Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2962 emaitza odol bilaketarentzat

Sarrera buruan (128)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
belarrondo.
sense-1
1. beharrondo (SP (sin trad.)).
Oído.
Sapar-ondok behar-ondo. "Derrière le buisson il y a souvent quelque oreille (qui écoute ce qu'on croit dire en secret)" . O Pr 404. Zein da azken larrian Eleizako otoitzaren murmurra bere belarrondoan aitu nai eztuan gizona? Ag Serm 331. Kantari zarra isildutzean / Oso samurrik nenguan; / Kantua daukat gaurdaiño ere / Ementxen, belarronduan. Ag Ezale 1897, 186.
sense-2
2. (V, G, AN ap. A), belarondo (Lar), beharrondo (BN, S ap. Lh), belarriondo, begarriondo. Zona de la cara junto a la oreja; carrillo, mejilla. "Abofetear, masallean, belarondoan, bearriz aldean jo, bufetatu " Lar. "Joue, mâchoire" Lh. v. ahutz, masail, matrail.
Sistiriña dariozu / ukondoetatik, / txapelaren atala / belarri ondotik. Zav Fab RIEV 1909, 37. Pauko kuntrolür jaunak zer lana egin zin, / Eihartxeri bilhutaik lothü zeionin! / Berak ere pelüka, bertan lürrian zin, / Bi beharronduetan Eihartxe ilhagin! Etch 272. Jaun ihiztaria goizetan ernerik / Ixil dago kaiolan kokorikaturik, / Harma behar-ondoan, begiak argirik, / Othe denez airean ihizi-lerrorik. Arb Igand 8. Gaztaiña margoko ule ugari eder, kopeta-aldean da belarrondoetan, berez, egokitasun andiagaz kiskurtua. Ag AL 11. Bere ortz ustelak erakutsiaz belarrondotik belarrondorañoko aoa irekitzen zuanean, izutu egiten zan edonor. Ag G 170. Buruko zapia askatu, belarrondoko illetxoak beatzakin jaso ta lotu zuan ostera zapi ori. Ib. 53s. Basaurdeari belar-ondoan segakada ikeragarria emon eutson eta belarria, azkorakadeagaz sezpala lez, lurrera yausi zan sartadeagaz bat. Larrak EEs 1927, 92. Atrapetan dau bertan, asten yako auska, / Belarrondua jarri eutsan berotuta. Enb 163. Bearra duenak begarri-ondoan atz. (B) A EY III 103. Eskale maltzurraren erantzuna entzunik, belarriondoari azka ekiten diote baserritarrak. TAg Uzt 240. Belarrondoko otzak astindu bear ziozkat. Ib. 46. Belarri ondoan sartu zioten bala gure gudarietako bati. AZink 91.
azpiadiera-2.1
Iru urte t'erdi pasatu ditut / Eibarren bertan serbitzen, / orduko ere ondo nekien / belarrondoa garbitzen [= 'ser espabilado'].Tx B III 41.
azpiadiera-2.2
(B), beharriondo. Zona cercana a la oreja. " Belarri ondoan paratu zuen (B), [...] montra [...] beharriaren ondoan ezarri zuen (BN-arb)" Gte Erd 166. Cf. infra BELARRONDORA.
Han berean, nere beharri ondoan, mehatxu batean bezala, boz bera entzun nuen hirugarren aldikotz. Barb Leg 149. Liztorra bezela dabilkio zerbait belarriondoan. TAg Uzt 26.
sense-3
3. Sopapo. v. belarrondoko.
Yuanes haundiak, hori entzun eta ximixta bezala badoa arrotzaren ganat, eta kondatzen ez diren paso, beharrondo, ukamilo ukaldi eta ostiko [...] emaiten dazko. Zub 107. Partidu oni [...] beste belarriondua emon eutsan. Gerrika 281.
azpisarrera-1
BELARRONDORA (Decir, etc.) al oído. v. BELARRIRA.
Arrast ixiotuaz joan jakon Indianoa, ta itxasgizonari esaeutsan belarrondora, euskeraz. Ag Kr 101. Huts egiteak nehor ezin du ohora, [...] / holakorik ez erran beharri ondora. Xa Odol 255.
belarrondo
<< belarri 0 / 0 1 belatz >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper