Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

3290 emaitza daN bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
argibide.
sense-1
1. (V, G-azp-goi-bet, BN-baig; Lar, Dv, H (s.v. argi)). Ref.: A; Gte Erd 258 y 167.
Prueba, documento, aclaración, explicación, información, dato, aviso. "Cercera de cuevas y bodegas subterraneas, atsanea, argibidea" Lar. "Indice, moyen d'éclaircir; enseignement (Izt), renseignement" Dv. "1.º (V, G-bet, Añ), ilustración, documento, prueba, [...]; 2.º (BN-baig), información" A. "Argibidea emango dizut (G-azp-goi)" Gte Erd 258 (junto a arrasto, erreztasun, etc., de otras zonas). "Ebanjelioa du argibide (G-azp)" Ib. 167.
Ongi diozu fede laburrekoentzat txit onak dirala Jangoikoak Fedearen sinisgarri egin dituen mirariak, ta ez da Fedeko Artikulorik, zeñen argibiderako egin diran geiago. Mg CC 204. Bigarren argibide edo zuzengarrija. Mg CO 128. Itzbide oni dagokion argibide bat ezarriko det emen. Izt C 140. Modu onetako argibide asko anziñaerakoak txit gorde ditu euskara zintzoak zuzenkiro aitzarte oetan. Ib. 233. Franzia ez da nahi Kosaken meneko; / Kontrarat danek gerla diote nahiko, / Ez baitute gauean nahi pulunpatu, / Eta argi bideak hala nahi baitu. (Interpr?). Hb Esk 160. Elizaren lenbiziko Batzarre edo Konzilio onetan, nork bere iritzia, guziak eman zuten, beren alde arkitzen zituzten argibide eta sinisgarriakin. Lard 510. Gelditu ditezala eskubide bagarik prediketako, agiriyan argibidiak emoiteko, irakasteko eta ulertuteko. Ur BulaAl 21. Asko erlijiosok esan zioten beren Aita-len maitiari, nola leku askotan, zein ziranen argi-biderik etzutelako, gaizki artuak izaten ziran. Bv AsL 199s. Argibide onetan da liburuan agertuteko berba gitxi oituak, atzenean adierazoko dodaz. A ( in Azc PB 17). Orregaitik euren egikizun guztietarako besteen argibidea ta esana bear izaten dabe. Ag AL 29.
( s. XX.) Eta oarrikasiak askorekin ornitzen bagaitu, beste argibiderik gabe gauza irargitutzat esten degu. "Sin esperar más pruebas". Zink Crit 46. Ordain-agindu bakoitzari bere argi-bidea jarri bear zaio. "Recibo". ForuAG 321. Eri-handien laguntzaleri jakinazi nahi diotegu, behar denaren egiteko argi-bideak. FIr 185. Egiaren ama da ixtoria, [...] oraiaren erakusburu ta argibide (Quijote IX). "Ejemplo y aviso de lo presente". Or RIEV 1929, 8. Nik urrerik ez zidarrik ezin emon ddagikeat, baña bizimodurako argibideak bai asko. "Avisos para vivir". Or Tormes 15. Bera batzuetan dana-dalarekin aritzeak [...] ez du argibide berririk ekartzen arlo onetarako. Anab Usauri 52. Iztegira jo beza irakurleak, bestela argibide asko bear bailirake. Or Eus 99n. Beti "ditekenetik izanera" ari zera, ta ori ez da iñongo pilosopian argibide yatorra. Or QA 104. Ik euskera berria egoskaitza dek-eta, argatik argibideok... Ldi IL 17. Argibide oek adierazten digutenez. JMB ELG 64. Saldukeria dala-ta [...] argibidea tajutzen ari da Epaitegi au. "Sumario". EAEg 24-5-1937, 1699. Aurretik argibidez janztea eta iritzbidez aztertzea bearrezkoa da. "Información". Ib. 29-12-1936, 673. Auxe argibiderik naikoa Ipiñeko lengo eleixea amalaugarren gizaldie baiño lenagokoa zala esan da siñistuteko. Akes Ipiñ 13. Zenbat argibide eta berri jakingarri eztigute eman! Vill Jaink 16. Izen orrek ["Neskien egixa"] ba omen du bere argibidea: neska bat Lugorrietan goruetan egon eta andik Gernetara omen zijoan gabaz, elurretan, eta bidean otsoak jan zuan. Vill in And AUzta 25. Gaurko gau ontatik sortu bear du ezkutu orren argi-bidea. NEtx Antz 84. Ori sortutako argibideak edo paperak gerrateren batean erre egin zirala. BAyerbe 112. Papera, inprenta lana, oharrak, argibide ugariak, arretaz landuak izan dira. MIH 353. Batzuek maiteago dute gaur isiltasuna argibideak ematen ihardutea baino. In MEIG VI 41. En DFrec hay 25 ejs., la mayoría con el significado de "información".

v. tbn. Itz Azald 97. EEs 1912, 149. Eguzk GizAuz 92. Zait Sof 77. Txill Let 66. Basarri 35. Arti MaldanB 230. Lasa Poem 96. MMant 94. TxGarm BordaB 171.
azpiadiera-1.1
Egun on, jaun-andreok!... Entzun, entzun!... Emen E. A. K. 20, Argibide irratia!... Egunak ez du illunik, ez biotzak itzalik! NEtx LBB 194.
sense-2
2. "Clarté; etym.: argi-bide, chemin de lumière, ou mieux flambeau de chemin, soupirail" Hb.
azpisarrera-1
ARGIBIDEPE (En casos locales de decl. sing.).
Bazkide-ordaintzak zuriturik eta argibidepera jausi barik arkitzen diralarik. "No se hallen sometidos a expediente" . EAEg 8-4-1937, 1459.
argibide
<< argi 0 / 0 argiontzi >>

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako Atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Conde Oliveto, 2. 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper