Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

95 emaitza edale bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
zorabiatu.
sense-1
1. (V (-au), G; Lar, Añ, Dv, Zam Voc ), zorabiotu (V; Dv). Ref.: A; Etxba Eib.
Marear(se); aturdir(se). "Desvanecerse la cabeza" Lar, . "Encalabriar, encalabrinar, burua zorabiatu " Lar. "Atolondrarse, aturdirse" A. "Marearse. Ainbeste gauzak batera, zorabixau nabe " Etxba Eib. v. txorabiatu. .
O zeñ altura andia dan au! Baña begira ondo, burua zorabiatu ta erorteko zer peligroan zauten. Cb Eg II 6. Ardauak ekarten badau gizona [...] buruba zorabijotutera. fB Ic I 272s. Otsoa ardia utzita, burua zorabiaturik, aldapak bera amilka joan. Arr GB 64. Txili gaisoari bitartean, gorputzaren arintasunak burua ia zorabiatuarte astundu eutsan. A BeinB 91. Baiña zorabiau iakon burua, begiak lausotu iakozan [...] ta [...] io eban beia. Ag AL 86. Zorabiatu ez gaitzantzat bere argia ona izatea [...] egoki da. "Deslumbre" . Zink Crit 4. Santa Kruzek ezpaitigu lagundu, ta gañera arro-antzean etorri da, Erregearengatik eta neregatik ajolik ez diola. Zorabioturik gauzka. Or SCruz 111. Ekaitz malmutzak erabillirik / tximistia lez atzera-aurrera, / zorabijauta jarri ondoren / botaten ditu goitik lurrera. Enb 49. Azpikaldeko arru ta amiltoki izugarriak, berriz, burua zorabiatzen due, noski. TAg Uzt 95. Ori esatean, adorea galduz zorabiotu zan. Ol Esth 5, 1.8 (BiblE (4, 7) zorabiatu; Ker konortea galdu). Emakume baten yopu aiz-ta, ire berriketaz ez nazak zorabiatu. Zait Sof 182. Burua zorabiatuta ainbeste samintasun eta gogoetaz; ankak berriz, txingorriturik bezela. Etxde JJ 77. Eguzkitan ezin zeitekean iñor egon, bertan zorabiatuta edo buruko miñez geldituteko arrisku bage. Erkiag Arran 161. Arin, arin! Andra bat zorabiatu da, mariatu da! Arin! Koñak-kopa bat ba-daukazu? EgutAr 15-1-1962 (ap. DRA). Besteak, berriz, jan zituztenak botatzeko zorian zorabiotuak, trenean oitu gabeko jendea. Ataño MLanak 36.
sense-2
2. (Izt, VocCB Dv), zorabiotu ( VocCB Dv), zorobiatu (Gèze).
Enloquecer, poner(se) fuera de sí; excitar(se). "Devenir fou" Gèze. "Enloquecer de amor" Izt 43v.
O argitasun zori gaistokoa, ta ze itsuturik, ta zorabiaturik garabiltzuzan. LoraS 161. Etxeko bazter guztietan ebillan zorabiaturik negarrez ta deadarrez bere emazteri deiaz ta bere billa. GGero 225. Haietarik sortzen diren harrek [zaldiak] zorabiatzen dütie askitan. "Les vers [...] causent parfois la folie" . Ip Dial 34 (It, Dv zorarazi, Ur zoratu eragin). Napoleon, bere arrokeriaren eta andiustearen indarrez itsuturik eta zorabiyaturik, eldu zan Eleizearen nagusitasuna gitxitan eukiteraño. Itz Azald 45. Eltzen ziran, bertako aberastasun ugarien izparrakaz zorabiauta, asko ta asko. GMant LEItz 62. Liztorrak eztenka ta burrunbaka esnarazi dutena bezela gelditu zan neska maitemindua, zorabiaturik, Zitok zesaizkonak irakurrita. TAg Uzt 246.
azpiadiera-2.1
(Part. en función de adj.).Agitado, excitado.
Buru-barneko amesak nasitua ta zorobiatua zerabilkien neska gaxoa! TAg Uzt 263. Sorgin-aldra zorabiatuen antzera zetorzkion leengo gertakizunak ijiji ta oiualdi zoroetan. Ib. 248. Ango edale zorabiatuak ateratzen zuen itzotsera. Ib. 206. Gizona jaiki zen eta besoetan hartu zuen, musu zorabiatu bat ahoan ematen ziola. Mde HaurB 50.
sense-3
3. + zorobiatu. Embelesar(se).
Dingilizka erabillezan anka-oial eder eta dizdizarijakaz zorabijauta, sartu ei yakon buruban [...] berak be era aretara jantzitta ibilli biar ebala. Otx 119s. Bereala zorabiatzen zitun neska buruariñak aren ausardikeriak eta azpiko mintzaerak. TAg Uzt 62. Irakurleak horrela ez baderitza, edo linguistika izendun sirena alfer, hutsalaren lillurek ez badute zorabiatzen. Mde Pr 206. Neskatillatxuak, zorabiatuta baiño bere, zearo lotsaturik. Erkiag BatB 54. Zure ederrean zorabiatuta dezun: Alvaro. NEtx LBB 82.
azpiadiera-3.1
(Part. en función de adj.).
Ustegabean pitxi dirdaitsua eskuratu dioten aur zorabiatuaren antzera gelditu zan neskaño xaloa. TAg Uzt 54. Amaika bidar eskatua, egun gogoangarrian emon daust Andra Mariak, iñoan berekiko neska zorabiatuak. Erkiag Arran 194.
zorabiatu
<< zilodun 0 / 0 zorakuntza >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper