Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

50 emaitza fagore bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 hula.
sense-1
(AN, L, BN, S; VocBN , Dv, H). Ref.: A; Lh.
Así, de esta manera. "Comme celui-ci, celle-ci" VocBN. . " Hula, hola, hala, forment les trois degrés par lesquels on rend: ainsi, de cette manière-ci, de cette manière-là" Dv. "De cette façon-ci, ainsi, de la sorte. [...] Gauzak hula direnaz geroz, puisque les choses sont ainsi" H. v. 1 hola.
tradizioa
Tr. Documentado en autores septentrionales, principalmente suletinos, ya desde Dechepare (tbn. en un texto baztanés del s. XVIII). No hay ningún testimonio posterior a finales del s. XIX, salvo en la expresión hala hulako (v. HALA HOLAKO s.v. 1 hala ) empleada por Laphitz, Hiriart-Urruty, Barbier, Oxobi, J. Etchepare, Arradoy y Xalbador.

Agian hula ezpanango hil ninzanden engoitik. / Ene etsaiak galdu ustian ene hona egin dik. E 238. Batheiatü behar da hula. Bp I 61. Hula phausialat nahi bagira arrimatü, bakia eta segürantza beikünü bezala! Mst I 22, 7. Ula kastigatzentu Yangoikoak. (B, s. XVIII). BOEans 892. Aita mutua zutaz berehala / hula mintzatu. Monho 156. Bidaje huntan hula behar / dizie kiristi jarri. Xarlem 1281. Ez dirauket hula leher egiñ gabe. Gy 148. Erran zion hula gero. Ib. 197. Ankas badu egiten nihola gaizkirik, / hula higatuz oren kurridei khendurik. Hb Esk 104. Ciceron hula mintzo da: [...]. Hb Egia 124.
azpiadiera-1.1
"Ainsi, donc, ainsi donc, de cette façon-ci donc. Hula bada eztohazu ongi, ainsi donc cela ne vous va pas bien" H.
azpisarrera-1
HULA-HALA. "Tellement quellement" Dv.
azpisarrera-2
HULA EDO HOLA. "Eztohat deus, hula edo hola izan dadin, il ne m'importe pas que ce soit de cette façon-ci ou de celle-là" H.
azpisarrera-3
HULA ERE. "Hula ere ezta ongi, même de cette sorte-ci, cela n'est pas bien" H.
azpisarrera-4
HULA ETA HALA. "Hula, inusité, sauf dans la locution hula eta hala, comme ceci et comme cela. Ce locution s'emploie seulement dans l'expression: erraitia hula eta hala, dire ceci et cela" Lrq.
azpisarrera-5
HULA ETA HOLA. "Hula eta hola, comme ceci et comme cela" Lrq (s.v. hola).
azpisarrera-6
HULA ETA HULA. Así y así, tal y tal.
Behazu belar huni; hau hula eta hula da; hementxeko hau aldiz pozoin errabiatua da. HU Aurp 98.
azpisarrera-7
HULAKO. (AN, L, BN, S ap. A; Dv, H).
a) "Pareil à celui-ci" Dv. "Nork ikhusi izan du hulakorik? qui a vu chose pareille à celle-ci?" H. "Como éste, parecido a éste" A.
Hulako hitz zoroek sumindu zuten Abisai. Lg I 312. Idi, arthalde mahatsti eta hulako bertze ontasunak. Ib. 373. Hulakoa izan zen buraso haren ezagutza Jainkoaren alderat. Ib. 251. Bategatik eztiaigü / batere uhurerik / hulako armada puisant bat / jin gitian hirigatik. Xarlem 351. Eztela hulako erregelen gainean [...] grinatsu izan behar. Dh 47. Nere bizian eztut nik / egiñ hulako bestarik. Gy 56. Non da hulako ilerik? Hb Egia 131. Bekhatier ihes eginen düdala, partikülarki hulakuari. UskLiB 69. Bihi txipi orotan [errazü], hulako Saintia edo Sainta, egizü gügatik. Ib. 144. Bekhatuetan nere lagun etzen izatu? eta hulako gaizkia berak eragin etzerotan? Dv LEd 269. Egin diala hulako bekhatia. CatS 87.
(Con sust. indet.). Tal.
Israelgo neskatxa batek hulako solas iduki du. Lg I 370. Erran zioen igurik zezala hulako lekhutan. Ib. 267. Hulako ordutan [...] egin behar dutena da [...]. Ib. 222. Hulako egiteko akhabatu ondoan [...]. Dh 121. Bertan hartzekoak diru hulakotik, / hulako herriren hulako partean / ehortzia lurbarnean / aspaldi zagoenetik. Gy 286. Hulako egun eta hulako tokitan. Ib. 212.
b) (Dv A, H). Fulano, tal persona. (Empleado tanto det. como indet.). "Ikhusi dut hulakoa, j'ai vu un tel. Hulakoak edo halakoak erranik ere, zer axola da?" Dv. "Hulakoak erranik dadukat, je le tiens d'un tel qui me l'a dit" H.
Zunbatetan entzün düzü erraiten halakua arma kolpü batez hil izan dela, hulakua itho zela. "Ille [...] ille". Mst I 23, 7 (SP hura, Ch halako, Ol berendia, Leon halakoa). Eznaiz ohoina ez eta arnegaria, hulakoa ta halakoa bezala. Dh 66. Nere lagunek, hulakoak edo halakoak, ezpalute ere deus maithagarririk [...]. Ib. 248. Hulako bazabillan lanyeraren billha. Gy 324. Andik aitziñaxeago / topatzen dute hulako. / Hunek [...]. Ib. 201. Nor hil da? Hulakoa. Dv LEd 184. Galdetzen da norentzat boza emanez ardietsiko den fagore gehiago, atsegin eginen den halakori edo hulakori. Isoard 1.
azpisarrera-8
HULAKO EDO HALAKO (Dv A). "Hulako edo halako gauza, telle ou telle chose" Dv.
Ezi zer duazü, ala hura hulako edo halako den. "Ille sit talis vel talis" . Mst III 24, 1 (SP hunelako ezpa horrelako, Ol alakoa naiz bestelakoa, Leon holakoa edo halakoa). Denbora ethorri zitekenean edo bertze hulako edo halako mugan. Dh 121. Hulako edo halako falter ihesi egiteko. UskLiB 12. (tbn. en CatS 118) Gizonek lege bat hulako edo halako zedarrietan atxiki badute, dakikezu [...]. Arb Igand 122.
azpisarrerakoSense-8.1
Zer duazü, halako edo hulako gaizan? Mst III 24, 1.
azpisarrera-9
HULAKOTAN. "En cas pareils" H.
azpisarrera-10
HULAKOXE (L, BN, S ap. A; Dv). "Como este mismo" A.
azpisarrera-11
HULAKOZKO. "Qui est de chose semblable à ceci" Dv.
azpisarrera-12
HULA-HULA ( (Dv, H)).
a) "Exactement ainsi" Dv. "Précisément, justement de cette manière-ci. Hula hula egizu, faites tout comme ceci" H.
b) Así así, no del todo bien. "--Nola mintzo naiz? --Hula hula, tant bien que mal" H. "À peu près. Hula hula mintzo da, il parle tant bien que mal" Lh.
azpisarrera-13
HULA-HULAKO (Dv A, H ap. Lh). "Absolument semblable" Dv.
hula
<< hautetsi 0 / 0 jaunxkila >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper