Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

327 emaitza jaiki bilaketarentzat

Sarrera buruan (22)


Sarrera osoan (305)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
zirrinta.
sense-1
(BN-baig, Sal, S ap. A ; Dv), zirrint (Hb), tzirrinta (S ap. A ) (Tras argi). Rayo de luz; primer(os) rayo(s), aurora. "Argizirrint, point du jour, aube" Hb. "Argi zirrinta, point du jour" Dv. "Zirrinta (argi-), rayon de lumière" Ib. "Argi-tzirrinta (Sc), [...] el romper del alba" A s.v. argi-txirrinta. "Argi-zirrintan jaiki nintzan (BN-baig, Sal)" Ib. s.v. argi-zirin.
Jaiki zaite argi-zirrintatik eta zaudezi Faraonen bidean. Dv Ex 8, 20 (Ol goiz-goizean, Ker, BiblE (8-16) goizean goiz). Argi zirrinta bat heldu zaio Mont-Serrateko aldetik. Laph 41. Gero, emeki-emeki jartzen gitzaizko, oharturik ipar-aldeko buruan argi-zirrinta batzu sartzen zaizkola gain-behera, zolaraino. JE Ber 91. Nere begi lilluratuak murgildurik dauden argizko itxasotik, argi-zirrinta bat ere ezin eskeiñi. Goen Y 1934, 180. Garazi, Mikel, arlora doaz / argizirrintaz apustu. Or Eus 74. Argi-zirrinta suma dutela, / lau mutil doaz beor-zun. "Al rayar el alba" . Ib. 327. Mendian ein dut lo. Argi-zirrintean zerk nau iratzarri? Or Poem 551. Egunaren lenengo argi-zirrinta baizen gozo, atsegintsu, alai ta pozkarri izan zala zuzen siñetsi ta esan daikegu. Eguzk LEItz 121. Begira nagon argi zirrinta pizten ikusiz betiko... Iratz 127. Argi zirrintan joanik bilduko dauzkitzut loreak hitz beroak eta zeru pindarrak. Ib. 11. Oidipu'ren azken-erro-bizarretan edatzen zan argi-zirrinta. Zait Sof 178. Argi zirrintza izana gatik ere, koskoan hartu ginian, seiek batean, azken garraio bat egin behar ginikela. GH 1955, 54. Aita han zen ba, argi-zirrintan bere tailuari . zirrun-zarrun lotua. Gazte 1959 (junio), 1. Horra gaua. Hor aldiz argi zirrinta. JEtchep 65. Mendian argi zirrintza, kanpo bat... Larz Iru 78 (en la versión guipuzcoana egunsentia). Eguna zabaldu danean, argi zirrinta motel eta itsak sartu dira aren gelaraiño, leio kaskarretik. Erkiag BatB 110. Xorien kantuak eta argi zirrintak seinalea goizik emanik. Larre ArtzainE 35.
azpiadiera-1.1
Bet-betan agertu zait behere hartarik / argi xuri zirrinta, urrez gorriturik. Iratz 28.
azpiadiera-1.2
(Dv).
(Acompañado de eguzki).Rayo (de sol).
Bihar iduzki zirrintek sugartuko baitute zerura doan Larrune hoin xut eta hoin gora. Iratz 113. Argi izpi oro baño ederragoa aizen eguzki zirrinta! Zait Sof 164. Jeikitzen ari zen iguzkiaren xirrindek han ninduten hatxemaiten, ezkila horrek anjelus joitean. GH 1966, 366. (ap. DRA)
azpiadiera-1.3
Resquicio.
Edertasun-zirrintan digart betirrauna, / ostian baña nago, nai oneitan Juana? Laux BBa 130. Ez bezate iñoiz zorion-zirrintarik txastatu. Zait Sof 17.
azpiadiera-1.4
Brillo, destello.
Nigarra bezala, bihotz barne barneraino sartzen dira euri zirrinta luzeak. SoEg Herr (ap. DRA). Gu eskualdun gaztentzat, radioan barreatzen dauzkuten aire xiruli ergel horiek enganagarri dira, sasipeko suge maltzurraren zirrintak bezala. Herr 4-6-1964, 3.
azpisarrera-1
XIRRINTA, TXIRRINTA ( (S, R)) (Tras argi, forma con palat. expresiva). "Argi-txirrinta (S, R), alba. Argi-txirrintan jagi nintzen (R)" A. "Argian txirrinta (R)" Ib.
Goiz goizeko intza pitxi antzo txurrusta-belarrean yausten den bezala eta lenengo argi-xirrintara legortzen den bezala. Or Mi 23. Argi xirinteko atzarririk zen. GH 1931, 458.
azpisarrera-2
ZIRRINTA EGIN. "(S). Argiak zirrint egitian, (L) argiak pirrint egitearekin [...], au premier rayon, à la permière lueur du jour" H.
zirrinta
<< zintzo 0 / 0 zirri-zarra >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper