Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

327 emaitza jaiki bilaketarentzat

Sarrera buruan (22)


Sarrera osoan (305)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
intsentsu.
sense-1
(S ap. Lrq ; Urt, Arch VocGr , Gèze, H), inzensu (SP, Ht VocGr, Lar, , Lcq 68 (inzensula), H), isentsu (Dv), isensu, insensu, enzensu, inzenso (), inzeso (Lcc), intzen(t)su, i(n)zentsu, intxentsu, inxen(t)su (Chaho), inzienso.
Incienso. "Encensio" Lcc. " Inzensu kopa, navette à encens" SP. "Abiga, lur, lurreko intsentsua " Urt I 24. "Adolere thura, intsentsua errétzea " Ib. 214.
tradizioa
Tr. La forma mejor documentada parece ser in(t)sen(t)su .

Urrhe, enzensu eta mirrha. Mt 2, 11 (He insensu, Ip intsentsü, Echn intsentsu, Leon isentsua, IBk intzentsu; Ol lurrin). Airean gora bezala khe insensuarena. EZ Man II 97 (Noel 122 isensu). Insens' urh' eta mirrazko / emaitz' asko / eskeni deraukate. O Po 62. Mirrak du siñifikatzen / gizon dela gu bezala, / Jainko dela insensuak, / urreak errege dela. 79 (94 inzensu). Zeiñaren urriña hobeago baitzaitzu insensu eta bertze usain on guziena baiño. Ch III 52, 4. Jeroboam intsentsu erre-arazten hari zen ordu berean. Lg I 343. [Oraziño gogozkoa] da Jangoikoaren aurrerako inziensorik estimakizunena. LoraS 68 (v. tbn. 66). Imajiñaren aurrean belauniko eta inzensu erretzen. AA III 412. Oferendatzat emakozue / mirra edo izentsia. Bordel 68. Jaunaren Aingerua Zakariasi agertu zitzaioen isentsuko aldarearen eskuinean xutik. Dv Lc 1, 11 (Leon isentsuko, BiblE intsentsu-aldare; Lç enzensamenduko, Ol lurrin-mai). Zunbat lege egile eztira, ezpeitakie zer den Eliza, haboroziz huntzak zer den intxensia. ArmUs 1906, 80. Aguratxoen pipetako keiari, eztakit zegaitik, arrantzale zarrok, zerura eskiñitako eliz-lurrun edo . intzentsua neritxon nik. Ag Kr 225. Heien argi goxo eta usain onak, isensuarenarekin batean, arraitzen daut barnea. JE Bur 74. Gu euskaltzainok intzentsu-usaina artzera yoanaz Euskaltzaindiko aulki onek emakume astitsuentzat itziko geukez. A LEItz 131. Zubi hunen buruan, zoin eder Itsasu, / dena osto ta lore, argi ta intsentsu. Lf Murtuts 20 (ELit 130 insensu). Emen bear neban / arratsalde ontan, / intzensu-gandua / lo dagon lekuan! Gand Elorri 175. Pankaia-ko suak, intzentsua, alegia, lurralde artatik ekartzen baitzuten. Ibiñ Virgil 119. Apezgai gazteenek aldareko berettergoa eginez, argiekin bai eta kurutze, liburu eta intsentsuekin. Larre ArtzainE 199. Intzentsua ta mirra, / urrea ere bai. Insausti 152.
v. tbn. Gy 106. CatS 99. Ag Serm 559. Insensu: CatLav 371 (V 179). Ip Hil 93 (-sü). Insentsu: Lap 194 (V 86). Intxentsu: Mst III 52, 4. Intzentsu: Goñi 14. Inza Azalp 42 (119 inzentsu). Balad 196. Arti MaldanB 204. NEtx LBB 277. AZink 174. Zendoia 40. Inxensü: Bp I 144. UNLilia 21 (13 inxentsü). Inzensu: SP Imit III 52, 4. He Lc 1, 9. Ub 63. Mg PAb 89. JJMg BasEsc 230. Echag 103 (57 intzensu). Lard 362. EE 1882c, 586. Inzenso: Mb IArg I 159. CrIc 64. Inzentsu: CatLan 38 (-tsü). Inxensu: Tt Arima 19. Isentsu: MarIl 113. Jnn SBi 158. Zerb IxtS 83. Isensu: Mong 593.
azpiadiera-1.1
Beingoan Yaunaren Aingeru bat agertu zitzaion intzentsu-aldarearen eskuin-aldean.Ir YKBiz 2.
azpiadiera-1.2
(Con -zko, adnom.).
Egiten diote urrezko, inzensozko ta mirrhazko present andi eder zegokan gisako bat. Mb IArg I 160.
azpisarrera-1
INTSENTSU-BELAR (Alth Bot 6 A). "Cinéraire, insentsu belharra" Alth Bot 6. "(Cineraria), isentsu-belharra" Zerb GH 1933, 115.
Artzamendin urhats guziz ikus ditake itsentsu-belharra, brana zangar guzien ondoan. Zerb GH 1933, 115.
azpisarrera-2
INTSENTSU-EGUNEKO. "Intzentzu-egunekua, el vestido para los días más solemnes" Iz ArOñ.
azpisarrera-3
INTSENTSU EMAN, INTSENTSUA EMAN. Incensar.
Agurra egina zion Murtutsi, eta isentsuaren emaiterat ari zen. Lf Murtuts 27.
azpisarrerakoSense-3.1
(Fig.).Lisonjear.
Behar dereigü intsents apür bat heben eman, diogülarik kasta hartarik zen Romulus Errumaren ondekidarra. Egiat 275. Horla direnean ikhusten gaizo bi / intsentsu ahurka emaiten elkharri [...]. Gy 295. Arantzazu agerkarian lotsagarriro eman zionaten intsentsua Matxiñ orri, ta itsuski maxiatu zunaten euskalduna. Or QA 85.
azpisarrera-4
INTSENTSU-ONTZI (-untzi T-L; inzensu-o. Lar, H (V, G); inzensontzi Añ; isentsuntzi Dv; inzensuntzi H). Incensario.
Jaiki zaite, inzensu-ontzian sua ipiñi eta jende ari zoazkio. Lard 96. Urhe garbienetik eginen dituzu azpilak eta gorgoilak, isentsuntziak eta xatak. Dv Ex 25, 29. Jaun erretora jin zitzaion aintzinera, insentsu-untzia eskuan. Lf Murtuts 27. Haren pintzetak eta isentsuntziak, urre garbizkoak. Bibl Ex 25, 38 (Dv mukiaren hil-tokiak, Ker autsontziak, Ol mukontziak).
azpisarrerakoSense-4.1
Intsentsu-ontziari eragitea ez da kritika.MIH 137.
intsentsu
<< ilkiarazi 0 / 0 istant >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper