Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

138 emaitza abarka bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
altsuma.
sense-1
(H; -ls- G), altzuma (G-to), altxuma (G-to; -me G-goi), al(t)sume, altzama (AN-araq). Ref.: A (alsuma, altzuma, altxuma, altxume); Satr VocP (altzama); Iz To (altzuma); Zt.
Brote, vástago de una planta. "Drageon, rejeton" H. "Vástago de árboles" A. Cf. VocNav: "Alzumo, retoño de los árboles (Tierra Estella)" (cf. tbn. ib. arzume). v. kimu, 1 muskil.
tradizioa
Tr. Documentado en textos meridionales no vizcaínos.

Arbola makatza, eta onek botatzen dituan alsumak ez dira egokiak fruta gozoak emateko. AA I 41. Ekusten dezu alsuma aek, batzuek daudela lore guziz ederrez beteak, besteak fruta gozoakin. Ib. 42. Agertuko dira zure maiaren inguruan olibaren alsuma ederrak bezala. Ib. 563. Sustrai gaiztoen alsuma edo muskilak bezala. AA CCErac (ed. 1900), 158 (ap. DRA, s.v. muskil). Maats luku (mordo) ederrak izateko, garai aundiyan altsumak . <-nak> iñausi bear zaizte. Ayerb EEs 1912, 156. Edari zalearen umea azi txarrarekin eregindako landare erkiña izan oi da; sustrai gutxiko altsuma koldarra. Id. ib. 1916, 33. Ernetutako begiak, udaberrian amar bat zentimetroko altzuma emango du. EEs 1917, 35. Gutxienaz 50 zentimetrozko ingurua ez duten altsumak ebakitzea debekatuta dago. ForuAG 263. Adar lodietatik egozten zituten beren altxuma kozkortsuak. Or Mi 118. Eta aren zugatz-altxumak saskitaraka emanen dute igali. Ib. 142. Zure semeek badirudite olio-altxumak / Zure mai inguruan. Or Ps 127, 3 (MB 679 olio-kimu bezala). Ondotik bein ebaki ezkero, altsuma berri asko eman oi ditu [arkaziak] . Munita 54 (131 altsume berri, 39 altsuma <altasuma> berri). Esango det baita ere mendizai bati diotena: "Auntzak landarea dagon tokian, ez dakiela belarrik jaten, baizik landare alsume berriak". Ib. 132. Uso zuria kutxara / itzuli doa altxuma mokoan. Gazt MusIx 193. Ez ditzazula burni erdoituz altsumak zauritu. Ibiñ Virgil 88. Baita arbola-orpotik sortzen dan altxuma alperrarekin ori bera egin bazeneza lur zabalera aldatuz. Ib. 83.
azpiadiera-1.1
(Fig.).
Guziak Elizaren aterbean sortu dira: Peru Abarka, [...] Auñamendiko Lorea [...]. Auek ere, geienok beintzat, bonetepean izan dute muiña, ernemiña ta alsuma. RIEV 1907, 168. Ene seme, Kadmu zarreko altxuma berriok! Zait Sof 57.
altsuma
<< alaraoka 0 / 0 amila >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper