Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2962 emaitza odol bilaketarentzat

Sarrera buruan (128)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
beltzatu.
sense-1
1. (BN-arb, S; belzatu G, B, L, S, R; VocBN , Dv (BN), H, T-L). Ref.: A (belzatu); Lrq; Gte Erd 199.
Ennegrecer(se); oscurecer(se). "Belzatu, noircir" VocBN. "Rendre noir" Lrq. "Noircir" T-L s.v. noir. "Eguzkiak ez nau beltzatzen (BN-arb)" Gte Erd 199. v. belztu; cf. gorribeltzatu.
Hala nola suiak igaraiten den lekhu orotan señale uzten baitu egoiten den denboraren arabera, eta erratzen eztitien gauzak beltzatzen berere baititu. AR 362. Khedarrez eta inkhatzez arropak, zamaia, begithartia eta beste tresna güziak beltzatürik. J. B. Mazéris GH 1933, 303. Kurrinka hori hauteman orduko Joanesek ohetik jauzi egiten du eta kanporat joaiten. Aspaldian ikasia zuen kurrinka horrek zer erran nahi zuen... Zerua beltzatzen ari da. JEtchep 48. Emaiten du geihenik bere indarra landarearen gorputzari (azotak) zango eta ostoeri, edertzen eta beltzatzen dituela. Gatxitegi Laborantza 23. Etxera alletu nintzela alako figurakin, eguzkiakin beltzatua. Auspoa 77-78, 28. Kez beltzaturik ere ez izan axola, / sukaldeko solasen guardian dagola. Xa Odol 21. Beltzatutzeko ez daukan beintzat / ondartzâ joan bearrik. MMant 162. Biri-belarra sekatzean beltzatu egingo da. Ostolaiz 158. Arto hura aurten indarrean, beltzatzen hasia kolorean azken euri erauntsia horiekin. Larre ArtzainE 65.
sense-2
2. (L, BN-baig ap. A ; H (BN), T-L; -lz- Foix).
Difamar, calumniar. "Diffamer, norbaiten belzatzia " Foix. "Calomnier" T-L s.v. noir.
Errazue nitaz Jaunaren eta haren Kristoren aitzinean, heian hartu dudanez nihoren idia edo astoa; heian nihor beltzatu dudan. "Si quempiam calumniatus sum" . Dv 1 Sam 12, 3. Arroek ez nazate beltzatu. "Non calumnientur mihi superbi" . Or Aitork 301. Bethi ari girade, batzu bertzen kontra. / Elgar ezin beltzatuz edo nundik tronpa. Etcham Herr 28-1-1960, 4. Ondikotz etsaiak jadanik etzauden lo, eta gezurrez beltzatu zuten Iñaki. Ardoy SFran 137.
sense-3
3. Entristecer(se), ensombrecer(se).
Itsuskeri orrek oso beltzaturik utzi yun Naparroa. Ez al din au ipernu beltza? Or QA 85.
azpisarrera-1
BELTXATU ( (S, Sal)). Ref.: A; Lrq. Ennegrecer. "Ennegrecer, teñir de negro. Beltxatu dun (Sal), se ha teñido" A.
Guziak lumaz larmendu bear banitu, orrialderik geienak beltxatu bearko nituke. Or QA 174. Kaxa beltxatu bat urrea balio zuena. Larre ArtzainE 111.
beltzatu
<< beltz 0 / 0
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper