Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

367 emaitza hotz bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (316)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
alditxartu.
sense-1
(L-sar, BN-arb-lab; Dv, H), aldixartu. Ref.: A; Gte Erd 218.
Desmayarse, desfallecer, indisponerse. "Éprouver une indisposition, tomber en défaillance" Dv. "Défaillir" H. " Alditxartu zaio (L-sar), se ha desmayado" A. " Alditxartu da (BN-arb-lab), alditxartu zaio (BN-lab)" Gte Erd 218.
Akhior berriz, lazturak hestutua Holofesnesen burua ikhustearekin, erori zen musuz lurrera, eta alditxartu zen. Dv Iudith 13, 29 (Ol txorabiotu). Egun batez, Billadordizeko beilatik itzultzean, aldi xartua erori zen harpearen ondoan. Laph 41. Folsutik ezagutu zuten bizi zela oraino. Naski alditxartua zagola asko bihotz phitzgailu ekharri ziotzaten; halere hila bezala zagon. Ib. 47. Aingeruaren ikusteak hala harritu zituen soldaduak, non erori baitziren ezagutza galdua eta osoki aldi-xartuak. Jnn SBi 31. Bet-betan aldi-xartu omen da, eta hartarik hil bi egunen buruan. HU Aurp 68. Hil dela jeneral gaizoa, aldixartu-eta, zenbeit orenik barnean. Ib. 73. Ondotik jakin dugu jaun prefeta hil denean, ja mintzatua zitzeiela, eta oraino mintzo errientei, aldixartzerakoan. Ib. 140.
( s. XX.) Etzela ongi, hotz-ikharekin zela eta aldi-xartzeko heinean. Prop 1906, 8. Eta, nola, nahi edo ez, buhame horietarik zailenak berak, zuri zuria maiz aldi-xartzen baitziren, Aitaxok bazuen bethi heientzat edo arno edo kafe xorta bat ona. Barb Sup 172. Alditxartua bazare, erran diezadazut... Hots, ez zozokeriarik... edo banoa laguntza galdez! Ib. 160. Xaneta alditxartzera doha. Ib. 99. Eria aldixartua eta Katalin, haren sehia, harritua. Ib. 68. Tarrapatan, kexu kexua bazoan. Darius medikua, auzoko etxek'andre bat bet-betan aldixarturik. Ib. 67. Eta biak, muthuturik, aldixartzen dira, hilak bezala, hotz hotzak. Ib. 124. Ta berriz oilar ez-deus bat zakotelakotz / bet-betan alditxartu. Ox 183. Jes, alditxartzera noak. / Ene bihotzaren joak! Ib. 48. Burruka bitartean alditxarturik bezala kotxean egon ziren andre batzuk. (Quijote IX). Or RIEV 1929, 9. Urrats ñimiñoka, galtzarpetik laguntzen ditugu alditxartzera doazinak. JE Ber 97. Erien etxean sartzean halako usainak sudur guzia bethe zautan nun alditxartzer bainintzen. Zerb Bahnar 170. Erregearen behatze zorrotzak lotsatu zuen eta aldi txarturik erori zen lurrerat. Zerb IxtS 73. Gaitza edo sukharra nausiturik, zanpez aldi-txartu da gaixoa, izigarriko erorikoa egin du. Lf Murtuts 11. Alditxartu zen. Bere baitaratu zenean, ezin higi zitekeen. Mde Pr 165. Theresa, hunkiduraren indarragatik, alditxarturik zegoen haren besoetan, begiak itxita, sudur-zuloak zabaldurik, aurpegitxoa zuri-zuria. Mde HaurB 103. Ez zitela ez alditxar, nik hori erran eta. Larz Senper 80. Kasik aldi-txartu naiz / hori ikusita. Mattin 50.
alditxartu
<< aldikatu 0 / 0 alfer >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper