Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

3376 emaitza daN bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
artikulu.
tradizioa
tradizioa
Tr. La forma con -o final, la emplean escritores navarros peninsulares, Mendiburu, Cardaberaz, Moguel y algunos guipuzcoanos modernos. En DFrec hay 121 ejs. de artikulu y 12 de artikulo .
sense-1
1. (SP), artikulo (Lcc).
Artículo (de fe). "Article. Artikuluz artikulu, d'article en article. Artikuluz, par article" SP. v. ARTIKULU FEDE(Z)KO.
Artikulu haur fedearen konfesionean zergatik ezarten da?Ins C 8r. Nezesario da artikulu ori sinhets dezagun? Ib. C 7r. Kredoak edo artikuluek kontenietan daudeena. VJ 7. Hamabi Apostoluek egin zuten eta den bezala ordenatu, eta halatan da hamabi artikuluetan errepartitua. Mat 52. Kredoa eta artikuluak gauza bat dira? Cap 26. Kredoan enzerraturik dauden artikulu edo sentenzia brebe aek. OA 18. Borzgarren pribilejioa da konpondu zuela [Santiagok] artikulo bat, baita konzebitu ze ama birjinaren entrañetan, Espiritu S. Jaunaren obras eta jaio ze. SermAN 4r. Kredoa edo artikuluak baizik sinisten dezu beste gauzarik? Iraz 20. Humanidade sanduaren artikuloak. El 36. Lenbiziko Doktrinaren Partea, zeñean azaltzen dan Kredoa, ta Sinismeneko Artikuloak. Mb IArg I 19 (CatBurg 13 Fedearen artekoak). Bigarren artikuloa da: nola gauza guziz ziertoa dan ill bearra. Cb Eg III 317. Zoin da Sinbolaren lehen artikulia? CatLan 22. Zoin da Sinbolako bigarren artikulia? Ib. 34. Sinistatzen ditut bertze Eliza Ama Sanduak, Zuk berari erran ta agerturik, sinistatzen ta erakusten dizkidan Sakramentu, Artikulu eta Egia sinisgarri guzietan. Añ CatAN 72. Betiko edo sekulako bizitzaren artikulu edo egia guztiz inportantearekin. Gco II 80. Au atzenean aditzera eman zuen Apostoluak, Kredoaren zazpigarren Artikuluan esan zuenean: "Andik etorriko da biziak eta illak juzgatzera". AA III 468. [Kreduaren] lenengo alde edo partiak dauka sinistamen edo artikulu bat. Astar I 24. Kredoa eta artikuluez landara siñesten duzu berze gauzarik? CatB 33. Gisa berean sinhesten ditut Zuk Eliza Ama Sainduari erran eta agertu dazkozun Sakramendu, Artikulu eta Egia sinhesgarri guziak. CatLuz 41 (KIkG 84, KIkV 115 siniskai). Apostolien sinboluan edireiten diren artiküliak. UskLiB 103. Izkiribatzen du haren bizte loriosaren artikulua, Apostoluek egin duten, sinbola deitzen dugun fedezko aithormenaren aktan. Jaur 167. Zei aski zaizie artikuloes, kredoan dauden bezala, kontu ematea. CatAe 30. 8en artikulua: Sinhesten dut izpiritu Saindua baithan. CatJauf 63. Kristoren bidez Apostoluak / zabaldu zuten klerua, / aien autikan ateria da / lendabiziko Kredua, / mandamentu ta artikuluak / dotrinan dauden moduan. Tx B I 205.
v. tbn. Bet 7. Arz 29. CatAnz 3. CatLlo 29. CatBus 17. CatR 31 (artikuluez). Itz Azald 49.
Artikulo: CatSal 31. Legaz 18.
sense-2
2. (Urt), artikulo.
Artículo, parte de una ley o reglamento; punto (de una discusión, etc.). "Additionales, artikulu bérri lehenbizikoei iratxakitzékoak " Urt I 140.
Lege guziaren somario bat egin ahal ginezake orain? Bai, aisitki-ere, bi artikulutara hura itzuliz. Ins D 8r. Erraiten duela Iainkoaren beldurra gatik ezen, hori eta hori eginen zuela, eta Iainkoaren legea barkatzeko artikulu hortan gaitza dela. SP Phil 27s (He 27 pontu). Eraginen dü henzat, zer ere ordenatürik edo manhatürik beita heben gaiñen, lehen kapitülüko bigarren artikülian. Mercy 38. Eginen ala düie berhala, konsekrazionezko akte heben gaiñen hirurgarren artikülian markatia. Ib. 26. Artikulo onetan manatzen den multaren pagurako. FrantzesB I 98. Artha berezi bat hartuko du erregelamenduko artikulu guziak izan diten beiratuak. JesBih 419. Deus ezin khanbiatuko da erregelamendu huntako artikuluetarik. Ib. 426. Urrijaren ogeta bostian emoniko legiaren leleengo zati edo artikuluba. (1850) BBatzarN169. Konstituzione zibila deithurik, Eliza gizonen kontra egin zuten legean, bazen artikulu bat kuriosa. Elsb Fram 62. Pakea! --esan zuan Don Josek-- esanak esan, eta goazen beste artikulo batera. Apaol 48s. Gurasoen bildurragaitik baiño ezpa zan bere, asko ziran, naita berandu izan, eskolako atetaraiño beintzat joaten ziranak. Gero, barruna sartzea, ori, bigarren artikulua izan oi zan. Erkiag BatB 18. Ez dakit zelako 29garren artikuluaren araura jarri zan udala. Etxabu Kontu 65. Artikulu baten aldakuntza piska bat eskatu genien, da onartu zuten. JAzpiroz 68.
v. tbn. Bp II 61. AstLas 12. Artikulo: Etxabu Kontu 151.
azpiadiera-2.1
Cf. HERIOTZEKO ARTIKULUAN. .
Hargatik S. Thomasek dio nezesitatiaren artikulu hartan permis dela fraide bati epastera, paubriaren salbatzeko. Tt Arima 97. Baina paubria erorten denian azken nezesitate artikulu hartara. Ib. 97. Igandian orobat permis zela tribaillia, eta bertzeren honetik hartzia gosiaren, eta nezesitate handiaren artikulian. Ib. 98.
sense-3
3. Artículo, partícula gramatical.
Kasuen diferenziak egiten zituzten artikuluen edo emendailluen bidez. ES 95. Hala ageri da deklinazio molde hau hagitz diferenta dela Eskuararenetik eta Latinarenetik, zeinok artikuluen edo emendailluen laguntzarik gabe izenak deklinatzen baitituzte. Ib. 95. "Los, las" Erdaraz bezala Euskerak eztu, ta ala Euskaldunak askotan utsegiten dute: artikulo oriek Euskerak berboan daramazki. Cb EBO 32s. Ordurarte artikulua zer zan ez nekian; au da, gramatikarik ez euskuen irakatsi. Etxabu Kontu 17. Izenak artikulu erantsia badarama. MIH 103. Erakuslea artikulu bihurtua. MEIG VII 122. Antzina artikulu mugatzailea orain baino urriago erabiltzen zela. Ib. 109.
sense-4
4. Artículo, escrito publicado en un periódico o revista.
Adiskide batek izkribatzen dauku, harritu dela, iragan astean, . Euskaldunaren lehenbiziko artikulua irakurtzearekin. HU Zez 18. Heien pharteko gazeta egile batzuek, egun guziez zituzten izkribatzen artikulurik beltzenak Erregeren eta Erreginaren kontra. Ib. 100. A zer gogotik leinozke orrek Londresen, artikulo eskribitutionak uskaraz, banaki zoin gazetatan dauden. Mdg 139. Ohar mota handi bat eman du artikulu edo idaztiño hainitzetan. Lacombe LEItz 79. Gaurko . Argiak artikulo ona dakar berea. Lab EEguna 84. Sari-gaia, betirako, euskel-artikuloa bedi, euskel ala erdel-egunkari, naiz astekari, nai bestelako edozein aldizkingietan agertua. Ldi IL 97. Artikulo-saria bein yaso dunak urrengo bi urteetan ezin berriro irabazi dezake. Ib. 98. Igandeko "El Día"ko artikuluaren isats aldera, eskribatzalle guziori muga bat erakusten digu. Ib. 82. Artikuloen argitaratze-epea urte osoka bedi. Ib. 98. Ez dut uste orain artean egin diozkadan artikuluek oiarzun aundirik izan dutenik. Mde Pr 191. Berriz hasi naiz zeredozer idazten: artikulu bat Eganerako. Ib. 59. "Gure Herria" agerkarian asko artikulu agertu ditut. Alzola Atalak 118. Lantzien artikulu aundi bat ateraten eban astekari orretan. Gerrika 107. Xabier Kintanaren artikulu baten zatia. MIH 378. Aukeran, beraz, nahiago dituzue artikulu laburrak? MIH 139.
sense-5
5. Artículo, entrada de diccionario.
Maila kontua, literatur hizkeran [hitzek] izan duten harrera eta arbuioa, aski argi gelditzen da, artikulu bakoitza arretaz irakurtzen baldin bada. MEIG VII 81.
sense-6
6. Artículo, producto.
Amak bazuen beti han zerbait erosteko, neguko soineko bero, haurren ateriki edo oinetako, Baigorrin berean hatxeman ez zuen artikulu zenbait. Larre ArtzainE 87.
azpisarrera-1
ARTIKULU FEDEZKO (V-gip ap. Elexp Berg ), ARTIKULU FEDEKO (), FEDEZKO ARTIKULU (SP), FEDEAREN ARTIKULU. Artículo de fe. "Fedezko artikulua, article de foi" SP s.v. artikulu.
Tr. Hay fedezko en los autores septentrionales y alto-navarros (salvo Leiçarraga que escribe fedeko) y fedeko en los guipuzcoanos y vizcaínos (hay además fedeko en CatB). El único ej. de fedearen artikuluak es de Aguirre de Asteasu.
Zeren gure fedeko artikulu hemen asko luzaki iarriék punktu haur baitakarkeite guziék. Lç Ins F 7r. Artikulu Fedekoak dira amalau. Bet 8. Gaitezin minza Kredoaz, zeiñetan baitaude artikulu fedezkoak gure fedearen zimenduak. Mat 49. Zer dirade Artikulo fedeskoak? Fedesko misterio prinzipalenak. Ber Doc 102r. Jakinaz kredoa eta fedeko amalau artikuluak. Arz 29. Seigarren gauza edo fedeko artikuloa da: Eriotzaren ondoren, Jaunaren juizioa ta bizitzaren betikoa sentenzia dala. Cb Eg III 318. Segur dea Jandone Petri izan dela establitia Jesu-Kristoz Apostolien Buruzagi? Fedezko artikulu bat da. CatLan 53. Herejiako bekatua dago ukatzen ezagueraz ta temaz bezela Fedeko artikulo edo Elizako dotrina erabaki bat. Mg CC 124. Fedeko artikuluak edo sinesmenak. Añ CatAN 8. Eta ori bera fedeko artikulua bezela erakutsi ziguen Apostolu santuak. Gco I 431. Zein gauza bearra dan Kredoa ta fedearen artikuluak ongi jakitea. AA III 402. Uso errazoezkora elduta, Kredo edo Artikulu fedekuak ondo ikasita. JJMg BasEsc 43. Pedeko artikulubetati bat da, etorriko dala Jesu Kristo geure Jauna juizijoko egunian. fB Ic I 20. Etzaitekez beste errazoe billa ibili, zerbait fedeko artikulutzat eukiteko. Elexiak esan dau? Asko da. Astar II 4. Zer dire artikulo fedekoak? Fedearen misterio prinzipalenak. CatB 24. Zer dira artikulo Fedekuak? CatBus 13 (ib. 7 artikulu fedekoak, ib. 12 fedeko artikuluak). Bena ez zien egin fedezko artikülü bat, sinhestiaz izan dela konzebitürik bekhatü gabe. Ip Hil 17s. Horrela dio Trenteko kontzilioak; fedezko artikulua da. Arb Igand 97. Baiño... sinistu... um! Kredo ta artikulu pedekoak... bai... Urruz Zer 63. Zonbait urthe zuen doi-doia bertze fedezko artikulu bat Elizak munduari jakin arazia zuela. Zerb IxtS 112. Artikulu Fedezkoak ez dira horraino luzatzen. MEIG I 226.
v. tbn. Artikulu fedezko: Harb 5. CatLuz 10. Artikulu fedeko: ConTAV 5.2.11, 146. CatLlo 14. Itz Azald 12.
Artikulo fedezko: El 10. CatUt 6. CatUlz 8. CatAe 10. CatSal 11. Legaz 12.
Artikulo fezko: CatR 11.
Fedezko artikulu: Jnn SBi 118. Lap 136 (V 63).
Fedeko artikulu: Cap 9. CatLuz 8.
azpisarrera-2
HERIOTZEKO ARTIKULUAN, HILTZEKO ARTIKULUAN. In articulo mortis.
Garazia haren errezibitzeko, eta harekin batean bekhatuaren kentzeko prestatzea ere, egin ditezke laburzki, heriotzeko azken artikuluan. Ax 198s (V 133). Emaiten dügü orano Konfrai eta Konfraisa beraier, orai artio hartü edo hartüren direner bere hilzeko artikülian edo mementuan induljenzia osua. Mercy 6.
artikulu
<< artezkari 0 / 0 artista >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper