Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

152 emaitza idazti bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
begirapen.
sense-1
1. Continencia.
Seigarrena, kontinenzia edo begirapena. CatAN 64 (tbn. en CatLuz 28 y Legaz 52).
sense-2
2. Importancia (que se concede).
Zenbaitek uste duten baino begirapen andiagokoak dira ur maitagarri oen griña ta doaiak. Guztiz da arrigarria oen izaera eta ibillera, oarrez begiratu ezkero. Izt C 110.
azpiadiera-2.1
Atención.
Begirapen aundiarekin zaitu ditzatela [zezenak] . (1920) ForuAG 327. Ludi guzia zear, baserrietako osasunbideari begirapen aundia opa zaio. "Se ocupan [...] intensamente" . EAEg 12-12-1936, 524.
3. (BeraLzM). Respeto, miramiento, consideración. v. begiramen, begirune.
Tr. Documentado en autores meridionales del s. XX. En DFrec hay 2 ejs.
Begirapena lenbiziko Jaungoiko gure Jaunari zor zaio. EEs 1917, 138. Elizako zaitzalleai begirapen eta lotsa izan bear al zaie? KIkG 78 (KIkV 103 itzal eta lotsarik). Santuen izena nolanai ta begirapen edo lotsarik gabe mingañean erabili al dezu? ArgiDL 25. Jaungoikoaren izena begirapenez esatea ona da. Ib. 25. Nik jeneralari [...] bear zaion begirapena badiot; baño ez du ezagutzen Gipuzkoa, "ojalatero" alper oiei siñistu egiten baitie. Or SCruz 67s. Zure arrebari ikusi batzuk egin dizkiot, eta begirapenez jokatu naitzaio. Ib. 56. Kritikuak begirapena zor ei deutsoe yaubearen idazti yatorrari; nik ostera begirapena zor deutsot neure buruari ta irakurle euskaldunari. Or Tormes 121. Zeorrek itz batzuek esango balitzaioke. Begirapen aundia dizu-ta... Lab EEguna 103. Orrela galtzen zitzaion Yainkoaren etxeari zor zaion lotsa ta begirapena. Ir YKBiz 380. Dantzaldi-oro zatoa, / gizonezkoen arloa. / Andrezkoeri begirapenez / betetzen dite basoa. "Por consideración". Or Eus 170. Bizkortasuna, Agintariekiko begirapena eta gogozko esiekera oparo eskeñiko al dizkigu. "Subordinación". EAEg 12-11-1936, 276. Begirapen osoko jauna. NEtx Nola 11. Begirapen geixago merezi dula derizkiot Yesukristoren itzak. Or QA 106. Alare, biok egin ginduzun Iainkoa, zer zan nik nion begirapena ark eni zidanarekin alderatzeko? Or Aitork 236. Alako balioko gizonagan, zer gerta ere, begirapen aundia izaten dute. Anab Poli 55. Ezbear ontan danok alkartuz / gizon jokatzen bagera, / Jaungoikoaren begirapenez / irtengo degu aurrera. Basarri 104. Munduak birtutea begirapenik gabe zapaltzen baldin badu, idiak landako loreak antzo. Vill Jaink 102. Ori guziari begirapen eta itzal aundia zor zaiola erakutsiko dizut, Jainkoak jarritako gauza dalako. MAtx Gazt 16. Eta lengo lotsa ta begirapen guziak alde bat utzirik, jo zuan atea. NEtx LBB 53. Eta bat-ere begirapenik gabe, bertan arkitu zutenetik jan zuten. Berron Kijote 163.
Begirapen aundia izaten genduan jaun orrentzat. Alkain 154.
Pellok aitzurra dabil begirapen bage, / epurditik erauziz an diran landare. "Sin miramiento". Or Eus 284.
[Lanari] oien lan-aritzeari eta eskubideei begirapena opako zaie. "Serán respetados". EAEg 11-10-1936, 21.
sense-4
4. Mirada.
Begi oietan oso begirapen apala zuan, bañan denbora berean oso argia. Alkain 29.
azpisarrera-1
BEGIRAPENA EGIN. Mirar.
Zer mobimentu ikusten zan begirapena egitera. Alkain 169.
Ea ertzañakoak noiz ateratzen asten ziran begirapenak egiten zituztela. Ib. 65.
azpisarrera-2
BEGIRAPENEZKO. Respetable.
Begirapenezko andra-gizon artekoak. "[Cartas] entre personas de respeto" . NEtx Nola 13.
begirapen
<< begira 0 / 0 behar >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper