urtez eun urte. Inza Azalp 89. Laugarren eunurtean. Ib. 27. Zorioneko aroa ta zoriontsua eun-urtea, nere ekintza famatuak argitara diranekoa. Berron Kijote 42.
azpisarrera-12
EHUN-URTEKO. Siglo.
Eun urteko edo mende ontaraño zenbat [seme] izan dittuan [Eleizak]. Inza Azalp 89. Ez ziren Kristo aitzineko VIII edo VII-garren ehunurtekoa baino goizikago heldu Irlandarat. Mde Pr 221.
azpisarrera-13
EHUN-UTEURREN. Centenario.
Milla ta zortzireunetik gora / berroi ta amairugarrena, / euskaldunontzat aztu eziña / aurten eunurteurrena. NEtx LBB 287.
azpisarrera-14
EHUN-URTEZ. "(Sal), ¡que te aproveche! Eun urtez! asten oilo bat jatez (BN-baig, S)" A.
ehun
<< eguzkiratu 0 / 0 ehuneko >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper