Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

327 emaitza jaiki bilaketarentzat

Sarrera buruan (22)


Sarrera osoan (305)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
nekepe.
sense-1
1. (En casos locales de decl. sing.).Sufrimiento, martirio, tormento. " Zor orrek eskatuten dabeen nekepean egon gura eztabenak " Izt 90r.
Eritasunaren nekepetik bere burua atera naiez. Mb IArg 317. Jainkoak Moisesen bitartez atera zituan Ijiton zeramaen neke-petik. Ub 69. Zu nekepean ni ikusita, errukitzen ez ziñana. VMg 48. [Aragiya] benziyetan da gorputza neke pian erabiliyagaz. CatLlo 81. Ni naiz zure Jaun Jainko Ejiptoko neke-petik atera zindudana. Lard 77. Emen beti egurretan, nekepean bizi ta beste leku baten aberastzeko apukoa galdu? Ag G 253. Nekepean eta zamapean daudenak Argana datozan, Ark birbizteko. Or Aitork 168. Nekepean geren buruak ez galtzezkeroz, nai ta nai ez, neskame gazte bat ekarri bearrean arkitu giñun. Ataño TxanKan 163.
v. tbn. Zav Fab RIEV 1907, 529. Berron Kijote 158.
azpiadiera-1.1
(Con adj.).
Ateratzen zituen beren etsaien atzapar ta nekepe gogor guzitik. Mb IArg I 120.
azpiadiera-1.2
Trabajo duro.
Goizetik jaiki ta egun guzia nekepean ezertako asti gabe bezela, soldata eltzen etzaie askotan beren janzirako. Mg CC 151. Udaran nekepian urratzen, / neguan lanikan gabe. Olea 206.
sense-2
2. (En casos locales de decl. sing.).Sanción, castigo.
Nekepera jausiko lirake aitatutako adierazpenak egiterakoan gezurretan arrapatuko lirakenak ere. "Se aplicarán sanciones" . EAEg3-1-1937, 714.
azpiadiera-2.1
Oroagindu au ausiko lukena [...] bost laurlekotik berreunerañoko diru-nekepera jausiko litzake.EAEg 6-3-1937, 1218.
azpiadiera-2.2
(A, que cita a Izt).
(En locativo sing., precedido de gen.).Pena (de), multa (de).
Iñork [...] ez degiola egotzi urik saltzeko egiten dan sagardoari [...] sei milla marabediren nekepean. Izt C 139. Erabaki zuten garbiro, Probinziako jendea aitarren seme osotoro irten zedilla, biziaren nekepean, etsaiari goien beean erasotzera. Ib. 374.
sense-3
3. Interdicción.
San Pedroren Anaidiko bazkideai, eliz-nekepean erori gabe ta bidezko dan bezala, beren jai oriek aundiro ta eraspen zintzoz ospatu alditzaten, geren baimena ta ortarako eskubidea ematen dizkiegu. Eguzk RIEV 1927, 427.
azpisarrera-1
NEKEPEKO. Sufridor.
Auxe ikusirik / diñoe "gazteak / ez gozak bakarrik / gu nekepekoak". Zav Fab RIEV 1907, 529.
nekepe
<< nahi izan 0 / 0 neska >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper