Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

218 emaitza hutsik bilaketarentzat

Sarrera buruan (21)


Sarrera osoan (197)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
oinuts.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado al Sur desde mediados del s. XVIII y al Norte en AstLas, MarIl, Goyhetche, Hiribarren y en un ej. de Prop (1897, 283).
sense-1
(V, G, AN-araq, L, B; H (+ oñ-), VocB ; oinh- Dv, H (+ oñh-)). Ref.: A (oiñuts); Satr VocP (oñuts).

(Pred.).
(Estar, etc.)descalzo. " Oinhuts ibiltzea, marcher pieds nus" Dv. v. ointuts, ortoz.
Oin huts jartzen ziren. MarIl 113. Oiñhuts eta buru-arras herresaka yalgia. Gy 54. Bethi oinhuts dabiltza. Prop 1897, 283. Jendeak eldu dira oiñuts eta baru. Or Eus 251.
azpiadiera-1.1

(Det.).
"Descalzo, oinutsia nao (AN-gip)" Echaide Nav 255.
azpiadiera-1.2
+ oñots. (Como adj. pleno.). Descalzo.
Terese Deunaren Pi Aba Karmeldar Oñotsak euskeralduta. Pi Imit (bajo el tít. de la obra). Karmeldar oñutsen mojategian. Gazt MusIx 143.
azpiadiera-1.3
(Uso sust.).
Eta halakoaren etxeari "Oinutsaren etxea" deituko diote israeldarrek. 'Domus discalceati' . BiblE Deut 25, 10.
azpiadiera-1.4
(Uso sust.).Carmelita descalzo.
Azi ta ezirik zegon oñutsen artean sartu orduko. Gazt MusIx 163s.
azpisarrera-1
OINUTSEAN (Añ; oinutsin AN-ulz ap. Echaide Nav 255). "Descalzo, (c.) oñ utsean" Añ. En AxN se explica orthus (224) por oñutsean y orthusik (397) por oiñ utsean.
Txingar gorien ganean oñ utsean ibillirik. MisE 102. Bere oñak ortozik oin-utsean ardi galduen billa ebiltzenak. Ib. 130. Olibeteko mendira joan zan oñutsean. Lard 197. Ibilliko zala [...] oiñutsean arabakia zeriola. Aran SIgn 108s (69 oñutsean). Oinutsean ta dolorez. Balad 186. Aien aiten aitonek, agiz, oiñutsean. Or Eus 248. Ala ere dauzkagu / aurrak oiñ utsian. Auspoa 39, 130. Durangotik gora oin utsian juateko biok. Gerrika 117.
azpisarrera-2
OINUTSETAKO. "Descalzos Religiosos, oñutsetakoak" Lar.
Bitoriako Erlijiosa oñ-utsetakoak igaro ziran Logroñoko Urira. Cb Josefa 133.
azpisarrera-3
OINUTSETAN (AN-araq-ulz ap. Echaide Nav 255; oñ- Lar, H (G, s.v. oina)). "Descalzo andar, oñutsetan ibilli" Lar. v. OINUTSIK.
Oñ-utsetan asun artean oñak erretzen zituen. Cb Josefa 32. Oñutsetan ta dolorez. Canc. pop. in SMitx Aranz 124. Oiñutsetan txepetxa / dan beziñ airosak, / zuek ikusteko ni / egoten naiz pozak. MendaroTx 345.
azpisarrerakoSense-3.1
" Alde guztitan txakurrak oin-utsetan (G-azp), en todas partes los perros descalzos. Quiere decir que en todas partes hay pobres" AEF 1921, 56.
azpisarrera-4
OINUTSEZ (Estar, etc.) descalzo.
Kristau fidel moduan / oñutsez, dolorez... SMitx Aranz 119.
azpisarrera-5
OINUTS GORRI (oiñ- G-to ap. A). Pie descalzo.
Bere oñ-uts-gorriakin elurretan txapa-txapa zetorren. Arr GB 105.
azpisarrerakoSense-5.1
Oñ-uts gorrietan zegoelako elur otzaren gañean. Arr GB 108 (109 oñ uts gorrietan).
azpisarrerakoSense-5.2
Oiñuts gorrian Lezora juanda. Tx B I 35. Oiñ-uts gorrian, beren oñetakoak saskian artuz. Ataño TxanKan 149.
azpisarrera-6
OINUTSIK (V-gip, AN-larr-5vill-ulz; oñutzik V-gip; unutsik AN-5vill; onotsik AN-5vill). Ref.: Asp Leiz2; Echaide Nav 255; Iz Ulz (oñutsik), UrrAnz (oñutzik); Etxba Eib y Elexp Berg (oiñutsik). (Estar, etc.) descalzo. "Promesa zor ebanetik, oiñutsik juan zan Urkiolara" Etxba Eib. "Ezta arri gaiñian oiñutsik ibilli biar" Elexp Berg.
Oin hutsik zen ibiltzen. AstLas 69. Igo izandu zan arara oñ utsik. Bv AsL 183. Erromaraño joango itzake, oñutsik eta eskale. Ag G 149. Oñ-utzik eta burutzik. Ill Testim 7. Oiñutsik ziyoazek ibai-ertz arrizura. Or Mi 63 (54 oñutsik). Buru-as, oin-utsik eta soingañeko gabe. Ib. 13. Ikusirikan nola datozen / emakumiak oñutsik. MendaroTx 163. Belar-intzetan oñutsik ibiltzea. JMB ELG 80. Errekan oñautsik zebiltzan mutilkoskoak. TAg Uzt 268. Oinutsik eta zarpillez betea. Or in Zait Plat 154. Oñutsik jarri / dute Ageda zintzoa. NEtx LBB 367 (161 oiñutsik). Kamis-utsik eta oiñ-utsik. Berron Kijote 179. [Mezkita] euretatik irutan, oin-utsik ibili biar da barruan. Gerrika 252. Hor jautsiko ginen, eskalera dirdiratuetan beheiti, oin-hutsik. Larre ArtzainE 64. Oiñutsik ere bai amaika [ibiliko ziran], igandeetako mezetarako oiñetakoak gordetzearren. Insausti 38.
v. tbn. Oñutsik: Zab Gabon 40. Iñarra EE 1893a, 13. Goñi 27. Urruz Zer 51 (Urz 22 oñ-utsik). Otx 32. SMitx Aranz 123. Ataño TxanKan 189. Oin hutsik: Hb Esk 18. Oin utsik: Etxabu Kontu 85. Oiñutsik: Ant Ezale 1897, 388b.
azpisarrerakoSense-6.1
Ameriketan dabiltz txakurrak oiñ-utsik, / gosea padezitzen ez dutela gitxik. AB AmaE 286. Gales-herrian gertatzen dena bera edo beratsua gertatzen da beste zenbait bi hizkuntza dituzten herritan: [...]. Han ere, agi denean, txakurrak oinutsik dabiltza. MIH 189.
oinuts
<< oin 0 / 0 1 olde >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper