Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

367 emaitza hotz bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (316)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
arrapiztu.
sense-1
(BN, S; Lecl; -ph- S; Gèze, Dv (BN, S), H, A), arrebiztu (Dv), errepiztu. Ref.: A; Lrq (arraphitz).
Resucitar. " Arraphitztü, ressusciter" Gèze. Azkue, citando Ip Mt 27, 53, da la var. arrabiztu, pero lo que se lee en este pasaje es arraphiztü (q. v. ). v. berpiztu.
Bazkoko Xirioak zer zeñharaten dü? --Jesüs-Krist arrapiztiak mündiala ekharten dütian argia eta boztarioa. Bp II 52. Jesüs-Kristek arrapiztürik begiratzen baikütü hilze bethierekotik. Ib. 56. Lazaro arraphiztiak / Aphezküpü kargia hartü. CantS 4187. Harek dütü gure egiteko ülhünenak argitzen, [...], okherrak xüxentzen ta hil direnak arrapizten. Egiat 211. Handik lurrera eroria, / egiten du hillarena, / fite errepitztuarena. "Le ressuscité" . Gy 308. Eta elkhirik hobietarik, arraphiztu zenian Jesus, jin ziren hiri saintiala. Ip Mt 27, 53 (He, Dv, Ker, IBk, IBe biztu, Echn, SalabBN, Leon, Or p(h)iztu, TB berriz piztu, Ol berpiztu). Hau ikhusirik ezta neke sinhestia arraphiztüko girela gü ere egün batez lehen beno ederrago. Ip Dial 8. Hura da Jüjamentü püblik bat Jesüs-Kristek mündiaren ürhentzian, Gizunak arraphiztürik eta algargana bildürik, emanen dian Jüjamentia. CatS 6. Hartakoz arra phiztüko düt azken egünian. EvS Io 6, 40. 39 (Lç resuszitaturen dut, HeH phitz-araziko, Dv bitzaraziren). Nahibada eztian Ebanjelioak aiphatzen Jesus arraphiztiaren agertzia Mariari. Ip Hil 178. Arrapiztüren gütüzü hiltzean eramaiten tügün ber arropareki. (S) A EY I 59.
azpiadiera-1.1
(BN, S; Gèze; -ph- S). Ref.: A; Lrq.
Volver a encender(se); reanimar(se). "Encender" A. "Ranimer ou rallumer (le feu, la discorde, etc.)" Lrq.
Urthiek ere dereie süiari emeki emeki hur hotz ixurten, lehenik garra gero ilhintiak, azkenekoz inkhatzak itzalten, hiltzen dereitzona; sü hau ezta errekeitüz arrapitz daitekiana. Egiat 189. Ama gaiza hek ezagüt'eta engoixatürik zen erori ta arrapiztü bezain sarri [...]. Ib. 173. Horra nola ekharria izan nizan duela lau urthe izan ziren nahaskeriek galtzera utz arazi zaukuten misione horren arraphiztera. Prop 1889, 196. Bazkaria... oho! Aiphatzeak berak arraphizten zaut gormandizkeria. Herr 26-10-1961 (ap. DRA).
azpisarrera-1
ARRAPIZTUXE. "Arraphiztüxe (S-saug). 1. commencer à se rallumer (feu). 2. commencer à revivre" Lh. "Arraphiztüxetan (S-saug), en train de se ranimer" Ib.
arrapiztu
<< arraizia 0 / 0 arras >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper