Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

795 emaitza hamar bilaketarentzat

Sarrera buruan (27)


Sarrera osoan (499)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
itsas zabal.
sense-1
(G, L, BN), itsaso zabal (Dv), itxaso zabal (Lar, ). Ref.: A; Lh .
Alta mar; ancho mar. "Piélago, alta mar" Lar, . " Itsaso zabalera heldu zirenean, quand ils arrivèrent en pleine mer" Dv. "Large, haute-mer" Lh. Tr. Documentado desde la primera mitad del s. XVII, tanto al Norte como al Sur, en autores de todas las épocas.
Guarda gaitzatzu kaltetarik / itsaso zabalean har ginetzakenetarik. EZ Man II 136. Airean aditu ziren [...] plaiñuak, itsas zabalean ere [...] ohiuak. EZ Noel 98. Untzia itsas-zabalean, denbora ederrarekin aise erabiltzen da. Ax 217 (V 145). Erraiten da Alexandro handiak, itsaso zabalean zebillala, ezagutu zuela [...]. SP Phil 478 (He 484 itsasoz zioala). Badirudite itsaso zabaletik Cap de Clara. INav 97. Gauza jakiña da zer suertatzen zaioten itxaso zabalean dabiltzanai. Lar SAgust 10. Atera ziran apostol marinelak itsaso zabalera. Mb IArg I 193. Barria pasaurikan / itxas zabalera emen abijetan naz. DurPl 75. (78 itxaso zabal) Sartzen da Kantauriako itsaso zabalaren kolko gozatsura. Izt C 112. Topoz topo arkitu zan itsas zabalean korsuan zebillen Frances Juan [Florinekin] . Ib. 425. Zabaldu eban bere aize-oiala ta aldendu zan itxas-zabalera. Echta Jos 116. Itxas-zabaletako ekatxak. Ib. 94 (279 itxaso zabal). [Ontzi] oialduna, aldi artan itxaso zabaletan ibilten ziran geienak lakua. Kk Ab I 80. Denboralia nola bai zegoen ez naiz itxaso zabalera irten. Ill Testim 26. Isaso zabalean ginen, eta itsaso zabalean hamar egunentzat! Zerb Metsiko 55. Itsas-zabala garbiro. "El ancho mar está despejado" . Or Eus 400 (v. tbn. en contexto similar Gç 139, Inza Azalp 34, Iratz 111 itsaso zabal; GavS 17, Cb Eg III 282, fB Ic II 288, AB AmaE 162, Urruz Urz 108, Enb 45, Laux AB 29, EA OlBe 17, SMitx Aranz 90, Vill Jaink 30 itxaso zabal). Sar zaite itsas-zabalera ta edatu zuen sarean arrantzarako. Ir YKBiz 87. Oraindik ez baikiñak itsaszabalera sartu. Or QA 48. An gelditu naiz, itsaso zabalari so. Txill Let 33. Itsas zabaletik legor bazterrera asi [giñan] . Anab Aprika 12. Non-nai [...] lurrean, itsaso zabalean eta zeru sakonean. Ibiñ Virgil 112. Batzutan, itxaso zabalean ontziak ondoratu ta gizon guztiak edo geienak galduaz. Etxabu Kontu 130. Itsaso zabaleko zokoren batean zelatan dagoen balea. MEIG I 186.
v. tbn. Erkiag Arran 105. Ibiñ Virgil 70. Itsaso zabal: Lh Yol 42. Ox 22. Muj PAm 29. JE Ber 78. Mde HaurB 99. Or Aitork 418. Erkiag Arran 8. Anab Poli 73. Itxas zabal: AB AmaE 435. Ag Serm 367. Ill Testim 26. Laux AB 33. EA OlBe 73. SMitx Aranz 240. Gand Elorri 119. NEtx LBB 48. Itxaso zabal: JAIraz Bizia 78. NEtx LBB 31. Uzt Sas 311.
azpiadiera-1.1
(Uso fig.).
San Agustiñ dala argi-itxaso zabal andi bat. Lar SAgust 10. Mundu zoroaren itxaso zabalean. Aran SIgn 97. Atsegiñezko itxaso zabal artan. AB AmaE 109. Min zorrotz bat senditu zuen. Itsas zabal gorri batean murgildu zen. Mde Pr 166. Sahara [...] ondar itsaso zabala dezu. Anab Aprika 8. Frantziako historiaren itsaso zabalean murgildu. MEIG I 178.
azpiadiera-1.2
Océano.
Amerika! Zer zoriona! Itxaso zabala igaro. Alz Ram 48.
azpiadiera-1.3
--Len, yasan-eziñak, noski; orain, ordea, areago. --Yainko-erabakiz, itxaso zabala izan duzute, ziñez. 'Una gran cantidad de males os han tocado en suerte'. Zait Sof 154.
itsas zabal
<< istape 0 / 0 itxuragaiztoko >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper