Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

367 emaitza hotz bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (316)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ikaragarri.
sense-1
I . (Adj.).
azpiadiera-1.1
1. (V, G, AN; Lar, , Lecl, H; -kh- Urt III 20, Dv, H), ikeragarri, inkaragarri. Ref.: A; Etxba Eib; Elexp Berg.
Terrible; tremendo, enorme. "Formidable", "pavoroso", "tremendo", "temible", &c. Lar, Añ. "Terrible, effroyable, inmense, énorme" Dv.
tradizioa
Tr. Empleado en la segunda mitad del s. XVII por algunos autores septentrionales; desde el XVIII es de uso general. En DFrec hay 101 ejs. de ikaragarri .

Gau ikharagarriaz. Arg DevB 8. Izigarri, ikharagarri. Tt Onsa 135. Egun ikharagarri hartaz. CatLav 90. (V 52) Eleizaren etsai ikaragarri guztiak. Lar SAgust 9. Zunbat nahi beita ikharagarri den hiltzia. Mst I 23, 2. Izango dira ikaragarriak [ikusgarriak] . EL1 39. Eriotza ikaragarriaren gañean. AA III 567. Sakrilejio inkaragarri bat. CatBus 50. Gogortasunik ikaragarrienarekin. Lard 456. Ikaragarria zan aren etorria. AB AmaE 218. Zer hotztarzün ikharagarria! Ip Hil 237. Ikaragarri da aipatzea bera. HU Zez 107. Naiz berrogai-aldi ezoak naiz legor ikaragarriak. Or Mi 90. Indar ikharagarriko gizona. Zerb IxtS 48. Arek izan biar eban gaba, arek! Ikaragarriagorik ezin! Bilbao IpuiB 105. Berdungo alkar-iltze ikaragarri artan. Ataño TxanKan 170. Ta izozte ikaragarria egin zuan. JAzpiroz 69. Kalte ikaragarria. MEIG VIII 37.
azpiadiera-1.1.1
Zure jujamenduen ikharagarriak! Dh 153.
azpiadiera-1.2
2. Que hace temblar (de frío).
Hark egortzen ditu orma / Kristala iduriak, / hark neguan haize eta / Hotz ikharagarriak. EZ Eliç 390. Hotz ikharagarriak. Hm 158.
sense-2
II . (Sust.).
azpiadiera-2.1
(Lar, ).
(Precedido de gen.).
(Lo)que causa terror. "Asombro, admiración" Lar, .
Ni Jangoiko mundu guziaren ikaragarria. Mb IArg I 150. Begietarik suia aurtikiten edo egozten dugularik, eta Demoniuaren beraren ikaragarri. AR 219. Jainkoaren Guruztari, / Satanen ikaragarri. "Terror" . Or Eus 265.
azpiadiera-2.1.1
"Espantajo de huertas, sembrados" Lar.
azpiadiera-2.1.2
Cosa tremenda; prodigio. " Ikaragarria, izugarria, beldurgarria gertatu da (V-gip, G-azp, BN-arb)" Gte Erd 285. " Ori ikaragarria egin du (AN-5vill)" Ib. 285.
Ikaragarri baten kontua da, oraingo amonak txikitan beren amen aotik ikasia. ADonostia Itzald II 31. Ikaragarriren bat asmatu ezik etzegon an igespiderik. Etxde JJ 46. Ikaragarriak ikusi doguz gaur. Ker EMeza 322 (ap. DRA).
azpiadiera-2.1.3
"Terribilidad, terribleza" Lar.
sense-3
III . (Adv.).
azpiadiera-3.1
(-kh- S ap. Lrq; Dv).Terriblemente. " Ikharagarri handia, extrêmement grand" Dv.
Ikaragarri zaharrak. GH 1921, 268. Ikharagarri handia zen philistindar hura. Zerb IxtS 53. Ikaragarri ona. Mde Pr 88. Hau da memento ikaragarri / txarra pasatzen duguna. Xa in Uzt Noiz 26.
azpisarrera-1
IKARAGARRIKO. "Ikharagarriko, épouvantable, effroyable. On l'emploie aussi dans le sens de énorme" Dv.
Ikharagarriko gosetea. Laph 180. Ikharagarriko martilu kolpe bat. Elzb PAd 84. Ikaragarriko erdara latz trukes batean. StPierre 20. Ikharagarriko karraska bat entzuten dela. Barb Sup 143. Ikaragarriko aro gaixtoarekin. JEtchep 49. Ikaragarriko pilotariak atera ziren horiek biak. Etchebarne 69.
azpisarrera-2
IKARAGARRIZ. Terriblemente.
Askorentzat ikaragarriz illun eta baltza izan zan 1939-ko udazken ori. Gerrika 110.
azpisarrera-3
IKARAGARRIZKO.
a) Terrible; formidable.
Ikaragarrizko abiso bat. Cb Eg II 185. Ain ikaragarrizko karga. Astar II 15. Ikaragarrizko oju bat. Bv AsL 85. Neke ikaragarrrizkoak. Itz Azald 44. Ekatxa etorri zan, baltza, zematzallea, ikaragarrizkoa. Ag Kr 175. Emen ditugu! Ikaragarrizko jendeak dira! [se ref. al número]. Lab EEguna 114. Ikaragarrizko lujoz apainduak. Vill Jaink 130. Ikaragarrizko dirutza eldu zan Eibartik. Etxabu Kontu 48. Ikaragarrizko nahas-mahas bat. MEIG IV 58.
v. tbn. Añ EL2 41. Echta Jos 207. Alz Txib 86. ArgiDL 96. Tx B I 84. TAg Uzt 197. Etxde AlosT 16. Munita 19. Lek SClar 104. Erkiag Arran 163. Anab Poli 78. Bilbao IpuiB 253. Akes Ipiñ 32. Zait Plat 30. Ibiñ Virgil 88. Salav 83. Berron Kijote 55. JAzpiroz 209. AZink 67. Ikeragarrizko: Akes Ipiñ 30.
b) (Con adj.). Terriblemente.
Eriotza ikaragarrizko gogor au. Añ EL2 222. Gizaseme, ikaragarrizko aundiyak. Alz Burr 39. Ikaragarrizko txarra. ABar Goi 54. Bertako ikaragarrizko plaza aundiak. Anab Aprika 97.
ikaragarri
<< iduripen 0 / 0 inoiz >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper