Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

3376 emaitza daN bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
agerpen.
tradizioa
tradizioa
Tr. La mayoría de los ejs. son meridionales del s. XX. La forma ageripen se encuentra en TB y agiripen en Lhande. En DFrec hay 43 ejs. de agerpen, casi todos en la acepción 'manifestación, expresión'.
sense-1
1. (Lar, Hb, Dv, H).
"Aparecimiento" Lar. "Apparition" Dv.
Jesusen lehenbiziko agerpena. Dv LEd 18. Birjiñaren agerpen milagrotsua. EE 1884b, 116. Izkribatuko det Birjiña Guadalupekoaren agerpena. Zab Gabon 90. Gertarion ondoren Yaubek Abrami agerpenez esan zion: "Ez beldurtu, Abram". Ol Gen 15, 1 (Ur ikuskizun). Elorri baten gañean, zeruko agerpen zoragarria neukan nere aurrean. NEtx Antz 50. Agerpen edo ikuspen batean, herriko zaharrak ondoan zituen batean, Jerusalemeko tenplorat ekarria izan zen. Zelaiberri Herr 21-7-1960 (ap. DRA). Jesus biztuaren beraren agerpena. IBk 2 Cor 12, 1n.
sense-2
2. + ageripen. Manifestación, expresión.
Eta ene hitza eta ene predikazionea ez da izan gizonkien zuhurtasunaren hitz sinhestaraztean, bainan bai Izpirituzko eta botherezko ageripenean. 'Ostensione' . TB 1 Cor 2, 4 (IBe agerpen; Lç, He erakuste, Dv erakuspen, IBk agerpide, Bibl agerbide). Erti onen agerpen arrigarrienak Altamirako arzuloan daude. JMB ELG 49. Nai agerizkoa ezta izaten barneko nai sakonaren agerpen eta itzulpen bat baizik. Vill Jaink 141. Mundua, adimen baten agerpena da. Adimen emankor eta sendo baten agerpena. Ib. 55. Bilakatzea ez dela izaitearen agerpen bat baizik. Lf in Zait Plat XX. Bakoitzari guztien onerako ematen zaio Espirituaren agerpena. 'Manifestatio'. IBk 1 Cor 12, 7 (IBe agerpen; Ol agerbide). [Giza-lan den kultura] haren bakarkako agerpen edo itxura berezi bat aztertzeko egokiera eskuetan dugunez gero. MEIG VIII 63. Agiriko agerpenik ez duen animaren zati izkutu honek. "Imagen exterior" . MEIG IX 130. (en colab. con NEtx)
azpiadiera-2.1
+ agiripen. Señal, muestra.
Joanesek eta Malentxok agerpen andiak egin ta esatekorik ezkutuenak esan zizkioten alkarri. Ag G 281. Arrotasunaren agerpena bezela ke mataza lodi zikiñ bat kopeta gañean arro arro daramala [suburdiak] . Ib. 12. Aitzitik Jainkoaren begietakoa zeraden agerpenik sendoena, atsegetzea deritzat. Ayerb EEs 1912, 153. Ulertzea zein gauza aundia dan guda batean etsaiaren itzaira jakitea: orixe izan da beti gudari onenen señale edo agiripena. Lh EEs 1915, 235. Bere seme-alaben maitasun-agerpenak. Etxde JJ 219. Españin be, amabostgarren gizaldi-aurretik jantzia zuria, ta ez baltza, zan luto agerpena. EgutAr. (ap. DRA, que no da más ref.) Eta orregaitik, ez ziarduan neskatxa arek bere amodioaren agerpena gordeten. Erkiag Arran 149. Orregatik onen legorrak izaten dira gure alkarrekiko maitasun-agerpenak. NEtx LBB 71.
azpiadiera-2.1.1
Irakaskintza, ariketa, azterpen eta gaitasun agerpenak egiteko berriz, egitarau bat emango da. "Exámenes y pruebas de aptitud". EAEg 1-6-1937, 1743.
azpiadiera-2.2
Declaración, exposición.
Errudunak autor-entzuleari egiten deutsan agerpen sakona, zikin, oben, utsegite ta ugarrak guztiak zintzo zintzo azalduaz. Erkiag BatB 195. Zure agerpenen irrikatan naukazu. NEtx LBB 115. Orren agerpen edo deklaraziño batzuetan irakurri dodanez. Gerrika 192. Eta or [egunkarian] ematen ditu bere denborako agerpenak: zer apustu jokatuta dagoan eta zenbat irabazi zizkion lruntxiberriri. Abeniz 269.
azpiadiera-2.3
Descripción. Argi ta garbi egiten digu [Aita Santuak] / munduaren agerpena. Olea 89.
sense-3
3. Revelación (divina).
Lelo atheratu behar bada (ez da bada on ere), Jaunaren ganikako ikhuspen eta agerpenen aiphatzen abiatuko naiz. "Visiones et revelationes" . Dv 2 Cor 12, 1 (Ker, IBk, IBe agerpen;rebelazione, He errebelazione, TB agerketa, Bibl agerkunde). Aitzinagoko "revelazion" [sic] edo agerpenak argituko ditu itz-ilun ok. FIr 186.
sense-4
4. (Bera).
Solución (de un acertijo, etc.).
Izpanaldijak. I-en agerpena = . betazal. II-en agerpena = zamari. AG 499. Agerpenak, urrengo zenbakijan. Ib. 499.
sense-5
5. Descubrimiento.
Ameriken agerpena ezkero. Alz EEs 1924, 47. Eta egin ditugun agerpenak. , gaurko eguneko edestiaren egikeraz moldatzen ere zerbait saiatu gera. JMB ELG 9s. Pasteur ospatsuak gaitz-itsaskorrei buruz bere agerpen sonatuak azaldu zituan ezkeroztik. "Descubrimientos" . EAEg 19-1-1937, 843.
sense-6
6. Acción (en una representación teatral, en una película, etc.).
Zineman usu baliatzen dena da: norbaitek gogoan duen aspaldiko orroitzapen baten erakusteko, agerpena hausten dute, eta lehen pasatu zen gertakaria orai agitzen balitz bezala emaiten dute ikusliarren bixtarat. Lf in Casve SGrazi 17.
agerpen
<< agerkunde 0 / 0 agerrarazi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper