Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

50 emaitza fagore bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
adrezatu.
etimologikoa
Etim. La alternancia s /z responde a las distintas correspondencias entre sibilantes al correr del tiempo. Lo que era rom. (gasc.) s / vasc. s <s>, se convirtió en rom. (fr.) s / vasc. <z>, sibilante predorsal.
sense-1
1. Preparar, disponer. "Aparar, adrezadu " Lcc.
Esku batean arko galanpat / fletxeaz adrezadurik. <adresçadu->. Lazarraga (B) 1199rb. Señale gaztoa zaut orain Biarnon konpaniaren adrezatzia. (c. 1597). FLV. 1993, 465. Jauna: oraindik ezin gastiga nitzakoie zure señoriari zer kantitate merkaduria denz, zeren oraindik ezpaita adrezatu deusik behar den bezala. Ib. 466.
sense-2
2. Dirigir, guiar, aconsejar. "De autoritate et sententia alicuius facere aliquid, [...] norbaitek [...] adrezaturik, nihoren, norbaiten adrezarekiñ zerbeit egin " Urt III 106.
sense-3
3. (VocBN), adresatu (S ap. Lrq), aderezatu. Dirigirse (a alguien); dirigir (una pregunta, ruego, oración, palabras, etc. a alguien). "Adresser, s'adresser, adressé" VocBN.
tradizioa
Tr. Documentado al Norte en autores de los ss. XVIII y XIX; en el XX sólo se encuentra en un ej. de Etchamendy. Hay adrezatu en textos labortanos, adresatü en suletinos y mixanos (CatLan y Xarlem ) y aderezatu en un texto de Orreaga del s. XIX.

[Antifonak] Jesu-Kristori adrezatzen zaizko, eta manera eder batez esplikatzen dute Jaun hura ethor dadin guk dugun desira handia. CatLav 361. (V 174) Jesus Gurutzefikatuari adrezatzen zaizkola, errozu: O ene Jesus on eta miserikordiosa! He Gudu 115. [Hitz] hek dira adresatü zazkonak Birjina Seindiari. CatLan 73. Hura da Birjina Seindiari adresatzen daukogün otoitza. Ib. 73. Demoniuari, zerbaiten jakiteko, edo egiteko, edo proximuari gaitz giteko, adresatzen direnak. Ib. 85. Nahi duzu Iauna, arterik utzi gabe gure othoitzak adreza dietzatzugun. Brtc 34. Amodio beraikin aderezatzen da españolari nola Franziako eta bertze nazionetako deboter . (Orreaga, s. XIX). ETZ 288. Graziaz bellarikatürik / Nahi neizün galthatü / Jinkuari eta zuri / Nahi nüzü adresatü. Xarlem 1276. Adreza gaiten gu ere haren ganat gure dudetan. Jaur 365. Lagunduko gaitu, baldin hari adrezatzen bagaizko. Ib. 345. Bainan nahi du ororen gainetik hari adreza gaizkon konfientziarekin. Ib. 131. Atheratzen da bere etxetik eta bere herritik, adrezatzen zaio Jesu Kristori. Ib. 111. Orhoit gaiten bizkitartean bethi lehenik Jainkoari adrezatzeaz. Ib. 114. [Nazione guziek] ohoratuko dute, adrezatuko diozkate bere othoitzezko galdeak. Ib. 359. Baldin zerbeit difikultate agertzen bada, edo [...], adrezatuko da kongregazionetako gidariaren gana. JesBih 426. Adreza gaizkon Mariari ilhabethe zori onezko hunen hastetik. MarIl 77. Ez baidaki hanbat / Zer galde adreza zerurat! Gy 322. [Zamaria] zaio adrezatzen gizon artexari; / Gartsuki othoitzten du demon sokorri. Ib. 144. Ene lehen kusia / Kadet Bordaxuri / fagore bat banuke / galdatzeko zuri: / ongi adreza zaite / ene arrebari / ene saltzeko zonbat / ukan duien sari. Balad 215. Bi hitz zautan adrezatu; / Bortxaz nuen obeditu, / Gero ez zaut urrikitu. Etcham 99.
azpiadiera-3.1
" Adrezatzea, amaiñatzea, adresser, dresser" Ht VocGr 268.
adrezatu
<< adiskidetasun 0 / 0 1 agian >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper