Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

367 emaitza hotz bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (316)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
soinulari.
sense-1
1. (V, G, AN; Lar, , Arch VocGr , VocBN , Dv, H), sonulari (AN, BN, S; Foix ap. Lh.), suñulari. Ref.: A (soinulari, sonulari); Lh (sonulari); Iz Ulz (soñúe).
Músico (instrumentista). "Ménétrier" SP, Dv. "Flautero, flautista" Lar. "Músico" . "Organista, organista, organu soñularia " Ib. "Tañedor, soñularia " Ib. "Ménétrier-tambourin, tambourineur" H. " Sonulari, músico, ministril. [...] En B la palabra sonulari, tratándose de tamborileros, comprende el tamborrero y el que toca el silbo. Gure sonulariek ttunttun-atabalak berriak dituzte, nuestros tamborileros [...]" A. "Músico, por antonomasia, músico juglar. Ezteguetarako soñularixagaz tratua eiñ dabe, han contratado para las bodas el músico juglar" Etxba Eib. . v. SOINU-JOLE, soinatzaile.
tradizioa
Tr. Documentado tanto al Norte como al Sur.

Eta Jesusek ethorririk jaun haren etxera eta ikhusirik soinulariak [...]. "Ménétriers" . Mt 9, 23 (BOEanm 1294, Ker so(i)ñulari; He, Dv xirolariak, IBk soinu-jotzaile). Eta gitarrarién, eta musizianoén eta xirula eta tronpeta soinularién bozik eztatek hitan gehiagorik enzunen. Apoc 18, 22 (He tronpeta joileena). Sonulariaren etxean oro danzari. "En la maison du ménétrier" . O Pr 409. Nola soinulariak bere gitarraren zainak edo sokhak erhi puntaz ukhituz [...]. SP Phil 521 (He 528 gitarra iolle). Armadetan bestak handi, etsaia dantzan ari, / Frantziako nazionia ororen soñulari. FrantzesB I 135. Kantari, soñulari / eta dantzariyak. Echag 88. Batzartar jaunak beren Apaiz Meza esatekoarekin etxe bakotxatik gizonezko bat dutela, danboliña soñulari arturik, irteten dira prozesioan. Izt C 502. Ez da iñoz zugan entzungo zitararijen boza eta soñularijena. Ur Apoc (V) 18, 22. Dabid [...] soñulari askorekin soñu-joaz, kantatuaz eta dantzan. Lard 188. Baña guztijak dira maisuak / joten ta dantzan jotia / soñularija beterik bada / ardao zarragaz botia. Ur PoBasc 169. Erriko musika edo soñulari-taldea. Aran SIgn 84. Soñulariak diran lez txori kantariyak. "Músicos son" . EE 1881a, 160. Tanbolin-soñulariak. Echta Jos 85. Badantzuzute auspo soñularia? Ag G 190. Aspaldiko soinulari eta dantzariak. Barb Sup 62. Nolako suñularia, alako dantzaria. (AN-gip) 'Tal para cual' . Inza Eusk 1928, 264. Berek ekarri zuten soñularia. Anab Usauri 36. Fortuna soinulari, dantzari on nornahi. EZBB I 117. Batere soinulari famatu batzuen ondotik ibili gabe, berek ikasirik, xixtua, zilbotea, ttunttuna eta xirula. Larre ArtzainE 191.
v. tbn. Etch 310. Bv AsL 115. HU Aurp 189. Ox 117. Enb 196. JE Med 55. Yanzi 73. Bilbao IpuiB 153. Gazt MusIx 70. Lf in Casve SGrazi 12.
azpiadiera-1.1
" Sonülari (S; Foix), [...] personnage de mascarade" Lh.
azpiadiera-1.2
"Cantor, (c.) kantaria, soñularia " .
Ollo gosia beti soñulari. Mg PAb 122. Emon deutsa aguriak kantiari. Soñulari eder bat dozu. Ib. 61. Txori soñulariak. VMg 16. Ollo soñularia ta lapurrak. Zav Fab RIEV 1907, 532. Ze alegere len bizi oi nintzan, / beti barreka negar bagea [...] ta biotzean jolas gurea; / soñularia bere ni banintzan, / gozetan neban beti udea. (Interpr?). AB AmaE 387.
Músico (compositor).
Tomas Garbizu soinulariari. Iratz 81. [Balendiñ Zubiaurre] bere denporan soiñularietatik aipatuenetariko bat [...] erregearen jauregiko kantoretaldearen zuzendari be. Alzola Atalak 77.
sense-2
2. (Urt IV 453, ).
(Adj.).
(Lo)que suena, sonoro. "Chalcophonos, harri beltz soñulária " Urt IV 453. "Sonante, sonador, [...] soñularia " .
Guardatzatzu [fruituak] bero soberetarik, / bai halaber izotz haize, eta hotz aspretarik. / Ematzatzu soñulari airearen tormentak, / bethiere baketurik daudezen elementak. EZ Man II 110. Gezi soñulariyak bezela ots egiten du. Etxeg EE 1884a, 549. Aizea, neguko egunik txarrenetakoaren antzera, gogor, zematzalle ta soñulari [egoan] . Ag Kr 153. Erreka soiñulari, / aize bigunaren maitezko txistu. "Los ríos sonorosos" . Onaind in Gazt MusIx 205 (185 ibai durundatsu).
azpiadiera-2.1
Melodioso.
Emengo erritarrek Bedoian bezelako izketa soñularia dutela. Anab Usauri 108.
sense-3
3. Instrumento musical.
Tam-tam eta beste bibolin antzeko soñulariekin. Anab Aprika 45.
soinulari
<< sobera 0 / 0 1 su >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper