Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

101 emaitza jaidura bilaketarentzat

goiburua
jaidura.
sense-1
1. (L ap. A ; SP, Urt I 81, (G), Dv, H), jaigura (Lar, H), jaudura, jaiura (Hb, A).
Inclinación, tendencia. "Afición" e "inclinación, afecto" Lar. "Devoción" . " Jaidura txarreko haur bat " Dv. "Inclinación, pasión, índole" A. " Jaiura (L, Ur Gram 6), pasión, inclinación" Ib. (pero lo que aparece en la obra citada es jaidúra). Cf. jaiera.
tradizioa
Tr. Documentado en textos septentrionales desde comienzos del s. XVII, y en Guerrico y Villasante. Yaiura se documenta sólo en Hiribarren, que tiene también, quizá por errata, ejemplos de yauira (Egia 37, 125, 149) y yaura (Egia 9). Jaudura se encuentra únicamente en Jauretche (200) y MarIl . En DFrec hay 3 ejs. de jaidura .

Bekhatua, zer darokuk izterbegi mundura, / guregana hain krudela zeinak baitu iaidura? EZ Man I 42. Amudioak bethi goiti du jaidura, eta eztu nahi gauza baxoek arrasta dezaten. Arbill III 5, 11 (SP III 5, 3 goiti nahia da). Munduko gauza batentzat ere eztuela iaidurarik. Harb (ed. 1690) ap. H. Hastetik kontresta egiozu zure bihotzeko iaidurari eta pendura gaixtoari. Ch I 11, 6 (SP inklinazionearen kontra, Mst enjogidüra, Ol yasari). Kastidadeak dakar berekin [...] adimentuaren argitasuna, Zeruko gauzentzat jaidura eta gogo ona. Gco II 45. Zer gerthatu behar zaie ondikozko jaidura hekien esklabo jartzen direnei? Dh 192. Ebakitzen ditu handiratasuna, nagitasuna eta jaidura tzarren lausengatzeko baizik ez diren antzeak. Dv Telem 82. Gaizkirako jaudura izigarri baten kontra. MarIl 76. (tbn. gaizkirako jaidura en Prop 1880b, 322) Yaiura gaxtotako muthil gazte tzarrak. Hb Esk 86. Yaiuraz ona, etzuen deusetan haurkeriarik irakutsi. Hb Egia 67 (Azkue copia jaidura; v. más ejs. de yaiura de Hiribarren en BOEl 698). Han ditut, egundaino bezein bizi eta hazkar, aspaldion bakean uzten ninduten jaidura gaixto guziak. Jnn SBi 80. Gizonkentia galdü beitzien ürgülliak, goranahiak, lürreko aberatstarzünen güdiziak eta aragiaren siratsetarako jaidürak. Ip Hil 95. Hori da, gizonaren jaiduretan, errorik gaixtoenak egiten dituena. JE Bur 109. Akuluaren gisara / egiak gure jaidura / sumintzen dauku ardura. Etcham 191. Berak ere baditu bere jaidura eta griñak, lurrerantza bultza egiten dutenak. Vill in Gand Elorri 15. Sortzetikako jaidura txarra da ene hutsen iturri. Xa Odol 265.
v. tbn. Brtc 175. CerBid 8. Lap 25 (V 15). Arb Igand 150. HU Aurp 215. CatJauf 114. Ox 179. Const 15. Lf in Zait Plat XVI. Othoizlari 1962, 453. Ardoy SFran 24. Yaidura: He Phil 463. Lg I 207. Mih 60. Elsb Fram 152. Zub 22.
sense-2
2. "Courant de l'eau, des ondes" H.
Arren, bada, nekhatuak gida tzatzu portura, / ematurik haize eta itsasoen iaidura. EZ Man II 150. Laster zihoan xirripa bat / itsasoaren aldera, / bere jaidurak baitzaraman / bere zentro propiora. 107.
jaidura
0 / 0 ahal >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper