Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

3376 emaitza daN bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ahalkegarri.
sense-1
1. (AN, L, BN, S; SP, Gèze), ahalkagarri (SP, Urt I 198, Lar, Lecl, Dv, A), alkegarri (B; (AN), VocB .(tachado)A), ahalgegarri (vEys (L)), ahalgagarri (Arch, Lander ap. DRA .). Ref.: A; Lh; Lrq 21; Izeta BHizt2.
Vergonzoso, deshonroso. "Chose pour faire honte" SP. "Vergonzoso, que da vergüenza" Lar, . "Qui fait honte" Lecl. "Honteux" Gèze. "Vergonzoso. Alkegarrie da emen gertatu dena " Izeta BHizt2. v. lotsagarri. .
O gizonen itsutasun ahalkagarria. Arbill III 3, 11. Eta oraino zein itsusi, eta ahalkagarri den sort-herriko hitzkuntzaren ez jakitea. ES 168. Ezdeus gatik altxatzen dire hauzi ahalkagarriak. Ch III 3, 3 (Leon ahalgegarri). Gogoeta lohi eta ahalkagarriak. Ib. 20,2. Heriotze bat hain kruela eta hain ahalkagarria. CatLav 51. (V 33) Baldiñ bisaian edo arpegian badut zenbeit miñ ahalkagarri, egiñ-ahalak egiñen ditut hartarik sendatzeko. He Phil 220. Eta eskergabetasun ahalkagarri bat liteke, orhoitzapen huni huts-egitea. He Gudu 143. Onenbat jenderen begi artean igaro zen Jesus, bat dabilken erarik alke-garrienean. Mb OtGai II 328. Deklaratu zioten emazte hari bere xede ahalkagarria. Lg II 23. Ez da bada Jinkoarentzat ahalkagarri gizon herbal baten beldurrez ihesi gatea? Mih 103. Direlakoz halakoak akadoiki püta hümiak deitzen, izen ahalkegarria dena. Egiat 276. Ahalgetzeko gauza bat othe da bizitze ahalkagarri bat uztea? Dh 210. Bekhaturik ahalkegarrienetan hondatua. MarIl 71. Ahalkagarri ere bada laborariarentzat arbolarik ez-izatea, ezen nor-nahik erran dezake alfer bat dela. Dv Lab 16. Ahalkegarri da, bena aithortü behar düt eztakidala. Ip Dial 112 (It lotsagarrizko gauza da, Ur gauza lotsagarrija da, Dv ahalkatzeko gauza da). Gizona ezda abere. Horren erratea bera ahalkagarri zaio. Hb Egia 3. Franzizko! Ahalgegarri deitzen duzu arima altxatzen duena? Laph 130. Gizonari ahalgegarri litzakoke esku-lanik den gutienaren egitea. Prop 1885, 210. Gure mintzai ederraren orde, ez dakit zer hizkuntza ahalkegarri gutartean hedatzen ari dutenak. Arb Igand 24. Jaidurarik ahalkegarrienek airean dadukate nere bihotza. Jnn SBi 79. Ez da aalkegarri euskaldun letradun bat, ni bezalakoa, eta ez jakitea gutun oien berri? FIr EEs 1927, 242. Zer gauza ahalgegarriak derazkinan hor Mayalen! JEtchep 67. Bietan harri berean behaztopatzea ahalgegarri. Herr 7-9-1961 (ap. DRA). Ez al dakizu andinai eta zilargosea alkegarri dirana izenez eta izanaz ere? Zait Plat 139. Badirudi lehenbizikoen apaltasuna baño bigarrenekoen harrokeria ahalgegarriago litzakela. Osk Kurl 159. Bestea berriz, nazkagarria da, alperra, sabel alkegarria errestaka. Ibiñ Virgil 109.
v. tbn. CatS 84. Ahalkagarri: Lander RIEV 1908, 620. Ahalgegarri: Jaur 155. HU Zez 211 (136 ahalga-). Ahalgagarri: Lap 326s (V 149).
sense-2
2. (H), ahalgegarri ( VocBN ).
(El)que tiene de qué avergonzarse. "Honteux par sa faute" VocBN. . "Honteux, digne de honte" H.
On lizateke halako eskualdun ahalkagarrien herritik igortzea. ES 169. Alfer tzar ahalkegarria! Barb Sup 98. Nahi gintuzkete ahalgearazi [...]. Jakin dezatela ez girela ahalgetuak ez baigira ahalgegarri. Herr 8-11-1962 (ap. DRA). Ene arrebak ez du mexi espanturik, aalgegarri baita biluak tintaturik. Herr 11-6-1964 (ap. DRA). Eta oraino giristino zela nahi sinetsarazi! Ahalgegarria ez bestea! "N'avait-il pas honte?" . Ardoy SFran 172s.
azpisarrera-1
AHALKEGARRIKO. Vergonzoso, infamante.
Nola gauazko haren lagun horietarik frangok biltzen zituzten gauazko kurrida horietan ahalgegarriko eritasunak. Ardoy SFran 92.
azpisarrera-2
AHALKEGARRRIZKO. Vergonzoso, deshonroso.
Ahalkegarrizko atseginek eta ian edaneko plazerek. SP Phil 406. O guztion ahalkagarrizko gauza ezin sofrituzkoa! ES 168.
ahalkegarri
<< ahalke 0 / 0 ahaltsu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper