Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

152 emaitza idazti bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
estimu.
sense-1
1. (S ap. Lrq ; Urt I 195, H), estima (, Dv, H), stimu.
Estima, aprecio, reconocimiento, consideración. v. estimazio.
tradizioa
Tr. Propio de la tradición septentrional; estima es la única forma atestiguada hasta finales del s. XVII, a partir del cual se documenta sólo estimu . Al Sur se encuentra un ej. aislado de estima en Alzola. En DFrec hay 6 ejs. de estimu y 2 de estima .

Elizán estima xipitakoen diradenak. Lç 1 Cor 6, 4 (TB gutienik estimatuak direnak). Omen ona da estima bat egiten dena [...] norbaiten [...] prestutasunaz eta bizitze garbiaz. SP Phil 221 (He 223 estimu bat). Maiz gizonen estimuan on [...] dirudiena ene iuiamenduan ezta halakoa. Arbill 120s. Sarako eskuara [...] estimu eta ospe handitakoa da. ES 155. Gure buruazko stimu bat. He Gudu 39. Munduaren estimua eta laudorioak bilhatzen zituzten. Lg II 234. [Etsaiaz] estimurekin mintzatu behar zare. Brtc 214 (v. tbn. estimurekin mintzatu en He Gudu 88). Kongregazione hunentzat izan behar dugun estimuaz. JesBih 395. Elkharren estimua sarthu bihotzetan. Hb Esk 23. [Soldadogoan] aberats ala pobre izanik / elgarrez estimu onak. Etcham 35. Kondesa titulu eta jendeen estimuaz gainera [...]. Mde Pr 184. Handitu [...] zen Piarrañoren estimua alharguntsaren bihotzean. JEtchep 59. Jakin azu, Luix, zure semeari ene estimua beiratzen diotela. Larz Senper 50. Estimu guti zuten eskaleak iduri zabiltzanentzat. Ardoy SFran 236. Erregearen estimuan biziki gora joan [zen] . Ib. 47 (v. tbn. en contexto similar Zby RIEV 1908, 84 goratzen [...] gaitu heien estimuan). Beti bizia zira [...] / ait'amen eta haurriden estimuaren erdian. Xa Odol 289. Oraiko aldean sosak ba zuen orduan bertze estimu eta balio bat. Etchebarne 75.
v. tbn. Gç 92. Ch III 24, 2. Mih 35. AR 121. Mercy 13. MarIl 85. Jaur 144. Dv LEd 109. Lap 116 (V 54). Laph 109. Const 27. Mattin 66. Larre ArtzainE 118. Estima: EZ Eliç 159. Arg DevB 51.
sense-2
2. (S ap. Lrq ; H).
"Estimation. Syn. ioa, onhersgoa. Zer estimu ematen diozu bada? quelle estimation lui donnez vous [...]?" H.
azpisarrera-1
ESTIMU HANDIA EGIN, ESTIMU HANDI EGIN. Estimar mucho, hacer gran estima.
Erromarrek bereziki estimu handia egiten zuten bere hitzkuntzaz. ES 165. Kalitate hunetaz estimu handi egin izatu dutenak. Ib. 118. Estimu handi bat egin behar dugu Katiximaz. CatLav 19. (V 17) Zutaz nik egiten dut ahal bezain estimu handia. Brtc 226.
azpisarrera-2
ESTIMU HANDITAN (EDUKI, IBILI, EGON, IZAN...) (Estar, tener...) (en) mucha estima.
Iduki etzakek beraz hek [elizako zeremoniak] estima handitan. EZ Eliç 134. Izen [...] ederra eta bethi estimu handitan ibili dena. ES 155. Izan zen estimu eta errespetu handitan. Ib. 93. Bere begietan dago estimu handitan. Gy 293. Mauleon da errotor estimu handitan. Hb Esk 77. Seminarioan [...] estimü handitan etxekiten zien Haritchabalet. Const 18. Estimu haunditan daukatela emaztea. Xa Odol 271 (v. tbn. estimu handitan eduki en ES 401 y Elzb PAd 33). Horrexegatik izan ohi dugu hain estimu handitan. MEIG III 141.
azpisarrerakoSense-2.1
Estima handitanago munduak eduki ukhan baititu.Lç Ins B 3r.
azpisarrerakoSense-2.2
Poztu nintzan euskerazko idazti au ain estima aundian ikusita. Alzola Atalak 63.
azpisarrera-3
ESTIMU EGIN, ESTIMUA EGIN. Apreciar, estimar, hacer estima. v. estimatu.
Egik gehiago estima relikiez [Sainduen iduriez baño] . EZ Man I 28. Librian ageri da [...] zonbat estima egiten zian baruraz. Tt Arima 80. Lur puska batez baino gehiago hetaz estimurik egiten eztelarikan. ES 163. Hartaz egiten duen estimuaren gañean. Mih 27. Zer estimu orai artean hartaz egin othe dut? Brtc 182.
azpisarrera-4
ESTIMU GUTI EGIN. Hacer poca estima, menospreciar.
[Adiskide itxurazko] baldin gauza onik kausi balezate-ere, estimu guti egin lezaketenak. ES 196. Estimu guti zutaz iendeek egiten badute ere. Ch III 28, 1. [Humiltasunaz] estimu guti egin duzu. Brtc 218.
v. tbn. JesBih 427.
azpisarrera-5
ESTIMUTAN EDUKI. Estimar, tener en estima.
Zeinek bere erresumetako hitzkuntzak [...] estimutan idukitzetik zenbat ontasun [heldu den] . ES 402. Bazakitena ere zer estimutan nauzkan [...] Kurutzezaharrekoak? JEtchep 112. Amerikako president ona tiro batez hil dutela [...] // Gizonaren bizia zonbaitek zer estimutan daukaten! Xa Odol 176 (v. tbn. 293). Ez baitzeukaten arrotzek horrenbesteko estimutan gure hizkuntza. MIH 282.
azpisarrera-6
ESTIMUTAN IZAN. Ser estimado.
Mezá [...] halako estimatan izan baita non mundu gaizoak baitzadukan ezen Kristinotasuneko punkturik prinzipalena hura zela. Ins B 5r. Haei konmunika niezén [...] Ebanjelioa, baina partikularki estimatan diradenei. "Ceux qui sont en estime" . Gal 2, 2 (He zerbait zirela ziduritenei).
estimu
<< 1 esku 0 / 0 ezer >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper