Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

367 emaitza hotz bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (316)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
itzulikatu.
sense-1
1. (BN-baig ap. Satr VocP ; Lecl, H), itzulkatu (H), utzulikatu (S ap. A ; Foix).
Volcar(se), invertir(se), voltear(se); revolver. "Remuer, bouleverser" Lecl. "Bouleverser" Foix.
Baldiñ etxe guzia itzulikatzen badu hunen aurkhitzeko. He Gudu 46. Hari handi bat ützülikatü zian hobi-ahuala. Ip Mt 27, 60 (Lç itzuli). Lerrako bat egiten du, eta zola zolako lohirat itzulikatzen da. Prop 1901, 45. Ixtant bat bakarrik, paperak itzulikatuz. Larz Iru 24.
azpiadiera-1.1
Atakatü zian builta handirekin Türken armada; erauzi, ützülikatü, barreiatü [...] eta ondarrak ihesi igorri.Ip Hil 31.
azpiadiera-1.2
Girar, dar vueltas; hacer girar.
Amerikanoek lurraren inguruan itzulikatzerat igorri dute ilargi-ume bat. Herr 12-1-1961, 1. Lurra bezala itzulikatzen dire izarrak, eta badituzte gau, egun, hotz eta beroak. Hb Egia 39. Itzulika zazu su begian, saltsa egin arte. ECocin 18. Errota itzulikatzen zenean. JE Bur 60. [Harri korkoilak] harat eta hunat orgek eta kabalek itzulikatuak, elgarri kisk eta kosk, eta ondarrekotz pilota bezala borobilduak. Larre ArtzainE 14.
azpiadiera-1.3
Enredarse, enroscarse; colocar alrededor.
Arbolaren adarretan itzulikatuak daude iguskian suge lodi eta luze batzu. Prop 1881, 126. Orrazerik gabez, ilea itzulikatzen dute eta eskuineko beharriaren gainerat biltzen. Prop 1900, 71. Letoin hori itzulikatuak lephoan eta ukharietan. Prop 1911, 143. (ap. DRA) Kaxineta gorrail bat lepoaren inguruan itzulikatua. JEtchep 79.
azpiadiera-1.4
(DvA).
Rodear, dar una vuelta alrededor. "Faire le tour d'une maison, d'un champ, etc." Dv.
Beharriaz zerua hunkitzen, zangoaz itsasoa, buztanaz mundua itzulikatzen. A EY III 385 (que traduce "derriba").
azpiadiera-1.5
" Begithartea itzulikatzea, faire des contorsions de figure" Dv.
azpiadiera-1.6
Girar, desviarse.
Ezpata itzulikatu ezpalitzaio bidean. "Volvérsele" (Quijote IX). Ldi RIEV 1929, 210 (Or ib. 8 okertu, AIr RIEV 1928, 605 zearkatu, Anab ib. 611 biurtu).
azpiadiera-1.7
Girar, dar la vuelta.
San Frantses ikastegi aintzinetik zen abiatzea, eta han berean bururatzea, aldiz itzulikatu behar zen treinen geltokitik [...] eta Victor Hugo karrikan gaindi heldu berriz ikastegirat. Larre ArtzainE 148.
sense-2
2. Hacer cambiar; convertir. " Nahi duen bezala itzulikatzen du zahar gaizoa " H.
Mundu paganoa itzulikatu eta konbertitu dute. Lap 312 (V 142). Horra non misione hunek osoki itzulikatu duen; lehen sordiesa bezain, orai jarraikia da. Arb Igand 56.
azpiadiera-2.1
" Laster itzulikatu da zure gogoa, votre esprit a bien vite tourné" Dv.
azpiadiera-2.2
Convencer.
Bere jite legunarekin itzulikatu ninduen polliki. Larre ArtzainE 229.
sense-3
3. (H).
Envolver. " Oihal batean itzulika balezate " H.
sense-4
4. Desenvolverse.
Aski ederki itzulikatzen nuk nere egitekoetan. Prop 1889, 179. Nola itzulikatu ahal izan den [...] bat batean horrat igorria zuten apez bat. Ardoy SFran 300.
sense-5
5. " Itzulika bedi nahi bezenbat, ez du deusere ardietsiko, qu'il fasse toutes les démarches qu'il voudra, il n'obtiendra rien" Dv. "(L), hacer zalamerías, hacer la rosca (pop.)" A.
sense-6
6. Desarrollar.
Badaki eskualdun kantu pollitenaren itzulikatzen. Ox in Barb Piar I 6. Axularrez hamalau plama baditu bero-beroak eta ezin hobeki itzulikatuak. Lf ELit 151.
azpiadiera-6.1
Berri gehienak itzulikatuak ziren etxean egun batez, auzo bat eta besteko, eta herriko gorabeherak ere bai; nehori kalterik egin gabe gainerat.Larre ArtzainE 101.
azpiadiera-6.2
Eta langile haundiak, hainbeste lan itzulikaturik. . Larre ArtzainE 112.
sense-7
7. Traducir.
Bertze erdara zaar eta ospatsuagotik itzulikatzen zakienik. AIr RIEV 1928, 601.
itzulikatu
<< itxura 0 / 0 izan >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper