Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

795 emaitza hamar bilaketarentzat

Sarrera buruan (27)


Sarrera osoan (499)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
eskergabe.
sense-1
I . (Adj.).
azpiadiera-1.1
1. (V-gip, G, AN-larr-erro, B, L, BN, S; SP, Ht VocGr 374 (-kh-), Lecl, VocBN, Gèze, Dv, H, VocB), eskerbaga (V), eskerbage (Lar, , H), eskerga (A), eskerge (Lar, H). Ref.: A (eskergabe, eskerbaga); Etxba Eib .
Ingrato, desagradecido. AxN explica ingrat (472) por eskergabea. v. eskergabeko, ESKER GAIZTOKO, ESKER TXARREKO. Tr. Usado tanto al Norte como al Sur; se documenta desde principios del s. XVII. Su frecuencia disminuye en el s. XX.
Ezagutza gutitako eta esker gabe izanen ninzela. Mat X. Eskergabe dena egiten dizkion ondasunes eta mertxedes. Ber Doc 142v. O Ierusalengo hiri / guztiz esker gabea. EZ Noel 88. Esker gabe, gotorra / Del' enetzat, bait' are / Harri bezain gogorra. O Po 28. Neurrigabeki eskergabe gare haren Iainkozko maiestatearen aldera. SP Phil 151. Ah, Gipuztar esker gabeak! Lar Fueros 9. Esker-gabe galdu bat egiñik arkitzen nintzan. Mb OtGai 9, 14. Naizen bezalako arima eskergabea. Mih 111. Otso eskergabeak. VMg 9. Ez dezeela [odeiak] euririk egin masti eskergabe onen gañera. AA III 357. Ain buru gogor ta esker bagea. Jauregui 241. Guziz esker-gabea eta dollorra. Lard III. Zenbat haur esker gabe! Hb Egia 94. Bere Jaungoikoaganako eskergabea dan kristaua. Arr May 164. Jende eskergabe eta sorraio hekien bihotza. Jnn SBi 29. Mundu esker-gabea. HU Aurp 135. Esker bage bateki. Mdg 148. Umezurtza etzan eskergabea. Ag G 142. Beti nekez bizi da / esker gabe dena. Etcham 176. Mundu eskergabe onetan. Etxde JJ 248. Beira nitarik esker gabeen kutsua. Xa Odol 299.
v. tbn. Ch III 8, 3. He Gudu 134. Mb IArg II 332. Lg I 311. Mg CC 193. Añ EL1 42. Gco II 52. Dh 126. It Fab 156. Arch Fab 201. Gy 162. Zby RIEV 1908, 768. CatJauf 28. TAg Uzt 28. Arti Ipuin 27. Eskerbage: Ag Kr 112. Enb 113.
azpiadiera-1.1.1
(Precedido de gen.).Cf. infra (II).
Ezazula othoi beha ene esker gabera. EZ Man II 11. Oi nire sor gor itsu esker bagea! EL1 145. A! ene zoro eta eskergabea! JesBih 438.
azpiadiera-1.2
2. No agradecido, no correspondido.
Arnegatzen dut zuetaz, adiskidetasun falsoak, serbitzu galduak, ongi-egin eskergabeak. SP Phil 37s (He 37 esker gabekoak ).
azpiadiera-1.3
3. Poco agradable.
Laburregi mintzatzeaz ere huts egiten da, zeren halako mintzaira baita eskasa eta eskergabea. ES 134.
azpiadiera-1.4
4. Enorme. v. eskerga.
Zeru ederra galzen duelako damu eskerbagea. Mb IArg I 83. Andiak, eskergabeak, ikaragarriak dira ango gizonak. AA III 298. Gobernuko lan eskerbagetan. NecCart 11.
sense-2
II . (Sust.).
azpiadiera-2.1
1. (H), eskerbaga (V ap. A ), eskerbage (Lar, , H), eskerge (Lar).
Ingratitud.
Jainkoarenzat izan dugun ingratasuna edo esker gabea. CatLav 281. (V 140) Eskergabe itsusiagorik sekulan aditu da? Cb Eg II 47. Ezagüt ezagüzü gure zure alderako esker-gabia. CatLan 163. Nere eskergábéa / lengóa gogoraturík. LE Kop 132. Eskergabe izigarriak / Eta moldegaitzkeriak / Ez dirade gutiago / Izanen bethi modako. "L'ingratitude" . Gy 291. Jaunak hain itsuski esker gabez utzi hamar liberak. JE Bur 149.
azpiadiera-2.2
2. Penalidad (?).
Bada neke ta neketan zen ta esker-bageen artean jaio zeneko gure Jesus maitagarria. Mb IArg I 107.
eskergabe
<< esker 0 / 0 esklabo >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper