Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

367 emaitza hotz bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (316)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
gazitu.
sense-1
1. (gral.; SP, Urt II 415, Ht VocGr , Lar, Añ, Arch VocGr , VocBN , Gèze, Dv, H, VocB ), gaxitu (Hb). Ref.: A; Lrq; Etxba Eib (gazittutzia); Iz ArOñ (gasitu); Elexp Berg.
Salar, sazonar con sal; salar, conservar en sal; hacer(se) salado. "Acecinar [...] aragia gazitu " Lar. "1. assaisoner de sel. Gazi ezazu eltzea. [...] Mettre du sel sur les viandes crues pour les conserver. Urdai azpiak gazitzea " H. v. 2 gatzatu, gatzitu, gaztu.
Baldin gatza gezat badadi, zerzaz gazituren da? Mt 5, 13 (He, TB, Dv, Ur, Ur (V), Ip, Echn, SalabBN, Ol, Leon, Or, Ker, IBk, IBe gazitu; Arriand gatzittu). Haragia berri deiño gazitzen da. Ax 87 (V 59; tbn. en ES 181). Zure zühürtziaren gatzaz gazitü izan behar dizü. Mst III 34, 1. Aragi gazituba. Mg PAb 58. Geeli gazitu bagia. Ib. 111s. Gesala edo ur gazitua. NekeA 231. Gero gazitzen da [gazta] alde batetik. It Dial 88. Gazitutako urdaitan. Izt C 187. Eta gazitzen ere esnea gasnako. Hb Esk 230. Arraina gazitzen eta saltzen den etxe bati hurbil ginen. Prop 1881, 284. Aza-lapikoa, urdai ta okela gazituaz gozatua. A BeinB 45. Litra bat hur hotz gazitürik 300 grama gatzeki. Alth Bot 11. Urdaiak gazitzeko. "Salar puercos" . (Quijote IX) AIr RIEV 1928, 602 (Anab ib. 609 y Ldi RIEV 1929, 208 gatzatu). Ur gasa-gasatik urteniko arrain gazittubari. Otx 130. Ala dirudi nere gorputzak / gazitutako sardiña. Or Eus 371. Abelgorrien gazitu gabeko larruak [...]. Abelgorrien larru gazituak. "Sin salar [...] saladas" . EAEg23-2-1937, 1135. Gure baserritarrak gatz puska bat botatzen diote [belarrari] eta erbestean berriz, bear bezela azkar gazitzeko, milla kiloko 30 kilo melaza nasten diote. Oñatibia Baserria 36. --Geza naun. --Ator! Nik gazituko aut. NEtx LBB 269. Etxean gatza ugari dagola-ta, eztezazula bazkaria geiegi gazitu. EZBB I 103. Antxobea edo dana-dalakoa urrian atrapauten zan, eta gazituta euki. Etxabu Kontu 116.
v. tbn. Egiat 266. Gy 91. Lard 379. Ip Dial 88. Ur Dial 89. Dv Dial 114. Prop 1876-77, 92. Ag Kr 66. JanEd II 73. Ir YKBiz 120. SM Zirik 84. AGoen Agurea 13. Berron Kijote 111.
azpiadiera-1.1
(Fig.).Hacer(se) ingenioso.
Nola ez izpiritu gazituagorik. Hb Esk 126.
sense-2
2. (Lar, , H).
"(Hacerse) agrio" Lar, .
azpiadiera-2.1
(Fig.).Hacerse áspero, amargo, duro.
Itxasoko bizitza / ari da gazitzen. Uzt Sas 221.
sense-3
3. (H), gaxitu (Hb).
"Payer bien" Hb. "Faire payer cher. Gazitu dautazut, vous me l'avez salé" H.
--Zenbat? --Ehun urre. --Ungi gazitua izanen da. Hb Egia 133. Erariak bi moduz / dijuaz gazitzen; / gure jornalik berriz / etzaku azitzen. JanEd I 21.
azpiadiera-3.1
Multar, penalizar económicamente. "(Eskual), taxer, mettre à l'amende" Lh.
azpiadiera-3.2
(Part. en función de adj.).Preciado, precioso (?).
Deus berririk ez du [Koranek] , hain guti gauza maite eta gaziturik. Hb Egia 84.
sense-4
4. "(R-uzt), cuajar" A. v. 1 gatzatu.
sense-5
5. (Sust.).Salazón, conserva salada.
Zerbitza zazu gazituarekin. ECocin 29. Hori zerbitzatzen da edozoin haragi hotzekin, gazituarekin, aingirekin, etc. Ib. 30.
gazitu
<< gaupe 0 / 0 gehien >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper