Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

138 emaitza abarka bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 manta.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en textos meridionales desde Mendiburu. Al Norte se encuentra ChantP (90), Oxobi e Iratzeder, así como (en la var. malta ) en un texto suletino de GH.
sense-1
(V-gip, G-goi, L, BN, S; Lar, Añ, VocBN , H, VocB , Foix; mantea (det.) Lar, Añ, H (V)), malta. Ref.: Urkia EEs 1930, 30 y 51; Lh; Lrq (manta); AEF 1926, 44; Elexp Berg (manta).
Manta. "Ruana, manta ruana, muy raída, manta txar erazaldua" Lar. "Manteamiento, mantatu, mantan, burusian botatzea" Ib. "Couverture des vaches, behi manta" Foix. "Izaraz gañetik aurra biltzeko berogarria" Urkia EEs 1930, 51. "Abelgorriak, izerditan daudenean batez ere, estaltzeko beroki apaingarria" Ib. 30. "Couverture de bœuf (ou vache) attelé" Lrq. Cf. VocNav: "Mantasco, trozo de manta con que se tapan las mujeres (Roncal)".
Adiñ ortan, Batista, / dek askoz obea / Palenziako manta / ez andre gaztea. Izt Po 90 (v. tbn. el mismo ej. en It Fab 252). Manta batzuekiñ bildurik, gizon beltz aundi bat. Urruz Zer 122. Gainean bi naiz iru burusi (manta). A Ardi 3. Manta bat zabal-zabal ipinteben lurrian. Kk Ab I 116. Etxolan baditut bi manta. Ox 133. Ohe estalgi, malta, ilhe dabintia. J.B. Mazéris GH 1933, 303. Soldado manta altxatu orduko, / lohian zenbeit hezur. Iratz 119. Ez dakizula, ala ere, aztu manta edo burusi illun bat artzea. NEtx Antz 136. Manta lodia ta txanponak eskeiñi deutsaz. Erkiag BatB 194s. Manta-erdian jarria zutela Santxo, goruntz jaurtika asi ziran. Berron Kijote 191. Mantak artu ta, txilixua joten ebanerako, kalabozora. Gerrika 49. Asten zera illunpetan manta azpira sartzen. Albeniz 61.
v. tbn. AB AmaE 306. A BeinB 53 (puesto en boca de un arriero riojano que no domina la lengua vasca). Etxde JJ 233. And AUzta 65. Salav 76. JAzpiroz 118.
azpiadiera-1.1
(Como primer miembro de comp.).
Nere aitaren semea ez-ta atzo manta-jolasetan erabilli zutena? "Mantearon" . Berron Kijote 203. Ainbesteraiño ari zan oiuka ta deika manta-jostaillu gizajoa, entzun zuan bere nagusiak. "Manteado" . Ib. 191.
azpiadiera-1.2
Manta de abarca.
Ekartzuz abarka ta oneen mantaak. Mg PAb 118.
azpiadiera-1.3
"Paño negro con que se cubría una sepultura simbólica en la iglesia durante el año que seguía al deceso del familiar y sobre el cual se ofrendaba el pan y se consumía la cera de las donaciones que se hacían a la familia del muerto. El pan quedaba a beneficio del cura. Elizan daukagun mantara juatia tokatzen jata gaur neri " Etxba Eib. v. mankal.
azpisarrera-1
ASTO-MANTA. Gabardina (irónicamente).
Gure auzoan zortzi aitona / gabiltz nekazari jantzik, / gabardina edo asto-mantakin / or dabiltza beste guzik. And Auspoa 52-53, 62. Asto-mantia jantzitakoan / ez dira juango ganau-zai. Ib. 63. Asto-mantaren ardura oiek / alde batera uzteko; / au egiñagaz, aitona zarra, / ez dezu asko galduko. BEnb NereA 83.
azpisarrera-2
MANTA EMAN (emon V-gip). "Pegar un grupo de niños a otro grupo o a otro niño. Kontuz ibilli ari Uberako mutikuekin, bestela manta emongoske ta" Elexp Berg.
azpisarrera-3
MANTA-JASOTZE. "La retirada de la manta, al año de colocarla en la iglesia por la muerte de un familiar" Elexp Berg. v. MANKALA JASOTZE.
azpisarrera-4
MANTARA JOAN. "Mantaren aurreko aulkira joan meza entzutera" Elexp Berg.
azpisarrera-5
MANTAZKO. De mantas.
Illezko ta maindirezko ta mantazko bere oatzea. Mb IArg I 254.
azpisarrera-6
MANTETAKO (Niño) de mantillas. "Bebé. I mantetako umia itzala il zonan aitta" Elexp Berg. "Bi ume dauzke, bata lau urtekua eta bestia mantetakua" Ib.
manta
<< lokatza 0 / 0 1 mantar >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper