Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

95 emaitza edale bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
boz.
tradizioa
tradizioa
Tr. La forma más usual es boz; se encuentra botz en todos los suletinos (en Inchauspe en alternancia con boz ), y en algunos bajo-navarros y labortanos, alternando en varios de ellos con boz . En cuanto a boza --con -a constitutiva--, aparece en Larreguy, Lizarraga de Elcano, un sermón alto-navarro de 1833 (ETZ 213), Samper, Lapeyre, AzpPr , Zerbitzari, Uztapide y Xalbador. Aunque en Arradoy se encuentra boz 'voz' y botz 'voto', puede tratarse de una mera casualidad. En DFrec hay 9 ejs. de boz, 6 de ellos meridionales.
sense-1
1. (V-gip, G-goi, AN-egües-ilzarb-olza, Ae, Sal, S, R; Lcc, SP, Sb-Urq, Urt Gram 38, Ht VocGr 438, Lar, Añ, Lecl, Dv), botz (L, BN, S; Arch VocGr , VocBN , Gèze, Dv), boza. Ref.: Bon-Ond 140; A (botz); VocPir 245; Lh (botz); Lrq /boc/; Gte Erd 8, 36; Elexp Berg (boz).
Voz. "Voix, botz, mintzo " Gèze. " Boza (L), botza (BN, S), la voix humaine" Darric LBasque 7. " Boza apaltü (S), boza ttipitü (S)" Gte Erd 8. "[Bajoaren ahotsa zuen]: boz sendoa (V-gip, G-goi)" Ib. 36. Cf. Sb-Urq s.v. basa: "Basaboza. Écho. [...] voix du desert". v. ahots.
tradizioa
Tr. De uso prácticamente gral. al Norte desde Leiçarraga, al Sur lo hallamos, además de en Lazarraga, en guipuzcoanos y alto-navarros; en textos vizcaínos sólo lo hemos encontrado en BBatzarN, y como glosa de abots o aots en Altuna (80) y Kirikiño (Ab II 11).

Eta huná boz bat zerutik, zioela, Haur da ene seme maitea, zeinetan neure atsegin ona hartzen baitut. Mt 3, 17 (He, TB, HeH, Echn, Ur boz, Samper boza, Ip, SalabBN botz; Dv, Hual mintzo, Or oiu, Ol ots, Ker berbots). Gogo batez altxa zezaten boza Iainkoagana, eta erran zezaten, Iauna, hi aiz zerua eta lurra. Act 4, 24. Utra boz amorosoaz. Lazarraga 1140v. Nik ain on baneu bozau, kantatzeko / padezietan dodan doloreak! Ib. 1187r. Bertati boz bat adi nezan. Ib. (B) 1200rb. Beharriak izanen tu bere plazer iakiñak / Boza eta instrumenta musikako egiñak. EZ Man I 135. Ni naiz desertuan oihuz / dagoenaren botza. EZ Noel 166. Zaude othoi erne ene / Othoitzaren bozara. EZ Eliç 299. Hibaiek alxatu zuten, / Bere boza zin zinez. Hm 84. Usotortoillaren boza. SP Phil 417. Eziñ ikhus ezin goza / Iaunaren presenziaz, / Huna arrastaren boza, / Ez sekulan loriaz. Arg DevB 2. Ienkoaren botza eta haren deia ezpaitugu nahi enzun. Tt Onsa 170. Aingeruak diduritela / Bozak dituzte goratzen, / Eta bildotsaren ondoan / Birjinen kantak kantatzen. 194. Gure arima ere espiritual delakoz, aizia, azanza, botza korporal direlarik, eztitake ikus. Bp I 29. Aditu zuen boz bat zeiñak bere barrenetik ertan baitzioen. Ch I 25, 2. Obedi dezotegun haren bozari eta inspirazionei, hekin segitzeko eta hekin arabera egiteko. CatLav 238. (V 120) Zenbait boz eder edo musikako aire xarmagarri aditzen duzunean, orhoit-zaite Jainkoaz. "Quando odi qualche armonia di suoni e canti" . He Gudu 133. Dohatsü dira osoki beharri, kanpuan herots egiten dian botzari beno lehen, egia barnen erakusten dianari behatzen direnak. Mst III 1, 1. Lagun guztietatik gazteenai ta bozik onenak dituztenai. GavS 21. Boza min eta erdiragarri batekin. Lg II 249. Yosefek etzuen argia iguriki obeditzekotzat zeruko bozari. Ib. 120. Ez dezazula enzun behinere zuretzat asko izanen ez duzula oihuz egonen zaitzun intresaren boz hura. Mih 84. Jinkuaren manüz eta ainguriaren botzez. CatLan 39. Botz bat, zoinek denboratik denborala, oihu eiten baitzien, emok, emok. AR 250. Zuk orai haren bozari gorraena egiten badiozu, hark ere ez duela adituko zure oihu mina. Brtc 178. Zenonek dio edertazüna dela lilien botza, lili botza, dialakoz amorioa deitzen. Egiat 185. Botz bat mi[n]zatüren zaie / hirur prinze kiristier. Xarlem 1521. Beira kontra egitetik / Deitzen gaituen graziari. / Mendiak bere lekutik / Aldaratzen tuen bozari. Monho 114. Nafar goxoan / Trenpatuz bizkotxak / Hartu ondoan / Altxaturik bozak / Erragun bertsutan / Kurruxa plan, plan, plan. Ib. 62.
( s. XIX.) Aitzendú bozabát. LE Urt ms. 113v. Orazio ori txit gogotik egiten ari zala, aditu zuen boz bat, esaten ziola: "Zoaz San Pedroren eliza-atera". Gco I 420. Zerk debekatzen gaitu biotzez aldatzerat deitzen gaituen bozari ihardestetik? Dh 210. Othoitzen zütügü gük ere, plazer dütüzün errezebitü gure botzak izpiritü irus haienekila. UskLiB 46. Bena Luisttoren botza bertan ixiltü zen / Hamahiru nabela kholpü beitzin ükhen. Etch 638. Ene ardiek entzuten dute ene boza amultsuki, mintzatzen natzaiotenean ene eskriturez. Jaur 145. Boza Jakobena da. It Fab 246. Botza galdu ziren [= zuen] . "La voix" . Arch Fab 229. Loria zen ikhustea / Eta areago entzutea, / Nola zarabillkan boza / Gora behera itzulika! Gy 79. Aphalago luzkete bozak altxaturen. Hb Esk 168. Eta nere harra behinere ez hilen, [...]! Boz bat niri bethi iroika, eta boz hori behinere ez ixilduren! Dv LEd 229s. Geure Foruben boz eta berba men, ziatz eta itzaltsuba entzungo bagendu legez. (1866) BBatzarN239. Dardarizazko bozakin. Bil 165. Horra! horra! diote mila botzek, horra aita Franzizko! Laph 220. Ohorearen eta eginbidearen botza. Ib. 13. Torreko Talaiariaren alaba naiz Andrea, eranzun zion bozak. Arr GB 27. Igaran gaian, ametsetarik, / Botz bat entzün dit xarmantik. ChantP 270. Onek gabaren zerratuenean aitu zuen boz bat. Aran SIgn 36. Boza du klariña, / ez buru ariña, / zartzera egiña, / edadez da baiña. Ud 73. Bozik onena zeukanak kantatu zuan lenengo, eta besteak erantzun zioten. Zab Gabon 42. Ai! baneuka oraindik eztarrian boza! / Entzun dezaten denak nere itzen otsa! AB AmaE 287. Emazteki boz ezti batek ihardetsi zuenean: Aitzina! Sartu ginen. Elzb PAd 32. Aditzen baitut halako boz herdoil eta erlats bat, saingaz bezala mintzo dena. Ib. 39. Nere sabelean daukadan haurrak [...] zure boza entzun dueneko, jauzika edo saltoka abiatu da atseginez. Jnn SBi 38. Ihurtziaren pareko botz batekin. Elsb Fram 60. Atabalek estali zuten erregeren botza. Ib. 111. Gutarik bakotxak garraiatzen du bere ariman, argi bat, boza bat, irakusten eta erraiten diona zer den ungi eta zer gaizki. Lap 65 (V 33). Boz batek erran zeitan: abil Jordane ühaitzetik harat. Ip Hil 122. Oraindikan mingaña / dauka indarrian, / kantatutzen du guztiz / boza ederrian. AzpPr 105. Botz osoki ederra zuen muthil gazte horrek. Arb Igand 137s. Kantaria ere zen biziki gaztean. Zahartzeari, boza galduz geroz, ezin aditua zen. HU Aurp 164. Azkenerat boza histen zitzaion eta begiak bustitzen. Ib. 135. Nai nuke nik orain boz indartsu bat euki. Ag Serm 124. Aditzen da ate soñuba eta ondoren boz bat. Moc Damu 33.

( s. XX.) Hanbatenaz ere beren izigarrian sarkorrago non bietan emanak baitzauzkigun koblak, emeki, luzatuz, noizetik noizera izpi bat ikharatuz boza. JE Bur 78. Nork izan lezakian boz ori? Iraola 14. Haren boz aphal botheretsu lodia. Lander RIEV 1912, 556 (cf. infra BOZ APAL). Boz aditu den garbienarekin eta ukigarrienarekin. Lander EEs 1916, 61. Mintzura (boza) zintzarri pitzatu baten otsa bezelako motela. A Ardi 94. Oraindikan denboraz / entzungo' itu bozak: / irabazi duala / Mutrikuar Osak. EusJok II 162. Bazuen boz bat pullita, leguna. Barb Sup 1. Gauaz beldurti gehienak bezala, ikare bat bozean, kantaz ari da aitaxo. Ib. 174. Botz hun bat zian, ez bete bete bena odeietara gora. Const 35. Eriaren adiskide min-min baten bozak iratzartzen duela iltzera zohana. FIr 193. Hobitik edo ifernutik ateratu botz itsusi batekin erraiten dako. Zub 38. Otoi adi ezazu, / Ama, ene botza. Etcham 159. Artetan, bere boza / altxatuz goraki, / arrosarioa du / erraiten kartsuki. Ib. 174. Orain bezela baldin badauzkat / boza eta etorriya. Tx B 212. Tanburrak zuen biltzen airea, eta tanbur hura zapatuz ziren gure gizonak bozik gabe mintzatzen. JE Med 63. Larrungo gibeletik (Oi, zer pesta beltza!) / Jin zaut Euskotar odol beroaren botza... Iratz 30. Izpiritu Saindua jautsi zen zerutik uso baten itxuran, boza batek zioela: "Huna nere Seme guziz maitea!". Zerb IxtS 84. Boz samin eta azkar batek. Lf Murtuts 8. Aita besoetakoaren botz beroari beha zelarik. Mde HaurB 67. Boza kaskarragoa ta lenagoko apaintasunik gabea izanarren, jendearen berotasunik etzun galdu. Etxde JJ 274. Boza ederrarekin ziren kantariak! Herr 7-8-58, 3. Auzoko etxekanderearen botza. JEtchep 23. "Egia handia, ene sardianta", ihardetsi zuen beltzak bere boz lodiarekin. Ib. 87. Besoak bateatuz akituak zituela eta . Credoa errepikatuz boza joana. Ardoy SFran 164. Boza oneko mutillak dira. Uzt Sas 302. Bainan zer da boza hau? Zer entzuten dut nik? / Deiadar bat bezala heldu urrundanik. Xa Odol 283. Maite dut zure begitartea, maite zure boz eztia. Ib. 114. Guri, etxe handi huntarik, / botzak zaizkigüla ezagün. Casve SGrazi 66. Ebanjelio pasarte batzu boz bakar batek irakurtzeko orde, bizpahirulau erraile galde-ihardespenka ari baitziren. Lf in Casve SGrazi 8. Hori zer boz xarmanta duzun. Etchebarne 87. Oska asi giñan. Ezagutu giñuzten bozean. BBarand 93. Bertsolariak berak ere, zergatik ez dira berriz saiatzen, eliz-atarian eta kalean, denbora batean ziren herriaren boz eta maisu, historiolari eta komeriante izaten? MEIG I 111. Ezinaren nahigabeak Bilintxen bozari eman zion kemen nabarmena. MEIG III 53.

v. tbn. Larz Senper 92. Zendoia 234.
azpiadiera-1.1
(Referido al sonido de un instrumento).
Aditurik, ezkila, hire boz lañoa, / Othoizten hasi dituk ama zerukoa. Elzb Po 183.
sense-2
2. Cada una de las líneas melódicas que constituyen una polifonía. "Consonancia de voces, bozan konsonanzia " Lcc.
Sóñu óna itekós, ánitz tékla dá organoán, ánitz kuérda zitharan, ánitz bóza edozéin musikatán. LE Urt ms. 76v. Gathanborak eginez saski hustuekin, / Eta aphaleko boz, kaldera tzarrekin. Hb Esk 230. Boz batek. Zby RIEV 1908, 292 (encabezando una estrofa, contrapuesto a "guziek"). Maisunai aiek bakoitzak beraren lana (zortzi bozetarako Fuga zan) agertu zutenean, Aramaioarrak, berarena garbitan jartzean, gorengo lerroa aztuta utsik utzi zuen. A EEs 1916, 306. Zato lehen bezala dugun biek kanta; / Bi bozetan lot gaiten zure kantu horri. Iratz 85. Nere lagun zintzo Goenagak eta nik, bi bozetara, onoko bertso autxek kantatu ditugu. Basarri 67. Lauren artean ederki abestu zuten bi bozetara Gabon eguneko kanta polit au. Izeta DirG 99. Aspaldiskoan üskarazko kantore bat emaiten da bi bozetan segurik. Lf in Casve SGrazi 14.
sense-3
3. (Ht VocGr 428), botz (L, BN, S ap. Lh ; VocBN ).
Voto. "Suffrage, voix" Ht VocGr. "Suffrage" VocBN, Lh.
tradizioa
Tr. Documentado sólo al Norte; el primer testimonio en la literatura es de finales del s. XVIII. En DFrec hay 100 ejs. de boz (61 septentrionales) y 6 de botz .

Nahi düzün dilijenzia egin, ororen botzareki eta jende bakia maite düteneki. Etchart 9.1r. Jaun Direktorrak düke lehen botza, eta bildüren dütü bestenak. Mercy 36. Haitatzia egin izanen da üztarilako bigarren igantian bilkhürati landan botz haboruala. Ib. 36s. Mustro baten ohoretan bertsuak moldaturik / Eta lapurtarren bozak harentzat galdaturik! Monho 60. Hunek eramanen du galdea kontseilura, eta bildu ondoan bozak, baldin onhetsia bada, markatuko dio errezibitua izaiteko eguna. JesBih 428. Lehen ere zinatin zü, Xaho, izan depütatü; / Bena botzak gorde zeitzien, hanti züntien traditü. Etch 580. Biltzarrean alkhatek, herrunka lehena; / [...] / Yakin ere behar da boza denen dela. Hb Esk 193. Amezkoako konde nor zen orok yakin; / Altxatua izan zen guzien bozekin. Ib. 51. Gorderik izkiribatzen dituzte botzak eta zigiloaren pean ezartzen. [...]. Botz guziak batentzat dire... Iñazio Loiolakoarentzat. Laph 183. Betirisantsi bertze asko / Begiak itsurik darraizko; / [...] / Jaun xanfarin, xilodun kasko, / Edale, mandril, esku mako, / Hoien bozak Betirik ditu beharko. Zby RIEV 1909, 229. Sententzia hori ontsala eman izan behar zen deputatu guzien bederen hiruretarik biez; bainan zonbait botz bakhar izan zirelakotz gehiago erregeren kontra, aitzina yuan ziren bere bide galduan. Elsb Fram 108. Bildu zituen 3.779 boz, 5.351 bozen kontra. HU Aurp 105. Boz eske ibiltzea. HU Zez 49. Behar baita diru anitz, gau eta egun, bertze lanak oro utzirik, zalapartaka boz biltzen dabiltzanen laguntzeko. Ib. 141. Hirietako langileek bertze batendako omen zauzkaie beren bozak, harek agindurik itsas leihorretako sarkuraren idekitzea ardietsiko deiela. JE Bur 116. Etxez etxe zabilan jaun hoi / bildu nahiz gure bozak. Mattin 92. Edozoin libro izaiten baita / nahi bada presentatu, / batzuk bertzeak hautsi beharrez / bi lixta ginen muntatu; / berriek bozik aski ez bilduz / zaharrak aise pasatu. Ib. 65.
azpiadiera-3.1
(Pl.).Votación, elecciones.
Hor maiatzaren 6-an heldu zauzkun boz hoitan behar dugu elgar lagundu. HU Zez 139. Bozetako egunak etorri direnean, erlisionearen etsaiari boza. Ib. 198. Politikazko gora-beheretan xuri; bozetan eta bozez kanpo ere asko gure etsaien etsai. Ib. 197. Meza denboran, Jaun erretora hain da okupatua botzekin nun ez baitu bertzerik aipatzen. Egunaria 11-12-59 (ap. DRA). Jaun meraren partez... Herriko bozak ditugula. Larz Bozak 12. Herri batean bozak ziren, eta bi banda, bat bertzearen kontra, ta batek neri eman-arazi bertsoak. Mattin 90. Politika hori ere hor zen, bereziki bozak hurbiltzearekin. Larre ArtzainE 28. Hauteskundeak edo bozak eginez gure gisan han berean. Ib. 171. Orain berriro izan diren bozetan, ez dakit Olabideren botoa jaso duten. MIH 350. Ameriketara artzai doazen euskaldun gazteak lehenbizikoan eta herri txiki bateko bozak bestean, hauexek dira egileak hemen darabiltzan gaiak. MEIG III 95.
sense-4
4. Palabra.
[Interjezinoa da] perpausaren parte bat bat, zeinak gogoko berria, boz ezin deklina diteken batez, ezagutzera eta aditzera emaiten baitu. ES 370. Baldin latiñak, eta griegoak berak itz, boz edo berba asko euskaratik artuak badituzte. Cb EBO 8. Alabatzen zala, lau boz edo itz oiek,. átomo, eclipse, hoguera ta horizonte, iñork ere euskeraz emango etziozkala. Ib. 46.
sense-5
5. Melodía. "Air, airea, boza " Ht VocGr 327.
Iparragirren bozian ditut / bertso berriak paratu, / Gipuzkoako euskal erriya / al banezake nonbratu. Xe 167.
sense-6
6. Sonido.
Eskuaraz izkiribatu duten autor gehienetan aurkhitzen dire hiru letra boz bera dakharketenak. MarIl X. Ez laiteke izan behar soinu edo boz bakhotxarentzat letra bat bera baizen. Ib. X.
azpiadiera-6.1
Aipatu ditugun fonema bi horiek, elkarren kideko izanik, berdinak dituzte, n-tarik, n-1 bereizgarri. Bat ez da agertzen neutralizazio-lekuetan, d t-rengandik bereizten duen "boza" edo "soinua". MIH 198.
sense-7
7. Voz, noticia (que corre, etc.).
Beste iñor ez dala / zu bezin airosa, / erri guziyan dago / banatua boza. Bil 74. Berialaxen zuan / bozak korritua, / pobriaren artian / zala partitua. Uzt Sas 274.
azpisarrera-1
BOZA EMAN. a) Votar. "Eman boza abertzaler (BN-arb)" Gte Erd 66. v. bozkatu.
Irauten badu desobedienzia harrek, khenduko zaio orduan kestione izanen den gauzaren gainean bere bozaren emateko zuzena. "Il sera privé de voter". Revol 125. Hura bezalakuer, eman botzak bethi, / Nahi baditüzie, zergak gütirazi. Etch 592. Ene botza emaiten dut gehien botz biltzen duenari, ni kanpo. Laph 183. Elekzionetako denboretan, emanez zure botza Yainkoaren eta Elizaren etsaier. Elsb Fram 184. Botzen emaiteko egunean. Ib. 147. Camboko, Uztaritzeko frera guziak oro ken ditzaten eman du boza Berdolyk. HU Aurp 144. Gurea da; gure izenean emaiten du boza beti lege tzar guzien alde, guk manatua balitz bezala. Ib. 142. Zenatorrek boza eman dute serora eta fraide eskola-emaile ondarrak, [...] arront kendu behar direla. Ib. 143. Iragan astean, zenatorren bilkuran bozak eman dituzte serora eta frera eskola emaile guzien kontra. Ib. 142. Zonbat dituk oraino boza eman bearrak? Larz Bozak 94. Bost ziren bakarrik elgarretaratu ahal izan, eta bostek Iñakirentzat botza eman. Ardoy SFran 150. Zori txarrean egin zituzten / boz emateko legeak, / holako egun batek ez ditu / asko hobetzen jendeak. Mattin 62.
b) Dar el consentimiento (?).
Zernahi egin lirola / Ez da fidatzeko, / Boza eman duienak / Esposain galtzeko. Bordel 146.
azpisarrera-2
BOZ-AKORDUA. "Accentus, azéntua, tonua, boz akordua, bozgorabéhera" Urt I 73.
azpisarrera-3
BOZ ALTU (Usado en caso ines.). Voz alta.
Boz altuan ziñatu. Cb EBO 60. Dekreto presenteko au boza altu ta garbi adi daitekeen moduan leitzea. FrantzesB I 99. Boz altuan itzegin zion esanaz: "oa, oa, doakabe ori". Aran SIgn 71.
azpisarrera-4
BOZ APAL. Voz baja.
Gero, heieri zenbait hitz erran eta boz aphalean, bazihoak bigarren ganbararat. Elzb PAd 80. Aspaldian gutarik bakotxak bere baithan deitzen zuena, boz aphal bainan aphal batekin: pobren ama! JE Bur 65. Botz apalian, kasik ahapetik. Zub 105. Aitortzen dio boz apal-apal batez. Lf Murtuts 21.
azpisarrerakoSense-4.1
Itzultzen duk yaun Erremundegibehereren alderat eta erraten ziok boz erdi aphal batekin.Elzb PAd 82.
azpisarrera-5
BOZ-BATASUN. "Accentus" Urt I 73.
azpisarrera-6
BOZ BATEZ (Lar, Añ). A una voz, unánimemente. v. AHO BATEZ.
tradizioa
Tr. Documentado únicamente en autores labortanos y bajo-navarros.

Hala nola [...] gure asken bilkhüian, bortüietan, orok botz batez [...] erran ükhen baikünien. Etchart 5.1r. Boz batez guztiek dute / azkenean aithortu, / Iongoikoaren Semea / berriro dela sorthu. EZ Noel 64. Guztiek ihardatsiko / Darozute boz batez, / Iauzi zirela Iokoben / Iainkoaren beldurrez. EZ Eliç 262. Frogatu duten guztiek batetan, eta boz batez aithortzen, erraiten eta kofesatzen dute, plazer hura, plazer aphurra eta laburra dela. Ax 382s (V 251). Oraiko hitzkuntza berri eta ardurako dabiltzanek errespeturekin zure zuhurtziari agur eginen diotela, eta boz batez aithortuko zure bizitasunaren indarra eta edertasuna paregabekoak direla. ES 87. Hauk baitira erromarrei eta Erromako enperadorei hanbat ekhai eta egiteko eman zioten jendaki suhar eta azkar hura, eta autor eta istorio guztiek boz batez hanbat laudorio emaiten diotena. Ib. 109. Irakatsi zioten Israeldarrei [...] Jainkoaren laudatzen eta boz batez haren egun oroz benedikatzen. Ch IV 1, 8. Guziek, boz batez, erran zuten gauza heien lekhuko zirela. Lg I 249. Hori ezin ditekena da, diote boz batez elizako aitek. Dh 267. Gurekin zen! Gurekin zen! Diote botz batez xalupan zirenek, hari zor diogu bizia! Laph 226. Guziek, boz batez, arbuiatzen eta debekatzen dute libertimendu arimen galgarri hori. Arb Igand 143. Orok boz batez ihardetsi zuten: "Ez, ez da dudarik, Jainkoaren nahia da!". Zerb IxtS 22.
azpisarrera-7
BOZ BERAZ. A una voz, unánimemente.
Ihardetsi zioten, boz beraz, Kristo sorthuren zela, [...], Bethleem, Judako hiri xumean. Lg II 113. Guziek, boz beraz, ihardetsi zuten ez liozoketela galde haren heriotzea ez balitz gizon gaixto bat. Ib. 268.
azpisarrera-8
BOZ-BILTZAILE. Agente electoral, el que va pidiendo el voto a favor de un grupo o persona. v. BOZ-GALDATZAILE.
Jende xeheaz, populuaz baino are egiago da hau buruzagiez, herrietako auzapez, axuant, boz-biltzaile, beren buruei zu errailez. HU Zez 194. Herrietako buruzagi bezala edo xurien alde boz-biltzale bezala erlisionearen laguntzerat ari direnak. Ib. 197.
azpisarrera-9
BOZ-EGUN. Jornada electoral.
Boz-egunak baitziren, egun hitsak eta nahasiak ezin gehiago. HU Aurp 120. Bozkatzetako barnea, boz egunean. Larz Bozak 92.
azpisarrera-10
BOZEKO (Tras gen.). Del parecer de.
Agertu ziren bada oro / Presidentaren bozeko: / Ziruditzon bakotxari / Gauza hoberik deus ez zaitekela aurki. "Chacun fut de l'avis de Monsieur le Doyen" . Gy 303.
azpisarrera-11
BOZ-EMAILE. Votante, elector.
Promesez eta mehatxuz eta gezurrez ttuttulatzen tuzte botz-emaileak. EskLAlm 1889, 3. Boz-emaile Judas ttipi, boz biltzale Judas handi. HU Zez 198. Ez ote da zuzen, boz-emaileak jakitea boz egun hautan bederen xuxen nor norat dagon? Ib. 141. Norbaitek izendatua zen araiz; eta nork? Herriak, herriko gizonek; boz emailek. HU Aurp 128. Han bere herritar boz-emaile biarnesen aitzinean egin du mintzaldi bat. Ib. 81. Xuberoko eta Baxenabarreko boz-emailek igorria da Pariserat Berdoly zenator. Ib. 142.
azpisarrera-12
BOZ-EMATE. Votación. "Bozkatzeak, boz-emateak, élections" Dv.
Boz emaite hori ez da zuzena. Larz Bozak 98.
azpisarrera-13
BOZERA. A votación.
Presidenta hautatuko da bozera; bozik gehiena biltzen duena izanen da izendatua. JesBih 414. Bethi presidentaren eta president ordearen hautza kongreganist guzien bozera emanen da. Ib. 415. Deus ez da dezidatuko kongregazionearen hiruetarik bien bozera baizen. Ib. 425s.
azpisarrera-14
BOZ ESTUAN. Con un hilo de voz.
"Amatxo: gizon gaixtua al da ori?" / galdezka boza estuban. Auspoa 123-24-25, 116.
azpisarrera-15
BOZETARAT (Ir, llevar, etc.) a votación.
Izpiritu Sainduari bere argiak berriz eskaturik, berriz badohatzi botzetarat. Bigarren hautua, lehena bezalakoa. Laph 184.
azpisarrera-16
BOZETIK JOAN. Hacerse por votación.
Errezibitzea ala khentzea bethi bozetik goanen da. JesBih 420.
azpisarrera-17
BOZEZ. a) "Vocalmente" Lar.
b) A votación.
Lege haren arabera, popüliak behar zütian botzez haitatü apezküpü eta erretorak. Const 23.
azpisarrera-18
BOZ-GALDATZAILE. Agente electoral. v. BOZ-BILTZAILE.
Berak ziren tzar hoik han bozgaldatzale, onak eiki ez aski goiz atzarturik, bertzetan bezala han ere tzarrari jazartzeko. HU Zez 90.
azpisarrera-19
BOZ GOIKO. Tenor (?).
Boz-goiko, bakar-abeslari izan da urte askotan erriko elizan. Alzola Atalak 105.
azpisarrera-20
BOZ GORA. Voz alta.
Eta hauk erranik, boz goraz oihu egin zezan. "À haute voix" . Io 11, 43 (He boz goraz; LE oiu andi batéki, TB goraki, Dv gora, Ol ozengi, Leon, IBk, IBe ozenki). Izentatüren dü botz goraz. Mercy 37.
azpisarrera-21
BOZ-GORABEHERA. "Accentus, azéntua, tonua, boz akordua, bozgorabéhera" Urt I 73.
azpisarrera-22
BOZ NAGUSI. "Boz nausi, majorité des suffrages" Dv.
boz
<< 1 bilari 0 / 0 burrunba >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper