Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

50 emaitza fagore bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ohoratu.
sense-1
(AN, L; SP, Urt I 224, Ht VocGr, Lar, Dv, H), ohoretu, uhuratu (S; Gèze), onoratu (Lar), onoretu, oharatu, oratu (R-uzt). Ref.: A (ohoratu, oratu); Lrq /ũhũẽ /.
Honrar, venerar; ensalzar, enaltecer. " Ooratu, [...] dar alabanzas y aplausos a Dios y sus santos por medio de himnos y cánticos" Ast Disc 568. " Garmendia ohoratua izango da Donostian (G-azp, BN-arb), Garmendia ohoratu egingo dute [...] (G-azp, BN-arb)" Gte Erd 236.
tradizioa
Tr. Documentado en textos septentrionales y en Ubillos (ohoratu y ohoretu ), Lizarraga de Elcano, BOEr, Arana, D. Agirre (Serm 168 onoratu, ib. 268 onoretu ), en un ej. de EE (1881a, 238 onoretu ) y en Villasante. Entre los suletinos hay uhuratü en Maister, Mercy (27), Xarlem 1423, Etchahun, UskLiB (46), MaiMarIl (5), EvS y CatS (110), y ohoratü en Tartas (Onsa 112), FPrS (14), Belapeyre (II 32), Eguiateguy, Archu e Inchauspe (Hil 201). Salvo errata, en Etcheberri de Ziburu hay dos ejs. de oharatu . En DFrec hay 17 ejs. de ohoratu, 11 de ellos meridionales.

Aita eta ama ohora itzak bizi izan luzeki. E 47. Zuk, iauna, noble eta naturazkoak bezala, baituzu estimatzen, goratzen eta ohoratzen heuskara. Ib. 7. Nahi zarete bizi Iaunak hanbat ohoratu ukhan duen ezkonzazko statu saindu hunetan? Ins B 6r. Semea ohoratzen eztuenak eztu ohoratzen Aita. Io 5, 23 (He, TB, HeH, LE, Dv, Leon, BiblE ohoratzen, EvS uhuratzen; Ol goresten). Halaber aditzen dut ohoratu eta obeditu behar ditugula geurok baiño zaharragoak. Mat 112s. Katonek ohoratu dik bersuaz Italia. EZ Man I 8. San Anselmo Cantorbiako Arzipizpikua (zeinaren sortzeak handiro ohoratu baititu gure mendiak). SP Phil 131 (He 134 ohoratu izan baititu). Prinzeek bere pobluak neurrigabeki ohoratzen tuzte eta konsolatzen hek bisitatzen tustenean. Ib. 231 (He 233 ohore eta atsegiñ handi egiten daroe). Jainko bat / mundu berri huntan / dezagun ohora / hirur Presunetan. 145. Zenbaitek hitzez ohoratzen badute ere akzioneez kontra egiten diote. Ch III 32, 3 (SP laudoriotzen, Ol, Leon goresten). Aita bethi uhuratü izan behar düzüna. Mst III 50, 3. Idolen ohoratzekotzat. Lg I 336. Zu zaren guzia haren ohoratzeko zare. Brtc 80. Ezagutu othe dut ene noblezia? Ohoratu othe dut ene ethorkia handia? Ib. 86. Jainkoa bakarrik ohoratu ta adoratu behar degula. Ub 16 (172 ohoretu). Jainkoak manatzen dauku gure burhasoak ohora detzagula. Dh 266. Sainduen ohoratzen / behar gira egon. FrantzesB I 18. Eta oratan du gaiza guzien gainetik. BOEr 160. Ohoratzen duen karguaren eginbidei ongi ihardesteko. JesBih 418. Bena nahi bazira izan uhuratü, / eztüzü ez behar txipiez trüfatü. Etch 322. Zeren zuk hura nahi duzun hainbertze ohoratu, horrengatik fagore hau onhets dizadazu. Dv LEd 152 (Cb Eg II 82 onratu). Franziako bandera ohoratu dute. Hb Esk 129. Iru probinzi aizpak alkar onoretu litezke, aiñ seme argiari bere odol eta sortzea eman eta egotzi ziotelako. Aran SIgn 2. Krima itsusienak ohoratzen zituzten eta berek egiten. Lap 6 (V 5). Igandetan Jesu-Kristo gure Salbatzailea ingura, maita, ohora eta othoitz dezagun Mezako Sakrifizioan! Arb Igand 98s. Apeztasuna ohoratu duelakotz izan da bera hil ondoan, handizki ohoratua. HU Aurp 119. Zinak Jainkoa ohoratzen du eta batzuetan behar da Zin egin. CatJauf 78. Eskual-herria ohora bedi / beti atxikiz eskuara! Etcham 240. Poetak Kelten gizartean beti ohoratuak izan direla. Mde Pr 233. Metafisikalarien mintzaldien gatik bere izatezko indarrak ohoratu behar dizkiogu. Ib. 352. Aundi direlakoan eta Aundien izenakin ohoratuak izan, eta berek jakin eta ikus eztirela deus. Vill Jaink 124. Behin baino gehiagotan Eskualdunek ere ohoratu dute [Iñakiren] beso saindu hori. Ardoy SFran 269. Kantuz ohoratzeko / zazpi probintziak. Mattin 41. Huts egiteak nehor ezin du ohora. Xa Odol 255.
v. tbn. Harb 317. O Po 53. Hm 209. Arg DevB 244. ES 169. CatLav 53 (V 34). Mih 50. CatLan 84. Monho 90. CatLuz 6. MarIl 29. Jaur 369. Arch Gram 59. Bordel 47. Laph 174. Legaz 20. Jnn SBi 147. Zby RIEV 1908, 416. Ox 17. Zub 47. Zerb IxtS 74. In SMitx Aranz 198.
azpiadiera-1.1
(Part. en función de adj.).
Norbeitek dei azanean ezteietara, ezadila iar lehen lekhuan, gertha eztadin hi baino ohoratuago bat hark deithu duen. Lc 14, 8. Zeren zerua baita munduko lekhurik ohoratuena. Mat 78. Iende prestuek eta ohoratuek. Ax 445 (V 291). Hedatu dira ene erroak jende ohoratu baten artean. Hm 70. Bertzeek munduan ohoratuenak eta handienak izaiteaz hartzen duten bezanbat atsegin har dezan mesprezaturik [...] egoiteaz. SP Imit III 22, 5 (Ch ohoreen eta loriaren erdian izateaz). Neure aita ohoratia. Tt Arima 38. Zergatik erakusten zaizü Aita gizon ohoratü baten üdürian? Bp I 30. Axular gure artzain eta buruzagi ohoratua. ES 151. Nahi zituztela [...] alkhirik ohoratuenak tenplutan. Lg II 243. Ez garela aski ohoratuak. Ib. 260. Senhar ohoratiaren arima. Egiat 160. Eskaldun leial batzuen herri ohoratuak. Monho 56. Izan ditezen goratuak ala beheratuak, [...] ohoratuak ala laidoztatuak. Dh 192. Dioenak Errege bat lurraren gainean dio gizon bat aberatsa, ohoratua, urusa. Jaur 184s.
v. tbn. Harb 402.
azpiadiera-1.2
(Ref. a fiestas, fechas memorables...).Rememorar, festejar, celebrar.
Egun berezia ohi da / Besta Berri eguna, / sakramendua ohoratzeko / ordenatu zaikuna. EZ Noel 122. Jesüs Jaunak berrogei egünez egin dian baruraren ohoratzeko. Bp I 110. Egün zoin besta ohoratzen dügü? Bp II 83. Juduek ohoratzen eta begiratzen zituzten bere bestak. CatLav 149. (V 76) Israelgo emazteki oste bat ilki zitzaion biderat musikako soinu gisa guziekin, nahiz ohoratu haren garaitia. Lg I 280. Nazioneko besta dute ohoratu. Iraultza 73. [Zure semearen] orhoitzapena ohoratzen baitugu, altxa ahal gaitezen. MarIl 43. Hiru adixkideekin atsalaskari on bat nahi du egin egunaren ohoratzeko. Zub 22. Gaurko eguna nahi bainuke / zerbeit gisaz ohoratu. Mattin 76.
azpiadiera-1.3
(Acompañado de sintagma instr.).
O, spiritu relijionez oharatu beharra. EZ Man I 39. Iauna, zer da gizona zu hartaz orhoitzeko edo zer da gizonaren semea zuk hura zure bisitaz ohoratzeko? Ch III 40, 1. Zer aparantzia, athea idekia aurkhitzen duenean, bere bisitaz ohora gaitzala, gutaz othoiztua dela ikhusten duenean. He Gudu 47. Jainkoak bere maiestate adoragarriaz ohoratzen eta bethetzen dituen elizetan! Lg I 333. Ohoratu zituen bere presentziaz. Jaur 355. Harek ere egun haundi hortan ohoratu baigintuen bere presentziaz. Xa Odol 89. Ohoratuak bezala ginauden orohar parada berri hortaz eta aita superioraren hitzez. Larre ArtzainE 139.
azpiadiera-1.3.1
Berze gañerako ere maiz zitien lekhuak / ikusi, nik presenzia neurez oharatuak.EZ Man I 26.
ohoratu
<< nola 0 / 0 ontasun >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper