Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

138 emaitza abarka bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 ostera.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en la tradición vizcaína desde el s. XVII. En textos guipuzcoanos es algo menos frecuente y no aparece hasta mediados del s. XIX. La forma general es ostera. Hay ostea en Orixe (Tormes 39), Txirrita, Gandiaga (Elorri 76) y A. Zinkunegi (184), en todos ellos junto a ostera, y oztera en DurPl (tbn. ostera ). En DFrec hay 91 ejs. de ostera, meridionales.
sense-1
1. (V; Lcc, Mic 8r, Lar, (V), Mg Nom 66 (V), Dv (s.v. oste), H). Ref.: A; SM EiTec 136n.
Otra vez, de nuevo. "Recaer otra vez, ostera etzin " Lcc. "Asegundar, [...], ostera zerbait egin " Lar. " Ez det ostera ikusiko, je ne le verrai plus" Dv. " Ostera areatzea, herser de nouveau, bisser. Ostera esan eban, il dit après" H. v. OSTERA ERE.
Ostera eta laster, alkar arturik, / jupoak bear dituez aforradurik. EgiaK 87. Edango dau berorrek . <-rrorek> ostera. Mic 14r. Zelan sartu zan barriro ostera birjineen sabel santaan izanik. Cap 30. Bein kondenau ezkero, redenziñorik ostera eztaguala. Zuzaeta 78. Jaurtigi neutsan ostikadiaz / Ezarri neban lurrera / Sartu eztedin Maisu Juane / Nire etxian ostera. Mg PAb 63s. Pekatuban ostera ez jausteko erremedijuak. JJMg BasEsc 60. Ez det, ez, zure arpegia ostera ikusiko. Lard 71. Goituten dabena, abe egingo dot neure Jaungoikuaren elexan eta ez dau urtengo ostera kanpora. Ur (V)Apoc 3, 12 (Lç gehiagorik, He, TB, Dv, BiblE gehiago, Ip haboro, Ur (G) berriz, Ol bein ere, Ker barriro). Bai noski, eranzun zion Amak: eta bere erraztuna ostera beatzean sartu zuen. Arr GB 74. Guziz estutu eta atsekabeturik, ostera bere zaldira igo zan. Ib. 93. Aingeru ari lagundu eta, / orra, jauna, egin ostera buelta; / birian bai bildurtxo zan bera. Bil 81. Sosik baneuka Euskalerrira / joango nitzake ostera. Ud 21. Agur, bai, Amerikak, enozue ikusiko / Itxasoa zeartzen orrako ostera. AB AmaE 379. Datorren urtian ere etorri ostera. Alz STFer 144. Gure aitonak ostera jaioko balira. Ag Kr 213. Josetxo ta menpeko erdiak, bilddurrez nasteren bat ostera asmau ete eban. Echta Jos 273. Ez naiz ostera etorriko ni / geiago berriz onera. Ill Pill 22. Kendurikoa ostera jabeari biurtzera. KIkV 70. Oso kontentu etorri giñan / andik Aiara ostera. EusJok 161. (v. tbn. II 67) Baratzan ostera jaio dira lorak igazko antzera. Jaukol Biozk 66. Españitarrak utzita, / ostera bueltan etorri zera. Tx B 129. Arratsaldeko festa bukatu, / gabian berriz ostera, / an jakiten da nolakua dan / lege zarreko euskera. Tx B II 147 (173 tbn. berriz ostera). Guziok pozik atera ziran ta ostera ikusteko gogoz. Lab EEguna 106. Karraisi berria da. Andik sei kolpera / bota du Leitzak ere. Oiuak ostera. "De nuevo" . Or Eus 148. Guk maiteki zaituko zaittugu, biotza atsegiñez bete, galdutako poza ostera animara erakarri. Etxde AlosT 68. Judu-seme, gutartera itzul bazinde, / gurutzifika zindezaket nik ostera! Mde Po 94. Kulata tankadaka exeri asi zuten berriz; bañan ostera masaillekoka lurrera bota. Ugalde Iltz 49. Asi ziran, ostera, kanpai astunak torre zaarrean. Erkiag BatB 10. Ostera abian asita noizbait iritxi giñan Biskra-n. Anab Aprika 27. Berriro nere etxera / etorri naiz ni ostera. NEtx LBB 373. Ez dago euskeraz egiterikan / aiek dauden bitartian, / ostera berriz asiko dira / kanpotar oiek juatian. Uzt Sas 56 (v. tbn. ostera berriz en Ag G 256). Itz oiek entzunda, sartu zan ostera bere kotxean. Alkain 35. Agindu euskun arma guztiak lurrera botateko. Baña fusille ostera jaso eragin euskun. Gerrika 78s.
v. tbn. GavS 28. DurPl 115. CrIc 38. Añ EL1 16. fB Ic II 201. Astar II 108. Zav Fab RIEV 1909, 29. Zab Gabon 55. Azc PB 28. Itz Azald 134. EEs 1917, 77. KIkG 75. Enb 177. Anab Usauri 62. Zait Sof 61. SMitx Aranz 44. Osk Kurl 85. JAzpiroz 33. FEtxeb 89.
sense-2
2. (V, G-bet), ostea, oztera. Ref.: A; A Apend; Elexp Berg; Gte Erd 64, 203, 283. Por el contrario; sin embargo, en cambio; pero. " Berein edango ta bizkorrago egoten dira, ni, ostera, edanago ta illago, logureak erreten, muchos cuanto más beben suelen estar más vivos, yo al contrario, [...]" A. " Igez ezkiñuan sagarrik artu, aurten, ostera, edozenbat " Elexp Berg. "Ni gizena nago, aura, ostera, argala (V-gip), [...], ni gizena naiz, bestia, ostera, meia (V-gip)" Gte Erd 64.
Maija guztiz kunplidurik / ostera gaubian / asfaldurikan gabe / amaiketartian. DurPl 48. Beti biziak, esango dot nik, / Orañ ostera, / Beti iraunkorrak, esango dot nik. AB AmaE 43. Lamia ta pamerialak zer-esan asko emoten eutsen Txantoni; Maripari ostera, [...], orretariko umekeriak ezeutsen ardura. A BeinB 43. Martin-zaldirentzat, ostera, pozgarriak izan zirean abesauten ebezan koplak. Echta Jos 50. Mutilla iruditzen yat, onuntzakuan ostera neskea. Kk Ab I 27. Goseak burua argitu egiten dabela, ta beteak ostera illundu. Or Tormes 51. Aitonaren / begi legor zar aietan / zenbat negar...! / Ama diru-zalearen / ezpaiñ gazteak ostera, / irri ta par. Jaukol Biozk 40s. Euliak, bazkal-ondoan ixil, / orain ostera, furrundaz. "Por el contrario" . Or Eus 318. Batzuk zenbat dauken be eztakie; beste askok, ostera, gitxiegi edo ezer bez. Eguzk GizAuz 35. Izketa guziak, izan ere, erriak erabiltzen baditu; bai eskribitzeko ta bai itzegiteko gauza egin ditezke. Itzegiten eta idazten ezpadira ostera, aztu ta auldu egin oi dira. NEtx Nola 4. Piarres etzan ez motz, ez luze, bai ordea medar eta zaintsu.[...] Sebastian ostera, mutil aundikotea zan. Etxde JJ 9. Uriko orro zentzugabeak ez nau bete. Orain, ostera, urrutitik entzunda, bere itsustasun eta gezurraz konturatzen naiz. Txill Let 25. Aranguren, etzaguntze bigez, berengoak bizitze bat dauko, gorengoak, ostera, bost bizitze dituz. Akes Ipiñ 18. Izerdi otz bat erion gorputz guztiti... Otsoa, ostera, kolko barruko poza gorde eziñik. Bilbao IpuiB 49. Eguzkibegia, ordea, lurmen zegoen, eta laiotza, ostera, elur. Zait Plat 54. Ez izen onekoak, ostera, emagaldu batzuk baiño. Erkiag BatB 189. Garai hartantxe, hain zuzen, ematen digu Kardaberatzek bertako [Arabako] hizkuntz egoeraren berri; Nafarroan ostera, hurrengo mendean gertatuko omen da gibeleratze nagusia. In MEIG VI 35. Arrantzaleak, ostera, olako kezkarik eta zamarik ez euken. Etxabu Kontu 106. Baziran, ostera, beste batzuk, urtetarako gerra zibil bat sortuta ego ala esaten ebenak be. Gerrika 57.
v. tbn. Izt Po 146. Ag AL 13. Zam Man 66. A Ardi 44. Altuna 78. Otx 55. Ldi BB 72. Laux BBa 58. SMitx Aranz 43. And AUzta 107. Gand Elorri 211. Onaind in Gazt MusIx 208. Azurm HitzB 27.
sense-3
3.
(Vc ap. A; Añ).
"Pero, con interrogante riñendo, reprendiendo, bai, ostera, gero! " . "¡Toma! (se usa como exclamación de sorpresa cuando alguien hace o promete o dice lo contrario de lo que antes hizo, prometió o dijo). Ostera! Etziñeala jausiko ta ibilli ta ibilli blaust, e?, ¡toma! que no había usted de caer y al fin y a la postre se ha caído eh?" A.
--Orrek zer dauko zer-ikusi Maalen-plautiri ona etortiaz? --Euki ez, ostera? A BGuzur 140. --Koruña nun dagon be eztakizu zuk. --Jakiñ ez ostera? Koruña Kijon baño arutzago dago. Ag Kr 81. Orrek dozak itz zakarrak ostera! Kk Ab II 124. Ori dok, mutil, itza ostera!... / Etxok, ba, ikasko eugaz batera? Enb 192. Baña, zer ixen edo mixen dozak, ostera, lomoso-somolo-lomoso-mosolo orreik? Otx 169. Ori ipuin ori adierazo al-dautsu arek? --Ipuña, ostera? Bene-benetan esan daust niri arek. Ib. 86. Esku orrek baiyok lepalpen geiago. / Orixe ostera nai neban igesi. 'Precisamente' . Laux BBa 132. Ostera! Begi itxu! onen aita zu ote? '¡Oh, oh!' . Zait Sof 109. Errira zertara joan ostera? Etxde AlosT 86. Mundu ontako adua, makurra, ostera! Erkiag Arran 150. --Kezketan natxegon, Juana. --Zergatik, ostera? NEtx Antz 47. Au bakarrik balitz ostera! Bilbao IpuiB 247. Dirudianez, ezagutzen zaitu. --Ezagutu ez, ostera? Ez da atzo goizeko adiskidetasuna. Erkiag BatB 82.
sense-4
4. Además; también (?).
Ontzietako bat eratu zion eta ostera Españarako ere gomendio-karta edo gutunak eman ziozkan. 'Además' . Aran SIgn 70. Karzelako lekurik txarrenera eraman zituzten, nun lotu zituzten ostera. 'A más' . Ib. 61. Izadiaren edertasunak, ostera, Euskalerriko itxaso orrotsu, arkaitz gallen, [...], zelango gai ugari ta yoria dakartson geure bertsolarien asmamenari! Inza in Jaukol Biozk IX. Orren antzeko gauza asko ebazan arek; neke bakua ta zuurra ekarten, eta emoten ostera... Kk Ab II 81. Gizona bere egikizunetan aske izan ezik, ostera, gizarteak eroan dauan baño beste biderik eroan egikeala. Eguzk GizAuz 47. Izketarako mingaiñak motel diranean, ostera, biotzak pilpil diranean, begiak dakie mintzatzen. Erkiag Arran 191.
azpiadiera-4.1
Ondo kosta izan bazitzaion ere, bada bi aldiz okerrago ostera gaixotu zan. Aran SIgn 83. Ondo dakizu, danok Iaungoikoagan anaiak gareala ta geiago ostera sinizmen batekoak bagara. Ag AL 19.
azpiadiera-4.2
(Precedido de instr.).Además (de). " Orrez ostera, après cela" Dv (s.v. oste). " Orretzaz ostera, ostean, ostian, outre cela" H.
sense-5
5. De lo contrario, si no.
Gizon izan da karta-gaizto biurtu bearra dago olakoakaz; ostera "aldegizu Yainkoarren" esaten deutsue. "Si no" . Or Tormes 93. Nai ta nai ez erre edo irun ein bear da: / ostera, billa dator gauerdiz sorgiña. Or Eus 124.
sense-6
6. De otra forma, de modo diferente.
Probentzeraz egin zun leenik [...]. Gero erderaz, bear bezela. Gu ordea, ostera ari oi gaituzu; ostera, erdera utsetan etsitzen eztegunean. Ldi IL 66. Zerk eragozten dit, idatzi zunak diardula uste dunetik nik ostera iriztea? Or Aitork 359. Onela iardunen dut, zertxobat ostera baldin badezate. "Tamen nobis aliquid contradicunt" . Ib. 356.
azpisarrera-1
BEHIN ETA OSTERA. Una y otra vez. v. BEHIN ETA BERRIZ.
A, bein eta ostera / igesleku maite, gordea! "Otra vez y ciento" . Gazt MusIx 121.
azpisarrera-2
OSTERA-EGITE. Renovación.
Da len banaan egin zirian konfesinuen ostera egite edo barrizteta aldabaterakua, esaten diriala konfesino baten len konfesauta dagozan ta ez dagozan pekatubak. Mg CO 232.
azpisarrera-3
OSTERA ERE ( bere Añ; be V-gip ap. Etxba Eib ), OSTABE (V-ger ap. Holmer ApuntV ). Otra vez, de nuevo. "Recobrar, volver a cobrar, [...], ostera bere kobratu" Añ. "Ostera be, milla bidar esandako koskan jausi da" Etxba Eib. "Gero joan zan aurrera ostabe" Holmer ApuntV ASJU 1969, 180.
tradizioa
Tr. La forma general es ostera be(re). Hay ostera ere en los guipuzcoanos Lardizabal, Etxaide, Anabitarte y tbn. en B. Enbeita; ostabe en Echeita (304, junto a ostera be 290 y ostera bere 325) y Atutxa.

Ostera bere egingo ditu bakotxak bere kantuak. (Eibar, 1685). SocLen 532. Ostera bere dirautsut, zer dala uste dozu barberuba? Mg PAb 45. Ostera bere jausi nas kriatura zantar prestueza legez. LoraS 41. Noeren ondorik bere semen artian laster ikusten dira ostera bere luxurijaren negargarri barrijak. fB Ic II 46. Al-zituzten abere eta ondasunak arturik, beren tokira itzultzen ziran, ostera ere berritzeko asmoan. Lard 135. Bere lenkusu ill zana zala gogoraturik / Gogortu jakon ostera bere arimea. AB AmaE 454. Eztakit zelan oratu neutsan ostera be txalopeari. Ag Kr 92 (AL 64 ostera bere). Badator au ostera be. Zam Man 66. Beiñ alargunduta, osterabe ezkondu nai daben emakumiak asko galtzen dau bere baliyoa txinatarren artian. EEs 1918, 145. Aulki bategaz jo eban burutik-bera ta Prakerre ostera be lurrera. Kk Ab I 38 (II 115 ostera bere). Ostera be dirautzubet, guzti au gobernubaren erruba dala. Altuna 89. Euzkadi'ra bigurtu / laster ostera be, / osasunez ta urrez / beterik goi ta be. Enb 194. Nik, barriz, ostera be mutil oneri baimena emoten dautsat abua idegitteko. Otx 144. Egundo ez baizen bakar, / ezin ninduan loak ar / len sorturiko burutasunak / guraz ostabe nigandu. Atutxa Mugarra (ap. DRA). Etzun abagunerik galtzen bere maitale-oia ostera ere bere sare lilluragarrian oratzeko. Etxde JJ 199. Ostera be, txoria, leengo senera ta taiura itzuliaz. Erkiag Arran 147 (BatB 65 ostera bere). Ostera be esango al eutsen auzokoeri buru asko barik be berak naiko diru egiten ebala. Bilbao IpuiB 103. Ostera be, bera baño gehiago zala erakutsi zion Txomiñek. Osk Kurl 67. Zapata utzi ta begiak itxi nituan. Ostera ere, lo. Anab Aprika 49. Ostera ere ibil biarko / abarka zarrak jantzita! BEnb NereA 162. Andik bi gauera ostera ere joan gera irurok lengo tokira. Alkain 98. Irugarrenian, beste [kapitan] barri bat ostera be. Gerrika 88.
v. tbn. EA OlBe 74 (o. bere). Akes Ipiñ 16 (o. be). Etxabu Kontu 66 (o. be). FEtxeb 13 (o. bere).
azpisarrera-4
OSTERA ETA OSTERA. "(Vc, G), una y otra vez, repetidas veces" A.
Peru, esan biar dot ostera ta ostera, ni baño geijago zariala. Mg PAb 189. Zelan bada jaijoko ez dira ostera ta ostera pekatubak, ebaten ez badira sustraiti? Mg CO 81.
azpisarrera-5
OSTERA INOIZ. Nunca más (en frase negativa).
Batuten ziriala barriro bere gorputz ta arima gloriyaz betia, ostera iños il ez eiteko. CatLlo 25. (v. tbn. el mismo ej. ostera iñoz en Itz Azald 34)
azpisarrerakoSense-5.1
Argitasun geiago bagarik ez iñoz ostera prediketako. Ur BulaAl 21. Negar andiak egin zituan euskaldunak bere iauregiko bakartadean prankotar ederra iñoiz ostera aurkituko ezebalakoan. Ag AL 126.
azpisarrera-6
OSTERA-HITZ. Contradicción.
Zu epaille, gure Iainko, nere aitorkizunen eta aien ostera-itzen artean. "Contradictiones" . Or Aitork 356.
azpisarrera-7
OSTERAKOAN. "Vuelva, para que no lo vuelva a hacer, osterakoan egin ezagian" Izt 20v.
azpisarrera-8
OSTERA ORDEA. En cambio, sin embargo.
Ostera ordea: aberatsen ukaldi gaitzak, eztira gaurdaño "Kirikiño" sarirako agiri. Ldi IL 105.
ostera
<< 1 oski 0 / 0 1 pare >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper