Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2962 emaitza odol bilaketarentzat

Sarrera buruan (128)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
artobero.
sense-1
1. (V-gip), artabero. Ref.: Etxba Eib; Iz ArOñ.
" Artabero es 'borona caliente'" IC I 501. "Pan de maíz sin levadura, se hacía cubriéndolo con dos hojas de berza entre la ceniza. Se hacía en horno sin levadura. [...] Arto beruak zer du jaki? Putz esan ta klin irauntzi " Iz ArOñ. "Borona fresca. Artoberua, gozua utsik be jateko " Etxba Eib. v. artopil.
Urdai zielgati ta lukainka-solomuakaz egingo dogu koipatsu; gura badozu ogi erregutakaz, gura badozu arto berozkuakaz. Mg PAb 104. [...] esan zuben: "Bekar orain lau zentimoko pastela." --Litxarreriya! Obe zuben arto berua jan. Sor Bar 62. Zatitu gero arto bero ori. A BeinB 45. Arto beroa, errebarria, labatik arakoa. Erkiag Arran 119. Egunez lo eginda, / negarrez gabero. / Martintxo! Martintxo! / gure artabero. NEtx LBB 303. Kilo ta geiagoko arto beroa, berriz, su gañean. Ataño TxanKan 157.
sense-2
2. Presumido, presuntuoso, (el) que se elogia a sí mismo. v. ARTOBERO-USAIN.
Arto berua bezela ari da / bere burua famatzen. EusJok 101. Gere euskotasuna, gere euskeltzaletasuna, ta al-dakit nik zenbait "ziri" geiago ezpain artoberootan naiz darabiltzigu. Ldi IL 102. Mutil auek beti artabero. Beren burua nesken aurrean jakintsu egiten. NEtx LBB 146. Oakit emendik, artabero! Ib. 150.
azpiadiera-2.1
(V-m-gip) "Persona bastante gruesa y tranquila" Iz ArOñ. "Oso-osoko, gaitzik bako gizon bat: hombre tranquilo, sin inquietudes. Molesto y pesado" Zubk Ond. "Persona tranquila y sin fundamento. Semeik zarrena artobero majua da" Elexp Berg.
azpiadiera-2.2
(Como apodo).
Gizadi ona, gazteri indartsua: Ardauzuri, Gatzbako, Moldakatx, Artobero, Kaiua, bere seme Anjel... Ag Kr 22.
azpisarrera-1
ARTOBERO-USAIN. "Noberak noberen burua goratuten dabenean, egoten da arto-bero-usaiña" A Txirrist 7 (ap. DRA). "Au artobero usaia, litm. 'qué olor de borona caliente', se dice cuando alguien se elogia a sí mismo; no tiene abuela" BeraLzM. "Arto bero usaia zegok emen (G)" A EY III 242. "Arto bero-usaina dago (V-m)" Ib. "Ori artobero usaia (G-azp)" Gte Erd 70 (s.v. "hori beti bere buruaz mintzo da"). "(V), envanecimiento" A Apend. Cf. Inza NaEsZarr 199: "Arto beroaren usaia sumatzen det nik (AN-larr): orrako gizon ori bere buruaz mintzatzen ari da, bere burua aipatzen ta aupatzen". "Artobero usaiñak kendu, quitar a alguien la fanfarronería. Ik segi ain aozabal da baten batek laster kendukosk artobero usaiñok" Elexp Berg.
Barkatu, ontan ere artobero-usaia ba-darigu, geren buruok gaztetzat yotzez. Ldi IL 58. Arrokeririk eta artobero-usairik gabe. Ib. 60. Esan beharra dut, artobero usaina dariodala agertzen banaiz ere, nik 1965ean, udazken aldera, Torrelavegara aldegin nuela. MEIG I 259. Izenaz esan dudana, halako arto bero usaia dariolako izan da. MEIG III 86.
azpisarrerakoSense-1.1
Odol-berotxo, bazter-nastalle, eztabaikari alperrikako, arroxko ta artobero-uxai omen naiz.Ldi IL 57s.
artobero
<< 1 artegi 0 / 0 artoski >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper