Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

67 emaitza taka-taka bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
saltoka.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado al Sur desde mediados del s. XVII. Al Norte lo emplean Etcheberri de Sara, Hiribarren, Arbelbide, J.B. Elissamburu (Po 208), Joannateguy (SBi 38), Barbier y Mattin (109). Hay saltuka en Lauaxeta (BBa 50) y, junto a saltoka, en Añibarro y Zavala, y saltaka en Udarregi, D. Agirre, Urruzuno (junto a saltoka ), Berrondo y A. Zinkunegi. En DFrec hay 7 ejs. de saltoka.
sense-1
1. (V, G, AN, L, BN, S; SP, Urt I 451, Lar, , H), saltaka (V-gip), saltuka (). Ref.: A; Lh; Etxba Eib (saltaka); Elexp Berg.
Saltando, dando saltos; a saltos. " Saltoka hari dire, ils jouent à sauter" SP. "(A) saltos" Lar, . "(A) trancos" Lar. "Atrancar, ir, andar a saltos o pasos largos, saltoka joan, ibilli " Ib. "Saltear, hacer algo a saltos, saltoka zerbait egin " Ib. " Saltaka etorri zan pozan pozaz " Etxba Eib. . Cf. ipur-saltoka, primero-saltoka, soka-saltoka.
Baleak dantzan dakaz / saltoka zugatik. (1658). ConTAV 5.1.5, 93. Gathua brasen gainetik bezala, saltoka eta lasterka dohazi bertze perpaus batetara. ES 196. Saltoka, brinkoka, ajui ta zanzuak egiten. Mg CO 132. Ama Santisimak egin zioben mesedeagatik saltoka abiatu zan. Gco I 458. Bere oñez saltuka ta brinkoka urten eban Elexarik. MisE 228 (EL2 232 saltoka, LoraS 174 saltuka). Pozez asitzen dira saltoka. AA III 378. Dantzan ta saltoka dabiltz soinubaren otsian. fB Olg 76s. [Arraia] bazebillen zintzillik / saltoka amutik. It Fab 81. Ari-joku, pulsuan, saltoka, lasterka eta beste onelako apustu [...]etara. Izt C 245. Itsatsuri daraio saltoka Urhandi, / aberasten duena erdian Laphurdi. Hb Esk 93. Sabelean zeukan aurra saltoka asi zan. Lard 364. [Egaztiyak] asten diran bezela saltoka bizkarrera ta lepora. Sor Bar 102. Odei burruken burrundaretan, / ene Erregea, / atxak badodaz dardar saltoka, / ikusiten. AB AmaE 132. Xalupa bat saltoka dabil lanjerean. Arb Igand 160. Bi aldetara beiak / saltaka juan dia. Ud 100 (66 saltoka). Beste mutill koskor bat atzetik saltaka dogula. Ag Ioan 268 (ib. 109 saltoka). Eta asi zan jendea leioetatik saltaka. Urruz Zer 53. [Mandua] asi zan laisterka ta saltoka. Ib. 48. Trena okertu zanian / ango karraxiya, / saltoka bazijuan, / sasoiko guziya. PE 121. [Pellori] gustatzen zaio / aurrian jartia, / ez artu ta saltoka / igesi juatia. AzpPr 48. Zure gaztetasuna iragan, nik bezala, jostetetan, saltoka eta dantzan. Barb Sup 53. Hatsik ere ez nuen gehiago, izerdi uretan, ene soineko botoinen erdiak segurik saltoka joanak. Ib. 20. Astoa pozez saltoka. Muj PAm 68. [Astoa] asi zan olgetan / saltoka benetan. MendaroTx 212. Bai, bai, bai! Ihardetsi zuen Patxik saltoka. Osk Kurl 111. Urtetsua izanik etzaitezke aurra bezala saltoka asi. Vill Jaink 141. Bide eder ura laister bukatu ta asi zan kamiona saltoka. Anab Aprika 59. [Txarria] laster asi zan [...] / kortako bazter danetan saltoka. BEnb NereA 47. Mutillak su ganetik saltoka asi dira. Alzola Atalak 81. [Musikariak] Kale Kutzean gora joan giñan, atzetik saltoka etorren gazte jendea zer jazoten ete zan ao zabalik lagata. Etxabu Kontu 30. Ardi tartean saltoka erbia igesi. BBarand 47. Pozik badaude, riau, irrintzi eta saltoka hasten dira. MIH 310.
v. tbn. Urqz 79. Zuzaeta 141. Zav Fab RIEV 1909, 38 (1907, 533 saltuka). Arr GB 58. Iraola 138. Noe 125. Alz STFer 94. EusJok 102. Altuna 24. Tx B II 107. Or Mi 23. JMB ELG 80. Munita 146. Erkiag Arran 34. And AUzta 73. MAtx Gazt 54. Uzt Sas 212.
azpiadiera-1.1
(Ref. al corazón).
Herria dut ikhusten yadanik aldean. / Zer duk, nere bihotza, saltoka barnean? Elzb Po 183. Pozez saltoka dabilkit / bai biotz gaixoa. JanEd I 115. Saltoka, punpaka ari zaut bihotza. Barb Sup 57. Nere biotza saltoka dabil. InTx B I 172.
v. tbn. Arr GB 131.
azpiadiera-1.2
Ara emen esandakuak, erdi saltoka baño ezpaziran be.Gerrika 260.
sense-2
2. saltaka (G-azp). Corriendo.
Egiñik bada presaka ta saltaka artean iñoiz ikusi gabeko zeremoni aiek [...]. "De galope y apriesa" . Berron Kijote 56.
sense-3
3. (Sust.).Salto.
Guziak atsegin-kontentuz gañezturik, saltokari eta dantzari eman zitzaiozkan. Arr GB 10s. Saltaka batean antxe sartu nintzan, da ez nintzan geiago bala arriskuan ibili. AZink 125.
azpisarrera-1
SALTOKA-SALTOKA (saltaka-saltaka V-ger ap. Holmer ApuntV; Lcc). (Con reduplicación intensiva). "Salto a salto, saltoka saltoka" Lcc.
Jautsi jatson sonbreroa lurrera: saltaka, saltaka, saltaka joan zala sonbreroa. Holmer ASJU 1969, 184. Beste apustu au ere polita izan zan. Zaku banetan sartu, gerrian lotu. [...] Saltoka-saltoka joaten ziran. Salav 103.
azpisarrera-2
SALTO-SALTOKA (Con reduplicación intensiva).
[Txindorra] salto-saltoka berari begira. Echta Jos 211. Da... imiek pe... salta-saltaka neureñe pozan-pozagaz. Ort Oroig 56. Besigua etxakon ba asi salto-saltoka [...] iges egin gurean? Bilbao IpuiB 45. Pozaren-pozez [...], or joan yakun [azeria] salto-saltoka baserri orretarantz. Ib. 127.
azpisarrera-3
XALTOKA (Forma con palat. expr.).
Pikoa aidean xaltoka erabilirik. Osk Kurl 186 (ref. a un higo colgado de un palo mediante un hilo).
azpisarrerakoSense-3.1
Harro harro ibilten zan asto gainean, baña taka taka hasten zanean, atzeruntz xaltoka xaltoka, buztanetik erorten zan lurrera. Osk Kurl 93.
azpisarrerakoSense-3.2
(Con -ko, adnom.). Cf. saltokako.
[Txepetxak] gorputza motxa, anka laburrak / xaltokako ibillera. Otaño Bertsol 13-3-1932, 166.
saltoka
<< onddo 0 / 0 tak >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper