Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

138 emaitza abarka bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
kino.
etimologikoa
Etim. Relacionado, partiendo de *ken-, con kindu, keru, etc.
sense-1
(L (kh-), BN-arb-baig, S (khiño); vEys, H; kh- Dv, H; khiño VocBN , Gèze, H), kheino, kio (R), kinu (SP). Ref.: A (kino, kĩo); Lrq (khiño); ContR 532; Iz R 291.
Olor, gusto; mal olor, mal gusto. "Senteur" SP. "Odeur mauvaise, mais faible, de la viande" VocBN . "Relent" Dv. "Mauvaise odeur, fétidité, puanteur. Haragi hau galdua da, khinoa dakhar, cette viande ci est gâtée, elle a une mauvaise odeur, elle sent mauvais. [...]. Par ext., amertume mauvais au goût. Untzi txarrak arnoari khinoa ematen dio, une mauvaise futaille donne un mauvais goût au vin" H. " Kĩo (gaizto), (mal) olor (R-uzt)" ContR 532. v. kindu, kirats, kinodura, kinotasun.
tradizioa
Tr. Documentado en textos septentrionales (tbn. en CatR ) desde mediados del s. XIX. La forma kino se encuentra en la Pastoral de Saint Julien, GAlm , Lafitte y en un texto de Herria ; con oclusiva aspirada en Duvoisin, y con nasal palatal (-iño ) en tres ejs. suletinos (Inchauspe y dos textos de Eskualduna ). Hay kĩo en CatR y kheino en Prop .

Senditzen düzün kino hun hori, / eztüzü ez sasuko / liliak emana segürki. StJul ms. 23v. Etzaiote eman behar aza-hostorik, zeren haragiari hainitz khino tzarra ematen baitio. Dv Dial 99 (Ip khiño; It, Ur gusto). Khino samin kharatsak ahoan. Dv LEd 220. Errana da lurrak, hari deratxikoten landareer bezala, jendeari ere emaiten diola bere kheinoa. Prop 1884, 226s. Eztie untzi khiñorik hartüren jatekoek. Eskual 3-4-1908, 4. Abarka gaizoak bazükian khiño amiñi bat. Ib. 7-2-1913, 3. Gustu edo kino berezi batekin. GAlm 1950, 20. Ixtorio bakun horiek begiratzen dute beren gozo eta kino berezia, beren baserri usain bizia. Lf Herr 24-10-1957, 1.
azpiadiera-1.1
(Fig.).
Batek ala bertzeak kinoa ginauken biotzean; gaizkiaren ondoko gaitza, haren ondorio kiretsa. Herr 23-2-1961, 4.
azpiadiera-1.2
"Locution figurée. Gizonaren khinorik eztu, il ne sent pas l'homme comme il faut (même de loin), il n'en a pas trace" H.
azpisarrera-1
KE-KINO. v. ke.
azpisarrera-2
KINO EGIN. (kio e. R). Ref.: A; Iz R 291; EAEL 19.
a) Oler, olfatear. "Kío egin zan, huélelo (R-uzt)" Iz R 291.
Irurgarna, abaz testatia. Laurgarna, sudurrez kĩo egitia. CatR 65.
b) "Heder, despedir mal olor" A.

azpisarrera-3
KIRATS-KINO. v. kirats.
kino
<< josketa 0 / 0 kopetako >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper