Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2962 emaitza odol bilaketarentzat

Sarrera buruan (128)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ahalkearazi.
sense-1
1. (L, BN, S; Dv, A (+ aal-)), ahalkarazi (H), ahalkerazi (L, BN, S), alkearazi, ahalgearazi (S), ahalgerazi (L, BN, S). Ref.: Lh (ahalgearazi); Gte Erd 214.
Avergonzar. "Faire rougir" Lh. v. lotsarazi.
tradizioa
Tr. Hasta finales del s. XIX la forma más usual es ahalkarazi (alkearazi en Lizarraga de Elcano y ahalkearazi en TB ); a partir de entonces la que domina es ahalgearazi.

Mintzo zela Latinez hain astrugaizki, non ahalkarazten baitzuen anaia enperadorea. ES 168. Ez ditut zuek ahalkarazitzea gatik hauk eskribatzen. He 1 Cor 4, 14 (TB ahalkearaztekotzat; ahalke zaitzatedanzát, Dv ahalkearen emateko, Ol, IBk lotsarazteko). Jainkoak batzutan hautatzen dituela, munduaren arabera gutien zuhur direnak, ahalkaraztekotzat zuhurren direlakoak. Lg I 205. Arima garbi hark ahalkarazten eta konfunditzen ohi ditu berthutearen etsaiak. Ib. 215. Ene haurra, ene exenplua zure ahalkarazteko da. Mih 49. Ezperen zure ixilzeak bérak alkearaziko dú. LE Matr4 534. Ergela! Uste duk ni beztu edo ahalkarazi, Aita-Saindutarra deithuz? Hb Egia 115. Izan zuan halere yenderik aski nere sekulako ahalkarazteko. Elzb PAd 24. Ez nahiz herri hartako erretora eta hango giristino egiazkoak ahalge-arazi. HU Zez 13. Haurrari eman eskuara leinuru maiteño hura ez uztekotan goizegi, ez behin ere galtzerat, hitsagoko batzuek ahalge-arazirik. HU Aurp 217. Erran ziozkaten urrikitan sarrarazteko eta ahalkearazteko beren ustez gehienik gai ziren solhasak. Prop 1892, 244. Hainbertzeko ikharak bera ere ahalkarazten duelakotz. Prop 1903, 18. Hitz eder horien gora erraiteak [...] halako bat egiten baiterauku: ahalgearazten guhauren buruaz. ! JE Bur 65. Ustez garaille zan iendea alkearazirik. Or Aitork 141s. Frantziak ez du Marokako erregea ahalkarazi nahi. Herr 23-11-1961 (ap. DRA). Nahi gintuzkete ahalgearazi baizik eta laborariak ainitz gostatzen girela Frantziari. Herr 8-11-1962 (ap. DRA). Obra onak Jainkoak ditu egiten, nahiz erakutsi zoin ona den eta hola gu ahalgearazi. Ardoy SFran 333. Gure euskaltasunaren hotza senditzeak nau ahalge arazten. Xa Odol 53. Zuen ahalge arazteko diot. Bibl 1 Cor 6, 5 (Lç zuen ahalketan).
azpiadiera-1.1
(/ãhãlkeás/ S ap. Lrq).Avergonzar, intimidar, provocar vergüenza, timidez. "Intimider" Lrq.
Biryina guzietarik garbiena, modestiak ahalk-arazi zuen ikhusi zueneko aingerua gizonaren iduriaren azpian. Lg II 98. Ez baduzu soberarik ahalgearazten, kantatuko dautzu [neskatxak] behar bada. Ox GH 1923, 543. Ahalgearazten duk, gaixo nexkatoa. JEtchep 100.
azpiadiera-1.2
"Deslumbrar, mostrarse superior. Ekiak suia ahalkarazi dizu (Foix)" DRA. .
sense-2
2. ahalkarazi (Urt IV 7). Deslumbrar. "Caecare facere" Urt.
azpisarrera-1
AHALKEARAZIXE (ahalge- S ap. Lh). (Forma con suf. -xe, de valor aprox.).
azpisarrera-2
EZIN AHALKARAZIZKO. "Qu'on ne peut faire rougir de honte" Dv.
ahalkearazi
<< ahalke 0 / 0 ahalketu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper