Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

367 emaitza hotz bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (316)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
uztar.
sense-1
(SP, Dv, H, Lacombe (L, BN; ap. DRA)), buztar (H).
Coz. " Uztarra, coup de pied en ruant. [...] Zamariaren uztarra, coup de pied de cheval. Uztar emaitea, ruer, donner un coup de pied" SP. "Ruade, coup de pied de bête" Dv. " Phereka zak astoa, emanen dauk uztar (Prov.)" H.
tradizioa
Tr. Documentado exclusivamente en la tradición septentrional.

Uztar bat zioen zaldiak igorri / haidor altxaturik bi zangarrak goiti. Gy 274. [Astoek] uztar batzu ere emaiten dituztelarik. Prop 1897, 58s. [Zaldiak] bi zangoak airaturik igortzen zuen uztar bakotxean. JE Bur 20. Ordian debrien büztarrari estekik balintz bezañ aide gaitzian hüllantzen da [dantzari zamaltzaña] gudaletari [gudalet dantzan], eta han jendiak oro harriturik etxekitzen. J.B. Mazéris GH 1933, 305. Errepikatzen ohi den hitz zaharra: / Eman diola "astoaren uztarra"! Leon GH 1956, 59. Uztar batez irrintzinaka du joiten zaldiak. Herr 3-4-2003, 6.
azpiadiera-1.1
(Uso fig.).
Heien lekhukotasun laudoriozkoak argi berri bat ekharri zion Errumako tribunalari, eta azken uztarra eman Iñazioren etsaier. Laph 180. Bainan Eiheralartarrak zakon emaitekoa azken uztarra, eta gaixtoena, kantuz, neurtuz hitzak. JE Bur 149. Iguzkitarat Maiatza jeiki, elhurrak urthu mendian; / negu tzarraren uztar gaixtoak akabo dire agian! Ox 28. Akidura, oihaneko xakolinaren azken uztarra edo ez dakit zer, lo-kuluxka batek hartzen nu ene alkiaren gainean. JE Ber 48. Radikalek izigarriko uztarra bildu dute: dotzena bat deputaturekin gelditzen dira, lehen Frantzia guzia manatzen zutenak. SoEg Herr 4-12-1958, 1. Adam eta Ebaren hutsaren uztarrak / zauritan utzi gaitu gu eta gutarrak. Xa Odol 347. Apirilak bere hotz uztarra bai; jauntzi arina oraino etsai. EZBB I 36.
azpiadiera-1.2
Aspaldion euria ezta uztar (BN-ciz). "Hace tiempo que no llueve; litm.: la lluvia no da coces." A EY III 267.
azpisarrera-1
UZTAR-OSTIKO (SP, Urt IV 50, Dv, H; ustar-ostiko S ap. Lh; Arch VocGr (ustarostiko); buztar-ostiko Lar, Hb, Dv (G)). "Uztar ostikoa, coup de pied d'arrière" SP. "Coz de la bestia con ambos pies y ancas, buztarrostikoa" Lar. "Ruade, coup de pied de bête" Dv. "Coup de pied, ruade" Lh.
Mando gaxtuaren / üzter ostikuaren / süstut ferradünen, / bena lotsago izan prima handiaren. Etch 282. Eztiat nahi, erraiten du zaldiak, / eta egiten uztar ostikoak. Arch Fab 191. Zer südür hüxtik, zer üztarrostikuk elitikion igor ezin han egonez. J.B. Mazéris GH 1931, 470. Zunbat nahi üztarrostiko emana gatik. Id. ib. 1933, 305.
azpisarrera-2
UZTAR-OSTIKOKA (L, Sal, S ap. A; Urt IV 50, H; ustarrostikoka Sal, S ap. A). "Dando corcovos" A. v. uztarka.
uztar
<< uzkurtu 0 / 0 xehekeria >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper