Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

138 emaitza abarka bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
oinetako.
sense-1
1. (V, G, AN, B, Ae; SP, Dv; oiñ- Ht VocGr 339; oñ- Añ, H (s.v. oinekoa), VocB), hoinetako (hoñ- Gèze 350), huinetako (S; Foix). Ref.: A (oiñetako); EI 128n.; Lrq (húñetako); Echaide Nav 255; Iz Ulz (oñetakuak) , ArOñ; Holmer ApuntV ; Etxba Eib (oñetakuak); Elexp Berg; Gte Erd 231, 250 y 304.
Calzado. "Souliers" SP. "Abarca, calzado de cuero", "calzar, (c.) oñetakoak janzi" Añ. "Chaussure" Foix. "Oñetakoak ez ditut ez txikiegi ez aundiegi, alde aldekoak" Gte Erd 231. "Lustria emoixezu oiñetakuei. Pluralean batik bat" Elexp Berg. Cf. OINETAKO. v. oineko.
Tr. Es muy frecuente al Sur desde mediados del s. XVIII. Al Norte se documenta ya en Leiçarraga, pero su uso no se hace frec. hasta el s. XIX. La forma general es oinetako; hay huñetako en Inchauspe (junto a hoinetako) y en sendos ejs. de ArmUs y Herr (21-3-1957, 3), y huinetako en un ej. de GH (1936, 11). En DFrec hay 10 ejs. de oinetako y 1 de oiñetako.
Sandaleak ziraden abarka edo berze oinetako arin eta aisit batzu. Decl ã 6r. Oiñetakoak zituzten / utzi athe sartzean. EZ Noel 62. Ez naiz gai haren oiñetakoak ekhartzeko ere. He Mt 3, 11 (Dv, Leon, BiblE oinetako, Echn, Ker oiñetako, Ip huñetako, Ol oñetako; HeH oineko, TB, SalabBN zapata, Hual, Samper sandalia). Oñetako ta soñekoetatik sisa ta urranza [kendu]. Mb IArg I 270. Eztabil zu legez basatzarik basatza oñetako meiakaz. Mg PAb 45. Zapatia esaten jako oñetako zoru sendodunari. Ib. 94. Kenzkizu zeure oñetákoak, ezi lurgáu lúr Sándua dá. LE Doc 138. Oñetako gabe predikatzera bialdu. Lard 442. Kendu itzatzu zure oñetakoak. Ur Ex 3, 5 (BiblE oinetakoak; Urt zapatak). Espartzuzko oñetakoa. Aran SIgn 20. Khentzen diozkate oinetako eta beztimenda guziak. Prop 1876-77, 7. Oñetako legor batzuek. Zab Gabon 40. Lotu zituzten beraz hiruek beren oinetakoak. Jnn SBi 143. Narruzko oiñetako zoru-lodiak. A BGuzur 114 (Ardi 24 oin-). Soiñeko ta oiñetakoak aldatuteko. Ag AL 91 (Kr 87 oñetakoak). Erosiko dütü haur eta senharraren suñeko, huñetako, etxeko behar diren xehekeriak oro. ArmUs 1899, 44. Jantzi zituen bere egurrezko oñetakoak. Goñi 24. Oñetaku oiek garbitzia zatar onekin. Iraola 111. Umetxoak oñetako berriakin bezin pozik arkitzen da. Garit Usand 10. Basorako lez etorri da, oñetako sendoekaz. Kk Ab II 69. Gomazko oñetakoekin etorri dala. Lab EEguna 91 (v. tbn. SuEm 174). Oñetakuak erantzi. Otx 84. Gaurdaño erabili izan dira oñetako edo abarka oek. JMB ELG 70. Eseri eta / oiñetakoak askatu. Or Eus 75 (SCruz 46 oñ-). Bere oñetako erdi-urratuak. TAg Uzt 238. [Itxasontzietako] pertza-ondoak eta abar garbitzeko bear diran [...] likazko oñetakoak. "Calzado de goma". EAEg 294-1937, 1585. Ze neurritako oñetakuak erabiltzen dituan. SM Zirik 85. Koturnu, gerkar antzezlariak olerki itsa oiuzkatzeko jantzi oi zuten oiñetako berezia. Ibiñ Virgil 57n. Bei-larruarekin egiten ziran, gure gazte denboran, oiñetako danak. BAyerbe 48. Atez kanpo itxi oiñetakuak. Gerrika 252. Ez baita, beharrik, beti euria, espartinak ziren gure betiko oinetakoak lurra idortzearekin. Larre ArtzainE 99. Oinetako hestuegiak min ematen baligute bezala. MIH 274. Ez zaie bixkiei soin-oinetakoak elkarrekin trukatzea gaitz gertatzen. MEIG VI 125.
v. tbn. Lg II 402. fB Ic I 82. Hb Egia 4. Laph 107. Prop 1880b, 68. Elsb Fram 146. Darthayet Manuel 329 (ap. DRA). Prop 1907, 172. JE Bur 202. Barb Leg 128. Zait Plat 94. Osk Kurl 66. Ardoy SFran 236. Oiñ-: Gy 202. Akes Ipiñ 35. Bilbao IpuiB 52. And AUzta 106. Erkiag BatB 140. Berron Kijote 31. Etxabu Kontu 213. Oñ-: BOEans 853 (B, s. XVIII). Añ MisE 56. AA I 528. Izt C 504. Balad 49. Bv AsL 57. Iñarra EE 1893a, 13. Echta Jos 187. Tx B III 65. FIr 132. Enb 181. MendaroTx 301. Alz Ram 76. Ldi BB 6. Eguzk GizAuz 51. JAIraz Bizia 34. Anab Poli 56. NEtx Antz 78 (LBB 161 oiñ-). Larrak EG 1959 (3-6), 207. Basarri 123. Salav 33. Ataño TxanKan 149. Hoinetakoak: Ip EgErr 359.
(Como primer miembro de comp.).
Aren oñetakoak yazteko, ez aren oñetako-edeak askatzeko ere diña ez naiz ni (Mt 3, 11). Ir YKBiz 42 (v. tbn. Añ EL1 156 y Lard 372 oñetako lokarria; EL2 170 oñetako ugala). Oinetako saltoki handi baten jabea. Osk Kurl 176.
sense-2
2. Zapata.
Arrastian bizikleta-tokian, orduak artzen, koipeztauten, frenuai oiñetako barriak-eta jarten jardun. Erkiag BatB 66. Olantxe ondatuten deustazuez, frenuen "oiñetako" guztiak! Ib. 73.
azpisarrera-1
OINETAKO-ARGITZAILE. Limpiabotas. v. OSKI-ARGITZAILE (s.v. 1 oski).
Oh! bai, ez da nehor oinetako argizaile xipiez arranguratzen. Prop 1897, 145.
azpisarrera-2
OINETAKO-GARBITZAILE. Limpiabotas. v. OINETAKO-ARGITZAILE.
Ainbeste oñetako garbitzalle, izparringi ta loteri saltzalle ikusirik. JAIraz Bizia 53.
azpisarrera-3
OINETAKOZ (Ir, etc.) calzado.
Bera oin utsik eta senarra oiñetakoz. Gerrika 117.
oinetako
<< ogigazta 0 / 0 1 ondotxo >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper