Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

327 emaitza jaiki bilaketarentzat

Sarrera buruan (22)


Sarrera osoan (305)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
oraintxe.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en todos los dialectos, excepto en suletino. En DFrec hay 59 ejs. de oraintxe y 2 de oraintxen, todos ellos meridionales.
sense-1
1. (V, L, B, BN-mix-baig; SP, Lar, Añ, H (s.v. orai)), oraitxe, orainxe, ointxe (V-gip), ontxe (V, AN), oraintxen, oraintxek (V-ger-m), orantxe (Lar, Dv), orantxet (Dv), oraixe (T-L, s.v. présence ), oraixet, guaixe (G-nav), ontxek (V-ger). Ref.: A (ontxe, oraintxe); A Morf 349; Etxba Eib (oiñtxe, oraintxe); Holmer ApuntV (oraintxe, oraintxek); Elexp Berg (ointxe); Gte Erd 265.
Ahora mismo. "Agora" , "actualmente" Lar. "Ahora" Lar, . " Oiñtxe ikusiko da aren ezeri bildurrik eza norañok eltzen dan " Etxba Eib. " Oraintxek artez, ahora mismo. Oraintxek arin etorri, ven pronto" Holmer ApuntV. . " Ointxe dira amabixek laurden gutxiao (V-gip)" Gte Erd 265.
Oraintxe agerturen duk ea nor zenz iustua. EZ Man I 83. Orainxe ene baitan konplitzen da Aita-on haren borondatea. He Gudu 141. Orañtxe da denbora. Cb Eg III 298. Zeinbat dagoz oraintxe erretan infernuan nik baño bekatu gitxiagoaz? EL1 144. Leungarriarekin / zapata apaintzen / nere guztizkotxua / ari da oraintxen. Echag 76. Noak egitera oraiñtxe, / obra bat laudatzekoa. Gy 258 (73 orain-). Orantxe da nere azkena. Arr GB 88 (79 orañ-). Prankotarrak eta gu adiskide izateagaitik ontxe emongo neuke neure bizitzea. Ag AL 53. Oraiñtxen erretako iru koxkorreko opill bat. Moc Damu 7. Zeugana giñoiazan oraiñtxe. Ag Kr 190 (52 orain-, 162 oran-). Egitekotan oraintxe. Muj PAm 12. Oraintxe, bai, oraintxe jausten naz kontuen. Enb 133. Haurra oraixet sortua baizik ez da. Barb Leg 24 (Sup 153 oraintxet). Irakiten jarri nau oraintxe! Alz Burr 25. Oraintxe da denboria / izena muratzeko. Balad 144. Oraintxen bai zeudela arrapagalluan eroritako saguaren gixa. Etxde JJ 46. Oraintxe be barre-gure bat baiatort kolkora! Bilbao IpuiB 79. Ez dezakenat erran oraixe zorion osoan bizi nizala. JEtchep 70. Bada oraintxe aurrerapena / ta bada milla zientzi. Basarri 64. Oraintxe badakit / ederki, zergatik / maite zaitudan nik. Arti MaldanB 216. Oraintxet jalia da hemendik zuen Ganix. Larz Senper 42 (v. tbn. Iru 42). Galdua nok oraintxe! Erkiag BatB 188. Lotsa ematen du oraintxe ondartzetara begiratzeak. MAtx Gazt 81. Oraintxe edo beiñere ez! NEtx LBB 91. Eztiagu besterik bear oraintxe. Ib. 120. Kantore berri baten paratzen / oraitxe nauzu abian. Mattin 91. Oraintxe alargundu berria da andre ori. Uzt Sas 349. Oraintxe aspertu naiz / ni orrelako gaiz. Basarri in Uzt LEG I 218. Oraintxe botilla bat ardo musean jokatu bear genduke. BBarand 90. Ointxe dago lurra artzen Iberia. Gerrika 225. Oraixe berriz mahai hunek du ahantziko eztuguna. Larre ArtzainE 343. Zorretan gaudela berriz ere euskaldunok Gorostiaga jaunarekin oraintxe eskeini digun lan honegatik. MEIG II 47.
v. tbn. DurPl 79. Mg PAb 115. fB Ic II 189. Astar II 42. Ur MarIl 45. Laph 239. JanEd I 24. Zab Gabon 47. AB AmaE 397 (47 orañ-). Apaol 121. Echta Jos 273. Urruz Zer 40 (Urz 37 oran-). A Ardi 44 (BGuzur 119 ontxe, 139 ointxe). Kk Ab I 7 (II 64 ointxe, 139 ontxe). Jaukol Biozk IX. Or Tormes 51. Tx B II 213 (127 oran-). Ldi BB 8. Lab EEguna 77. ArgiDL 61. Ir YKBiz 319. Laux AB 89. TAg Uzt 233. Zait Sof 143. SMitx Aranz 5. JAIraz Bizia 55. Munita 55. Mde HaurB 90. Lek SClar 111. Txill Let 141. Ugalde Iltz 24. And AUzta 69. Anab Poli 27. Vill Jaink 76. Izeta DirG 12. EgutAr 11-7-1963 (ap. DRA). Ibiñ Virgil 42. Mattin in Xa EzinB 88. Berron Kijote 137. Etxabu Kontu 215. Ataño TxanKan 66. Oraiñtxe: JJMg BasEsc 77. Orantxe: Dv LEd 165. Elzb PAd 77. Iraola 98. Orainxe: JE Bur 71. Oraixe: Bordel 48. Zby RIEV 1909, 232. Oraixet: Prop 1893, 100. Ox 185 (101 oraintxet). Oiñtxe: Alzola Atalak 57. Etxba Ibilt 483. Ontxe: ForuAB 105. Osk Kurl 67 (hontxe). Oraintxen: FrantzesB I 140. It Fab 170. Izt C 193. Bil 104. AB AmaE 410. Bv AsL 177. Sor AuOst 86. Alz STFer 125. Ag Serm 502. Iraola 84. Ill Pill 26. Muj PAm 24. Tx B II 263. Enb 130. Anab Usauri 4. Noe 69 (24 orañ-). Lek EunD 24. Or BM 42. Basarri 93. Arti Tobera 288. Izeta DirG 44. Lasarte in Uzt Noiz 116. Ostolaiz 117. Orantxen: Sor AuOst 88. Tx B II 137.
azpiadiera-1.1
(Con reduplicación intensiva).
Lurreko atsegiñ ta ondasunak laster, baño laster, oraintxe, oraintxe; pekatu ta okasinoiei itxi ta bizitza on bat artu, gero, gero. JJMg BasEsc 267. Etzerate oraintxe-oraintxe sartuak etxe ortara zuek! Ataño TxanKan 27.
azpiadiera-1.2
(Con el verbo en pasado).
Oraintxe ari nintzan, bada, nere buruarekin, noiz etorriko zenkidan. Or QA 142.
azpiadiera-1.3

(Con bertan, berean ).
" Etxoin, ointxe bertan nator da. Indartu nahi denean, ointxe bertan " Elexp Berg.
Oraintxen bertan / zaidak gogoratu. It Fab 66. Oraintxe bertan illteko bazengoz zek geijen estutuko zindukez? Ur MarIl 90. Erabagi daigun oraintxe bertatik. Ib. 65. Oraintxe bertan zu eta zure etxeko guziak il bearrak zerate. Lard 171. Oraintxe bertan eitia baño / eztaguala gauza obarik. Enb 138. Gaur bertan egin bear dan gauza da. Oraintxe bertan obe. Lab EEguna 71. Hortxet, oraintxet berean gordeak dira. Barb Leg 142. Oraintxe berton noiako atzetik! Bilbao IpuiB 95. Oraintxe bertan nator. NEtx Antz 90.
v. tbn. Ag G 275. Kk Ab I 78. ArgiDL 65. Or SCruz 129. Lek EunD 19. Erkiag Arran 90. Zait Sof 66. Ibiñ Virgil 115. Oraintxen: Etxde JJ 117.
sense-2
2. Hace ahora mismo (...). v. orain (I, 2).
Oraintxe sei eun urte. It Fab 206. Guztiok dakizu erri-erdia oraintxe lau illabete erre iakuna. A BeinB 56. Oraintxe zazpi urte. A in Azc PB 16. Oraintxe urte batzuek dirala. Iraola 90. Ontxe urte batzuk dirala euskeraz ikasten ibilli zan. Kk Ab II 106. Oraintxe urte batzuk arte. Ldi IL 164. Oraintxe dala urte bete bat, / Iñaki, ginduzun utzi. Auspoa 39, 111. Oraintxen dala ogei urtetan / mundu ontara etorria. Uzt Sas 185. Oraintxe urte batzuk ere, beste liburu txiki bat atera zidateken. Ataño TxanKan 14.
v. tbn. Zendoia 185.
sense-3
3. (Con valor distributivo).v. orain (I, 3).
Egun guzian iraun zuan gudak, orañtxen gurutzetien alde, orañtxen Sarrazenuen. Bv AsL 214. Milia, aur-gisan, oraintxe jaiki, oraintxe Anaren esanetara adi. NEtx Antz 9. Oraintxe alde ontatik, oraintxe aruntzatxeago iruditzen zitzaizkion ardi ezkilla ta txakur uluak. NEtx LBB 98.
azpisarrera-1
ORAINTXEAGO EDO GEROXEAGO. Antes o después.
Ezi giristiño hun batek haren eta beste Jinkoaganako einbiden eiteko [artea] oraixoo edo geroxoo hartuko edo idirenen dizi. AR 16.
azpisarrera-2
ORAINTXE ARTE. Hasta ahora mismo.
Oraintxe arte mojarik eztet egundaño ezagutu. Ag G 318. Oraintxe arte ez gara gehiegi nabarmendu. MIH 268.
azpisarrerakoSense-2.1
Izen ori oraintxe artean entzun bere eztot nik egin.Ag AL 137.
azpisarrera-3
ORAINTXE BATEKO. "Oraintxe bateko. Ez da oraintxe batekoa, no es de ahora, es de hace mucho tiempo. Zuk diozun hori ez da oraintxe batekoa, eso que dices tú sucedió hace mucho tiempo" Asp ANaf.
azpisarrera-4
ORAINTXE ETA ORAINTXE ERE. "Oraindik ere. Ori ontxe ta ontxe be pasatzen da" AntzHizk.
azpisarrera-5
ORAINTXE GOGORRAGO. "[Ointxe gogorrago], esakera onek ezetza, ezetz biribilla adierazoten dau" A Txirrist 104.
azpisarrera-6
ORAINTXEKO. "Orantxeko ou orantxetako, qui est d'à présent même" Dv. v. oraingoxe.
Gure baserri xar au beñepin, ez dek oraintxekoa izango. Ataño TxanKan 27.
azpisarrera-7
ORAINTXEON. Ahora mismo.
Oraintxeon iduritzen zait frogantzarik aski ekharri dudala erraiteko eskualduna noble dela. ES 115.
azpisarrera-8
ORAINTXE PUNTUAN (ointxe p. V-gip ap. Elexp Berg). Justamente hace un momento. "Ointxe puntuan ein ddau diar Belenek" Elexp Berg (s.v. puntuan). v. ORAIN PUNTUAN.
Oraintxe puntuan parrez, oraintxe negarrez. MAtx Gazt 38.
azpisarrera-9
ORAINTXETAN. "Oraixetan (L, B), hace poco" A.
Jauna, ene alaba oraixetan hil da. Dv Mt 9, 18 (Lç orain, He orai doi doia, TB orai, Echn, Ip orai berean).
azpisarrera-10
ORAINTXETIK. Desde ahora mismo. v. oraindixe.
Gogo onez zure eskuetatik oraintxetik artzen det. ArgiDL 52. Oraintxetik zigorra lurrean izten dot. Or Tormes 109. Iainkoaren morroi naukek oraintxetik eta ementxetik. Or Aitork 197. --Ta noiztik asiko gera lan onetan? --Oraintxetik. Ugalde Iltz 61.
oraintxe
<< oraindino 0 / 0 orduko >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper