Harremana

    Leku-izenak

    2. Hizkuntza-baliabideak
    3. Onomastika
    4. Leku-izenak

    Bilaketa

    - Laguntza

    *: Hizki bat edo gehiago ordezkatzeko
    (mendi*, aba*za, *mendi)

    ?: Hizki bakarra ordezkatzeko
    (oihan?, e?titxu, ?adriano)

    Aralar - Lekuak - EODA

    Aralar (Mendilerroa)

    Entitatea:
    Orografia/Mendimultzoa
    Arautzea:
    batzordearen beraren arautze proposamena 
    Non: Ataun, Lazkao, Mutiloa, Zaldibia, Abaltzisketa, Amezketa, Orendain, Tolosa, Araitz, Betelu, Hiriberri, Ihabar, Irañeta, Arbizu, Arruazu, Ergoiena, Etxarri Aranatz, Errazkin
    Kokalekuak:
    Lekuak: Lekuko toponimoak ikusi
    Mapak: Google Maps OpenStreetMap iberpix
    • montibus aralarensis, montis eçelsi - (1005) AR.DHN , D.5
      (...)
      In montibus aralarensis, ... Juxta cacumine montis eçelsi
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: BEL.DEMR

    • haralarre - (1025 [1956]) M.IFOV , 171. or.
      (...)
      doc. haralarre (1025)
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: M.IFOV

    • aralarre bedaiça - (1074) LAC.SANPEÑ , 561. or. (29, 2. zutabea)
      (...)
      In Aralarre Bedaiça, bustalem unam.
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: LAC.SANPEÑ

    • montibus aralarrensis - (1074) LAC.SANPEÑ , 560. or. (23)
      (...)
      In montibus Aralarrensis, bustale due que a uulgis appelatur Eçkiasso Ata Iria, intus et foris.
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Aralar
      Jatorria: LAC.SANPEÑ

    • aralarre - (1100-1200 [1992]) DRPLV , IV, 198. or.
      (...)
      Okalar. Jaizkibelgo itsasaldeko mendi harritsua, mendebaldeko maldan belardi eta arboladia duela. Lehenengo elementua Oka da argi eta garbi. Leku-izen horren jatorri eta hedaduraz ikus ene lan "Sobre los Topónimos Oca y su entorno", Symbolae Lvdovico Mitxelena septvagenario oblatae, Vitoria 1985, 1007-1016 orr. Bigarrenekorako pareko asko dago, Axular, Oñalar, Otalar, Ermular, eta abar, seguro aska lahar laburtua [20. oin oharra: Ikus ene azken liburua Sobre Toponimia del País Vasco Norpirenaico (Observaciones en torno a la obra Toponymie basque de Jean-Baptiste Orpustan). Bilbao 1990, §14.9 eta n. 107, 48 orr]. Hala ere, gorago ikusi dugunez, egungo eguneko Aralar oronymo ezagunari XII-garren mendean Aralarre dagokio, itxura guztien arauera larre duela azken elementutzat, amaierako -e vokala paragogikoa ez baldin bada
      (...)

      Zer: Mendialdea
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: DRPLV

    • arelarre - (1141 [1992]) DRPLV , IV, 196. or.
      (...)
      Bizkaia auzoa ere biltzen da Pasaian, edonon ugari agertzen den toponymo zaharra. Eta eginiko lanean 1141-garren urteko dokumentu baten berri emaiten da Serapio Mugica-k Labayru-ren baitarik gaztelaniaz bilduriko eta interpretaturiko erara. Baina ez dirudi zuzen ulertu zenik bere garaian, zeren, hain zuzen ere, José Mª Lacarra-k argitara baitzuen geroago latinezkoa hitzez hitz: "Tres documentos del siglo XII referentes a Guipúzcoa", BRSVAP, V (1949), 421-425 orr., eta bertan baitio: Ego Garsias Ranimiriz, gratia Dei Pampilonensium rex, facio cartam Domino Deo et Sancte Marie Pampilone ... Dono et concedo totum quod in lheldo Bizchaya habeo, ... Eta Iheldo Bizchaya toponymoak '(El) Monte Igueldo' erran nahi duela uste dut, eta hala adierazi nuen neure lan En torno a la Top. vasco y circumpir. delakoan [13. oin oharra: "Las lenguas de los vizcainos: Antroponimia y Toponimia medievales", En torno a la Toponimia vasca y circumpireaica, Bilbao 1986], §60, 61-62 orr. Hor agertzen den Bizchaya aurreko Iheldo-ri loturik doa, eta inola ere ez dagokio Pasaia-koari, dokumentuak honela jarraitzen baitu: et Hurumea similiter cum tota sua pertinentia, et Alça et Soroeta cum suis pertinentiis, et totos meos cubilares quos in Ariaz inuenire potuerint, et Gorostica Zaharra [sic] [14. oin oharra: Bigarren dokumentu 1141-1150 bitartekoan Gorostiaga Zaarra biltzen da] cum tota sua pertinentia, et Saueria Olatze et Zamilola cum omnibus suis pertinentiis, et quicquid in Arelarre [15. oin oharra: Bigarren dokumentu 1141-1150 bitartekoan in Aralarre biltzen da] de meo inuenire potuerint
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: DRPLV

    • aralarre - (1141-1150) OV.14.20 , 14
      (...)
      Aralarre, In
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: BEL.DEMR

    • aralarre - (1141-1150 [1992]) DRPLV , IV, 196. or.
      (...)
      Bizkaia auzoa ere biltzen da Pasaian, edonon ugari agertzen den toponymo zaharra. Eta eginiko lanean 1141-garren urteko dokumentu baten berri emaiten da Serapio Mugica-k Labayru-ren baitarik gaztelaniaz bilduriko eta interpretaturiko erara. Baina ez dirudi zuzen ulertu zenik bere garaian, zeren, hain zuzen ere, José Mª Lacarra-k argitara baitzuen geroago latinezkoa hitzez hitz: "Tres documentos del siglo XII referentes a Guipúzcoa", BRSVAP, V (1949), 421-425 orr., eta bertan baitio: Ego Garsias Ranimiriz, gratia Dei Pampilonensium rex, facio cartam Domino Deo et Sancte Marie Pampilone ... Dono et concedo totum quod in lheldo Bizchaya habeo, ... Eta Iheldo Bizchaya toponymoak '(El) Monte Igueldo' erran nahi duela uste dut, eta hala adierazi nuen neure lan En torno a la Top. vasco y circumpir. delakoan [13. oin oharra: "Las lenguas de los vizcainos: Antroponimia y Toponimia medievales", En torno a la Toponimia vasca y circumpireaica, Bilbao 1986], §60, 61-62 orr. Hor agertzen den Bizchaya aurreko Iheldo-ri loturik doa, eta inola ere ez dagokio Pasaia-koari, dokumentuak honela jarraitzen baitu: et Hurumea similiter cum tota sua pertinentia, et Alça et Soroeta cum suis pertinentiis, et totos meos cubilares quos in Ariaz inuenire potuerint, et Gorostica Zaharra [sic] [14. oin oharra: Bigarren dokumentu 1141-1150 bitartekoan Gorostiaga Zaarra biltzen da] cum tota sua pertinentia, et Saueria Olatze et Zamilola cum omnibus suis pertinentiis, et quicquid in Arelarre [15. oin oharra: Bigarren dokumentu 1141-1150 bitartekoan in Aralarre biltzen da] de meo inuenire potuerint
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: DRPLV

    • aralar - (1471/05/15 [1983]) FDMPV.002 , 95. dok., 166. or.
      (...)
      dizque de cinco o seis dias a esta parte los dichos navarros a mano armada entraron en los limites de La dicha mi provincia en la tierra de Aralar e llebaron cierto ganado robado de los vecinos de la dicha mi Provincia
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa(-Gipuzkoa)
      Jatorria: FDMPV.002

    • aralarra - (1519) NAN.ERRMUG , L.1 N.8
      (...)
      Aralarra
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: BEL.DEMR

    • aralarr y henisio, sierra de - (1526) NAN , L.1 C.10

      Zer: Mendilerroa
      Non: Aralar
      Jatorria: NA.TM.DOK

    • aralarra y hemio, sierra de - (1526) NAN , L.1 C.10

      Zer: Mendilerroa
      Non: Aralar
      Jatorria: NA.TM.DOK

    • aralarra, sierra de - (1526) NAN , L.1 C.10

      Zer: Mendilerroa
      Non: Aralar
      Jatorria: NA.TM.DOK

    • sierra de aralarra - (1526) NAN , L.1 C.10

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.TM

    • aralarr - (1526) NAN , L.1 C.10

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.TM

    • sierra de aralarr - (1526) NAN , L.1 C.10

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.TM

    • aralarra - (1526) NAN , L.1 C.10

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.TM

    • aralar - (1625) ISASTI , 231
      (...)
      22. Aralar, montaña muy nombrada con grandes pastos en la jurisdiccion de Villafranca, Amezqueta y Abalcizqueta. Larun Arri, Gamboa gaiña, peñas altísimas en Aralar
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Ordizia
      Jatorria: ISASTI

    • ararâ, monte - (1638) O.NUV , II, VIII. kap., 166. or. [0683. or.]

      Zer: Mendilerroa, mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: O.NUV

    • Aralar - (1754 [1950]) LARR.COR.EK , 056

      Zer: Mendilerroa
      Non: Ataun
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • Aralar - (1754 [1969]) LARR.CORG.TELL , 47 [1. oh.], 49, 53
      (...)
      El párrafo tachado dice así: “Siendo tantos los montes de Guipúzcoa, todos tienen sus nombres propios, ni hay montañuela ni teso que esté desbautizado. Pero los más eminentes y arduos son [...] Aralar, sobre Atáun [...]" (47 [1. oh.]) [...] Aralar, montaña famosa con grandes pastos, en jurisdicción de Villafranca, Amézqueta y Abalzisqueta; y allí mismo las peñas altísimas de Larrunarri, y Gamboagaña (49) [...] Sácase [plata] en los montes de Berástegui, Gaviria y Ormáiztegui. En Aralar y comarca de Segura. Y en Aralar, además, hay minero, descubierto habrá como treinta años, de cobre finísimo y mejor que el que viene de fuera, y se hasacado mucho y continúa en sacarse (53)
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: LARR.CORG.TELL

    • aralar - (1802) DRAH , I, 83-84
      (...)
      montaña elevada que separa la provincia de Guipuzcoa del reyno de Navarra, y se halla situada en jurisdiccion de las villas de Villafranca, Amézqueta y Abalzisqueta de aquella provincia, y valles de Araiz por n., Araquil por e. y Burunda por s. del reyno de Navarra. Tiene 2 altísimas peñas llamadas Larraun-arri y Gamboagaña, abundantes pastos para el ganado lanar, muchos robles, hayas, avellanos y otros árboles bravos, y unas excelentes minas de cobre. Su nombre, semejante al de los montes de Armenia, en donde paró el arca despues del diluvio, ha dado ocasion á discursos poco sólidos sobre la antigüedad de la poblacion de los lugares vecinos. A.
      (...)

      Zer: Mendilerroa, mendia
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: DRAH

    • aralargo mendiyan - (1833) SATR.ETZ , 1898
      (...)
      Huarte Araquil Juridiscioyuan Aralargo mendiyan, eta da Excelsisco Templo Santubau
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Uharte Arakil
      Jatorria: BEL.DEMR

    • aundi mendira, alargo mendira - (1833) SATR.ETZ , 192
      (...)
      Aundi Mendira, eta andic Alargo mendira (1833, ETZ, p. 192
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: BEL.DEMR

    • aralar-mendiko - (1847) Izt.C , 135
      (...)
      Milla zazpi eun laurogei ta amabigarren urte inguruan saldu izan ziran beingoan *Aralar-mendiko basoetatik, bederatzi eun milla zama ikatzen gaiak, bakotxa zortzi marabedi ta erdiren balioan, zeñean zetorren erreal bat lau zamarentzako
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 81
      (...)
      Erri zabaldu onek bere mugapean dauzkan iturri ioritsuen bidez, egiñeratzen dira bertan amar erreka ziztor pizkortxoak; zeintzuk batutzen diran *Aralarko menditik jatxitzen dan ibai *Agauntzakora
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralar - (1847) Izt.C , 191
      (...)
      Milla zazpi eun, ogei ta amabost urte inguruan *Aralar mendian *Zaldibiako bi baserritar eiztarik ill izan zuten Artz andi bat elurte batean
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 194
      (...)
      Otsoen etzin-lekuen barri dakiten artzaiak izan dira *Aralarko mendian, janari billa beretakoa noiz irteten dan kanpora kontuan ixiltxorik egon, eta otsakumeak zortziña, ta amarna apian dauden tokietatik arturik beren etxeetara ekarri izan dituztenak
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 154
      (...)
      Nere jaioterrian ezagutu izan ditut nekazariak, ezkur urte onean, Aboztuko illaren erdi alderontz bost edo sei zerri-ama beren umeakin erosi, *Aralarko basoetara bazkatzera bota, eta Eguerrietarako irureun bana dukaten irabazia artu izan dabeenak, zaintzalle bat bakarra iru edo lau zerri-jaberen artean ifini, eta beste neke ta kasturik bage
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 156
      (...)
      *Aralarko mendi goititua elurraz janzia ikusi oi dalako sarritan, etzitzaion iñori bururatzen amesetan ere, aiñ toki gogorrean baratza gauzak ezer eman al zezakeanik; bañan alabearrak nai debanean uste bageko gauza asko agertu oi dituen bezala, au ere argitaratu izan zan utskeria batetik
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 156
      (...)
      Beraren txabolako lagunak farra ta ixeka egiten zioten, azalandareak *Aralarko mendi tontorrean jarri zituelako, bañan ikusi zutenean egin zireala beretatik azaburu bildu galantak, mendi guztiko artzainak erori ziran kontura, eta geroztik *Aralarko mendian egiten dira arrigarrizko azatzak
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 156
      (...)
      Beraren txabolako lagunak farra ta ixeka egiten zioten, azalandareak *Aralarko mendi tontorrean jarri zituelako, bañan ikusi zutenean egin zireala beretatik azaburu bildu galantak, mendi guztiko artzainak erori ziran kontura, eta geroztik *Aralarko mendian egiten dira arrigarrizko azatzak
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarren - (1847) Izt.C , 157
      (...)
      Milla zortzi eun, ogei ta amaikagarren urtean biraldu zidan neuri *Zaldibiako adiskide batek *Donostiara *Aralarren egindako azaburu-bildu bat emezortzi libra pisatzen zituana, esaten zidalarik, ezen, beraren landarea lurrean ifinia izan zala Garagarrillaren ogei ta irugarren egunean, *Mendibil deitzen zaion sarobean, eta kendu zutela toki beretik, Urri-illaren bostgarrenean
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralar-mendiko - (1847) Izt.C , 157
      (...)
      *Aralar-mendiko azaburu-bilduen agerkera zorioneko au zorko zaiote, bada, izendatu dan *Miranda-etxeko senar emazteai
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralar-mendikoak - (1847) Izt.C , 158
      (...)
      Udako egun luzeetan eguzkia goienengo mallara igotzen danean, beraren berotasunak kiskaltzen ditu Erriberako baratzaetan arkitzen diran aza guztiak, burubiltzeko lekurik eman bagez arroturik lagatzen dituela; bañan *Aralar-mendikoak orduan ta geigo irabazten dabe, eta mardulago ta guriago agertzen dira
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 158
      (...)
      Nork sinistuko zeban, bada, orain ogei ta amabost urte inguruan, aza buru bildu eder galantak egin zitezkela *Aralarko mendi goitituan
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 159
      (...)
      *Aralarko mendia izanik aiñ latza, Nor asiko zan bertan landatutzen aza
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 67
      (...)
      *Aralarko mendi andi guztia da meatze baliosoz ondo janzia; zeintzubetan diraden beruna, eztañua, burnarria, burnia, zillarra, urrea, eta batez ere kobrea guztiz ugaria
      (...)

      Zer: Mendia, mendilerroa
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 68
      (...)
      Orra zeren bidez lagatua arkitzen dan, ainbeste ondasun ematen ikusi izan degun *Aralarko meatze aomen andiko aberatsa
      (...)

      Zer: Meategia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 68
      (...)
      Entzun izan diet gizon jakintiai, ez dala *Españako Erresuma guztian topatzen *Aralarko kobreari alderatzekorik
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 68
      (...)
      Aipatu dedan meatze aberats onezaz landara ere arkitzen dira *Aralarko mendian, zulo andi izugarri anitz noizbaiten ere gizon ernaiak, lurraren azpiko aitz portizak epakirik ondasun baliosoak beretatik ateratzeko egiñak
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 69
      (...)
      Denpora artan Erri onetan bikario zegoen Don *Josef *Ignazio *de *Etxabe jaunak, ikusi izan ziozkalako aitzari, urre izar pikorta apur banakaren batzuk, erakarri zeban *Aralarko meatzean kobre ateratzen ari zan Maisu-nagusia, amasei langillerekin; zeintzuk jardun izan zuten aitzari menasta billatzen bi illabete igaroan, eta kendu zioten urre txau piñak pisatu izan zeban iru onza ta erdi eta bi otxaba
      (...)

      Zer: Meategia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 225
      (...)
      Guztiaz ere, esan bage ezin laga nezake, aurreragokoetatik dakidan apurra, eta nere denpora guztian *Aralarko mendian ikusten dedana
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 228
      (...)
      eta baldin izango balitz nor edo nor sinistu nai ez dabena, ditxidatzen det bertatik *Aralarko mendira, non ikusiko daben argi eta garbi artzain doatsu oen ontasun pare bagekoa
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 228
      (...)
      Artzain oneski oen pakeazko bizi modu garbia ondo ikusteko, ez da ispillu obeagorik *Aralarko mendira begiratzea baino; zeñetan bizi oi diran ainbeste gizon, millaka urteak igaro ta ere, Alkate ta Alkateordekorik bage
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 115
      (...)
      andik laster itsasten zaiozka *Aralarko mendi ospatsuan jaiotako ibai *Agauntzakoa, *Ataun eta *Lazkau igarorik *Olaberriko itur-urakin datorrena eskuiko aldetik, eta ezkerrekotik *Mariarasko erreka pizkor *Murumenditik amiltzen dana: iru Erri oek eskuitara utzirik, eta ezkerrerontz *Billafranka, zeñaren ordeka zelaiak ureztatzen dituen, bere bide zuzenari jarraituaz naierara, iristen da Erri onen, eta *Aramaren mugako *Arkarte esaten zaion tokira; emen artzen du beregana *Zaldibiako mugapean jaiorik Erria eskuitara utzi eta bere ogei ta bi erreka ziztorretako urakin jatxitzen zaion ibai pizkor amorraitsua; Erri au, *Gainza, *Alzaga, eta *Arama eskuirontz lagarik igarotzen da *Isasondora, eta au ezkerreko aldera utzirik, badoa *Legorretan barrena *Beroztegiko urak arturik *Ikaztegietara; Erri oek biak eskuirontz lagarik iristen da *Alegeriara, zeñaren eskuiko aldetik sartzen zaion *Amezketatik datorren ibai bizitxoa
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 37
      (...)
      *Aralarko aitz goititu *Larrunarri deitzen zaionaren musturretik ikusten da argi eta garbi *Gipuzkoako mugapearen geiena; *Nafarroako mendi ta Erriak; *Arabako, eta *Bizkaiko toki asko; bai ta zenbat, eta nolako ontziak *Donostiako kaian arkitzen diran ere, zortzi legua bide dagoelarik batetik bestera
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarren - (1847) Izt.C , 38
      (...)
      Baldin *Aloñako mendi bakarrean topatu bazituen *Pliniok ainbeste berar mueta sendarri ain eragilleak nork daki zenbat geiago eta zer baliotakoak billatu izango ote zituen, ibilli izan balitz *Aralarren, *Urbian, *Alzanian, *Udalatxen, *Arranbizkarren, *Izarraitzen, *Hernion, *Aiamendi, eta beste onelako asko *Gipuzkoako mugapean arkitzen direanetan
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralarko - (1847) Izt.C , 133
      (...)
      Joan izan balitz *Aralarko mendira, arkituko zituen bertan nork daki zenbat milla
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • aralar - (1847) Izt.C , 134
      (...)
      Baldin jakin izan balu bada zergatik bear zituen utzi aipatu bage txokoan *Aralar mendiko baso andiak, *Errenteriako Erriarenak, eta beste geiago, Probinzia onetako mugapean diraden ugarienak, oberenak, andienak, eta aberatstasunik geiena eman izan dabeenak
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: OEH.ONOM

    • ara-laz - (1874) LU.RNLPB , 30. or.
      (...)
      2º. Affixes commençant par une consonne [...] VI. VIBRANTES [...] Lar, laz, las. Ar-las (près d'Arette), montagne et Ara-laz (Gip.) montagne "lieu du rocher": Echa-laz (Nav.) et Echa-laz [sic] (Nav.); Egui-laz (Al.), etc.
      (...)

      Zer: Mendia [Aralar?]
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: LU.RNLPB

    • aralar(re) - (1920) CAMP.PETIMB , 120. or.
      (...)
      El toponímico Iberia es la primera vez que le encuentro nombrado. Del contexto del diploma se deduce que es término del monte Aralar, al cual en cierto pasaje del documento se le llama Aralarre [1074ko Antso Peñalengoaren dokumentu batean]
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Uharte Arakil
      Jatorria: CAMP.PETIMB

    • aralar - (1921-1925) AZK.CPV , 0182. zkia., I. lib., 0250. or. [02-b lib., 038. or.]
      (...)
      Leku-izena [NA, Oskotz (Imotz), Txangolo mangolo]: Aralargo mendira goiztirietan betor onera
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Nafarroa
      Jatorria: AZK.CPV

    • Aralar - (1950) EMF.KAT100 , passim
      (...)
      G13 Akaitz, G19 Alleku, G32 Auza-gaztelu, G35 Balerdi, G49 Ganbo, G50 Ganbo-txiki, G56Intzartzu (Aizkoate), G57 Inzakotorrea (Irumugarrieta), G71 Larraone, G81 Oakarri, G90 Pardarri, G94 Sastarri, G97 Txindoki o Larrunarri, G98 Uarrain, G105 Urrekoaitza, G108 Uzkuiti, G111 Zabalegui, N15 Aldaon, N22 Altxueta, N56 Balerdi, N60 Beloki, N78 Desamendi, N99 Eulazgain, N121 Irumugarrieta, N202 Putxerri, N234 Txemiñe
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: EMF.KAT100

    • aralar, sierra de - (1953) IGNE.50 , 0089 (Tolosa)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • aralar, ara larre (top.) - (1953 [1997]) M.AV , 483, 560
      (...)
      483. paragrafoa.- ol(h)a «ferrería»; en ronc. (õla) y sul. significa «cabaña» y esta acepción, propia de una economía pastoril, habrá sido probablemente la primitiva en todo el país (Luchaire, Etudes sur les idiomes pyrénéens, 155, Gorostiaga, Zumárraga 3, 68) y se conserva en apellidos como Artola (*ardi-ola), Vildosola y posiblemente Anzuola (an(t)zu «estéril, hembra no preñada»): Olaalde (Olal-de), Olabarria, Olabarrieta, Olabe (top. Olabee çahar, Vizc. 1053), Olaberria, Olaberriaga, Olaberrieta, Olabiaga, Olabide (Olavide), Olaboliaga, Olaechea, Olaegui (Olagui, Dolhéguy), Olaeta, Olagorri. Olagüe, Olaguibel, Olaiz, Olaizola, Olalquieta, Olano, Olañeta, Olaondo, Olaran (Olharan), Olariaga, Olarria, Olarte, Olartecoechea, Olascoaga, Olasagarre, Olasagasti, Olasarri, Olaso (Dolhasso), Olasolo, Olazabal, Olazabalaga; Dolhabaratz, Dolhagaray. Forma occidental con el artículo o suf. que empiece por a, olea-: Olea, Oleaga, Sarricolea, Ansoleaga, etc. W. Giese, en un importante ar-tículo («Ola en la topografía vasca», E.-J. III, 9-18) supone a Olaso var. de Olasoro, lo que en vista de la antigüedad de la primera forma no me parece probable. V. también ira. Como ejemplo de posibles confusiones, A. Yrigaray cita el nombre de una casa de Irurita (Nav.) que es actualmente Dolagaraya y anteriormente se llamaba Dolaregaraya (BRSVAP X, 102-103). En cuanto a la etimología lat. aula que propuso P. Lhande y ahora defiende Gorostiaga sin citar precedentes, una fuerte objeción de carácter fonético fue presentada por Giese en el artículo citado arriba. El doc. de Roncesvalles, año 1284, indica que ol(h)a era «bustaliza», ya que en la lista que empieza por «Estas son las bustaliças de Luçayde» aparecen Vaga olla, luan olla, Uriz olla, Çuaz olla beerecoa. Baga ola y Nauarr Olatze. Antes se ha mencionado Lapurdi ola. que ya aparece en Leire, lo mismo que (Çuaçola, en el s. XI. En Iranzu, otra bustaliza quell dizen Ola eueyna, es decir, «agotada, «extenuada». 560. paragrafoa.- torre «torre»: Torrealday, Torrechea, Torregaray, Torremaisu, Torrezabal, Torrezar; Torrontegui. Una forma más antigua -turre ha podido conservarse en la terminación -tur, así en Albiztur, Albistur, que aparece en la forma aluiz turre en 1025 (donación del monasterio de Olazábal) o Lastur. En el mismo documento se llama aralarre al actual Aralar. Para Torrano (como apellido está documentado en Guip. desde 1370), C. Baroja piensa en un nombre propio Turrius o Thurrus (Mat. 89); la forma pop. del nombre de la población navarra es Dorrau.
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: M.AV

    • aralar - (1956) M.IFOV , 171. or.
      (...)
      A juzgar por los préstamos, las vocales finales se han conservado. Sin embargo, Araquil (Nav.), de Araceli, si damos valor pleno al testimonio de la forma documentada, pues la -i de berri, tambien documentada desde muy antiguo, sólo se ha perdido en formas romanizadas (Javier, Lumbier, frente a Etxaberri, Irumberri). // La excepción principal la constituye -e que, en algunas zonas, se ha perdido de manera bastante constante: // Albistur, Albiztur (Guip.), doc. aluiz turre (1025), de tŭrre; // Aralar, doc. haralarre (1025), cf. Aralarre Bedayça (siglo XI); // Eguiluz (Ál.), Sorholus (Soule), de luze “largo”, pero sul. -lüz, ronc. -lúz en composición
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: M.IFOV

    • Aralar - (1956, 1968) EMF.KAT100 , passim
      (...)
      G7 Aldaon "Aralar" (Malloa), G11 Alleku, G17 Arastortzko-gañe, G29 Ausa-gaztelu, G34 Balerdi "Aralar" (Malloa), G51 Ganbo, G61 Intzeko-torrea (Irumugarrieta) "Aralar" (Malloa), G87 Pardarri, G89 Sagastarri, G99 Txindoki (Larrunarri), G101 Uakorri "Aralar" (Malloa), G102 Uarrain, N9 Akier, N12 Aldaon "Aralar" (Malloa), N17 Altxueta, N19 Alleku, N45 Balerdi "Aralar" (Malloa), N50 Beloki, N92 Intzeko-torrea (Irumugarrieta) "Aralar" (Malloa), N123 Madalen-aitz, N155 Putxerri, N184 Txemiñe, N187 Uakorri "Aralar" (Malloa), N195 Urdanotako-tuturre "Aralar" (Malloa)
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: EMF.KAT100

    • aralar, aralarre, arelarre - (1959) M.FHV , 6.5 par., 134. or.
      (...)
      Hay frecuente vacilación entre formas con y sin -e (...) Azkue (Diccionario s.v. atze) expresa la opinión de que -e no es más que el resultado de la aglutinación de la "vocal de unión": aparecen en efecto empleados preferentemente en los casos locales (...) Del mismo modo el orónimo Aralar contiene acaso como segundo miembro el nombre larre, y efectivamente encontramos in Aralarre Bedaiça, año 1074, Lacarra, BCMNav. 2, 561, in Arelarre 1141 y 1141-1150, BAP 5 (1949), 424 s., etc.
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: M.FHV

    • aralar - (1966-1973 [2005]) IÑ.SATR.PV , 25, 64, 65, 79, 111, 112, 113, 139, 144, 167, 189, 190, 228. or.
      (...)
      Toponimoa
      (...)

      Zer: Mendia, Gailurra
      Non: Nafarroa
      Jatorria: IÑ.SATR.PV

    • aralarko - (1966-1973 [2005]) IÑ.SATR.PV , 228. or.
      (...)
      Hortik hasi beharko ginuke, gure izen aipatuenak zuzentzera heltzeko. Ezin da esan zer astakeri latzak entzuten eta idazten diren: Altobizkar ez baino Astabizkar da Auñamendiko tontorraren izen jatorra. Altxueta ez, baino Artxueta da Aralarkoa. Erroldan harria erakusten ziguten, txikitan, Aralar mendirakoan. Eta noizbaiteko gizon ospetsu batek Beriain menditik bere beso indartsuz bota zuela esan ere bai.
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Nafarroa
      Jatorria: IÑ.SATR.PV

    • aralarko baseliza - (1966-1973 [2005]) IÑ.SATR.PV , 189. or.
      (...)
      Toponimoa
      (...)

      Zer: Baseliza
      Non: Nafarroa
      Jatorria: IÑ.SATR.PV

    • aralarren - (1966-1973 [2005]) IÑ.SATR.PV , 189. or.
      (...)
      Aralarren ginen gu ere, eguerdiko joanak. Ikusgarri da Aralar mendia, pasaje dabilen alferrarentzat. Denbora txarra izanik ere, aterpetik ikusten ditu gauzak. Pagadi lerden adar gabeak utzi genituen bidean, hemezortzi urteko poxpolinen gerri lirainak iduri zuten, beren azal berri bustian. Baztar guziak berde, betearen betez erdiminen pare, lodi eta gizen.
      (...)

      Zer: Mendia
      Non: Nafarroa
      Jatorria: IÑ.SATR.PV

    • aralar - (1968) INTZA.NAF , Euskera, XIII (1968), 85. or.
      (...)
      Naparratx aldeko atx edo malkor ori, Madotz’ko iturri ondoan asi, ta goraka-goraka Aralarko Artxueta mendi muturreraño igotzen du; naiz artean beste izen sail bat puxketaka izan. Ordun Naparratx alde guzia arkaitz edo malkorra al da? Ez orixe. Naparrats edo Naparratx aldea da Madotz’ko erritik asi ta eguzkiaren sarraldera; Aralar mendiaren oñetarañoko alderdi guzia, luzean (...) (2) [oin oharra: Naparrats edo Naparratxez esan dizuetan guzia egiztatu nai dezuenok, bide ederra ta erraza dezue Madotz’eko. Altsatsua aldetik zoaztenak, Irurtzun baño lentxagotik; eta Tolosa aldetik, Lekunberri artu bide berezia. Nondinaitik 6 bat kilometro Aralar’ko Migel Goiaingeruaren Etxe santura ba-zoazte. Trinitate Santuaren eliztxoaren zearreko muñotik begiraldi bat emaiozue Naparrats edo Naparratx alde orri ta Madozko erritxoari]
      (...)

      Zer: Mendilerroa, mendia
      Non: Nafarroa
      Jatorria: INTZA.NAF

    • Aralar - (1972) EMF.KAT100 , passim
      (...)
      G7 Aldaon "Aralar" (Malloa), G11 Alleku, G17 Arastortzko-gañe, G29 Ausa-gaztelu, G34 Balerdi "Aralar" (Malloa), G51 Ganbo, G61 Intzeko-torrea (Irumugarrieta) "Aralar" (Malloa), G87 Pardarri, G89 Sagastarri, G99 Txindoki (Larrunarri), G101 Uakorri "Aralar" (Malloa), G102 Uarrain, N9 Akier, N12 Aldaon "Aralar" (Malloa), N17 Altxueta, N19 Alleku, N45 Balerdi "Aralar" (Malloa), N50 Beloki, N92 Intzeko-torrea (Irumugarrieta) "Aralar" (Malloa), N123 Madalen-aitz, N155 Putxerri, N184 Txemiñe, N187 Uakorri "Aralar" (Malloa), N195 Urdanotako-tuturre "Aralar" (Malloa)
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: EMF.KAT100

    • Aralar - (1973) CDB , Guipúzcoa, Navarra
      (...)
      Akaitz "Aralar"... 1078... Lizarrusti (Pto.) [...] Aldaon "Aralar"... 1411... Betelu [...] Artubi "Aralar"... 1265... Aralar, Sierra [...] Ganbo txiki "Aralar"... 1382... Zaldibia [...] Larraone "Aralar"... 1162... Amezqueta [...] Urrekoaitza... 783... Bedayo (Aralar) [...] Uzkuiti "Aralar"... 1334... Amezqueta [...] Zabalegui "Aralar"... 1141... Amezqueta [...] Apain "Aralar"... 1255... Lizarrusti [...] Ardigain "Aralar"... 1450... Orbaiceta [sic] [...] Artxueta "Aralar"... 1343... Huarte-Araquil [...] Desamendi "Aralar"... 1305... Lacunza [...] Eulazgain "Aralar"... 1281... Arruazun [sic], Lacunza [...] Irumuga "Aralar"... 1062... Oderiz
      (...)

      Zer: Mendigunea
      Non: Amezketa, Ordizia, Uharte Arakil
      Jatorria: CDB

    • Aralar - (1976) EMF.KAT100 , passim
      (...)
      G7 Aldaon "Aralar" (Malloa), G11 Alleku, G17 Arastortzko-gañe, G29 Ausa-gaztelu, G34 Balerdi "Aralar" (Malloa), G51 Ganbo, G61 Intzeko-torrea "Aralar" (Malloa), G87 Pardarri, G89 Sagastarri, G99 Txindoki (Larrunarri), G101 Uakorri "Aralar" (Malloa), G102 Uarrain, N9 Akier, N12 Aldaon "Aralar" (Malloa), N17 Altxueta, N19 Alleku, N45 Balerdi "Aralar" (Malloa), N50 Beloki, N92 Intzeko-torrea (Irumugarrieta) "Aralar" (Malloa), N123 Madalen-aitz, N155 Putxerri, N184 Txemiñe, N187 Uakorri "Aralar" (Malloa), N195 Urdanotako-tuturre "Aralar" (Malloa)
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: EMF.KAT100

    • Aralar - (1980, 1982) EMF.KAT100 , 15, 16, 17, 18, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 28. or.
      (...)
      15. or.: G7 Aldaon Aralar (Malloa), G11 Alleku, G17 Arastortzko-gañe; 16. or.: G29 Ausa-gaztelu, G34 Balerdi Aralar (Malloa), G51 Ganbo; 17. or.: G61 Intzeko-torrea (Irumugarrieta) Aralar (Malloa); 18. or.: G87 Pardarri, G89 Sagastarri, G99 Txindoki (Larrunarri), G101 Uakorri Aralar (Malloa), G102 Uarrain; 21. or.: N9 Akier, N12 Aldaon Aralar (Malloa), N17 Altxueta, N19 Alleku; 22. or.: N45 Balerdi Aralar (Malloa), N50 Beloki; 24. or.: N92 Intzeko-torrea (Irumugarrieta) Aralar (Malloa); 25. or.: N123. or.: Madalen-aitz; 26. or.: N155 Putxerri; 27. or.: N184 Txemiñe, N187 Uakorri Aralar (Malloa); 28. or.: N195 Urdanotako-tuturre Aralar (Malloa)
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: EMF.KAT100

    • aralar, montes de - (1981) SGE.50KART , 114

      Zer: Mendilerroa, Mendiak
      Non: Aralar
      Jatorria: NA.TM.DOK

    • aralar, montes de - (1981) SGE.50KART , 114

      Zer: Mendilerroa, Mendiak
      Non: Aralar
      Jatorria: NA.TM.DOK

    • aralar - (1985) JIM.ESTN , 79. or.
      (...)
      VI. Sustitución de topónimos por hagiónimos en Navarra [en Euskera, núm. 30, Bilbao, Euskaltzaindia, 1985, pp. 610-626] [...] 1. Relación hagiónimo-topónimo Desde muy antiguo ha sido práctica general y habitual relacionar al titular de un templo con el nombre del paraje donde se halla emplazado (sierra, monte, pueblo, despoblado, término), mediante el sufijo -ko (en euskera) o la preposición de (en castellano). Responde a la exigencia ineludible de singularizarlo entre los demás erigidos en honor de un mismo titular, máxime cuando fue costumbre legar mandas testamentarias a determinadas iglesias y peregrinar o visitar procesionalmente basílicas a veces muy lejanas. El topónimo designó un paraje más o menos extenso, mientras el nombre del santo se vinculaba estrictamente al edificio religioso. Si la voz Aralar evoca un amplio territorio serrano extendido por Navarra y Gipuzkoa, cuando nombramos a San Miguel de Aralar nuestra atención se centra en la efigie del arcángel y en su santuario. La costumbre se mantiene viva y es general. Podríamos confeccionar una larga lista demostrativa, citando iglesias desde Nuestra Señora de Muskilda, San Salvador de Ibañeta y Mendaurko Trinitatea, hasta San Esteban de Argadiel en Azagra, San Juan de Pedriz en Ablitas y Santa María de Mosqueruela en Fontellas, ésta situada junto a la fuente de Lizar, y desde San Bartolomé de Ull en Sangüesa hasta Erkudengo Ama Birjina en Alsasua y la Virgen de Cuevas en Viana. Las excepciones en la regla general se han producido en dos sentidos: perpetuación exclusiva del topónimo con olvido del hagiónimo, y sustitución de aquél por nombres de santos, aspecto en que pretendo poner la atención.
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: JIM.ESTN

    • Aralar - (1990) EMF.KAT100 , 37, 38, 39, 40, 43, 44, 45, 46, 48, 49, 50. or.
      (...)
      37. or.: G7 Aldaon, G9 Alleku, G15 Arastortzeko-gaña; 38. or.: G31 Balerdi/Mallozar, G43 Ganboa; 39. or.: G69 Larrunarri/Txindoki; 40. or.: G83 Pardarri, G88 Sarastarri, G96 Uakorri, G97 Uarrain; 43. or.: N9 Akier, N12 Aldaon, N18 Altxueta, N20 Alleku; 44. or.: N44 Balerdi/Mallozar; 45. or.: N51 Beloki; 46. or.: N95 Intzeko torrea, N99 Iruaundi; 48. or.: N135 Madalenaitz; 49. or.: N170 Putxerri; 50. or.: N191 Ttutturre, N194 Txameni, N201 Uakorri
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: EMF.KAT100

    • Aralar - (1991) EMF.KAT100 , 37, 38, 39, 40, 43, 44, 45, 46, 48, 49, 50. or.
      (...)
      37. or.: G7 Aldaon, G9 Alleku, G15 Arastortzeko-gaña; 38. or.: G27 Ausa-gaztelu, G31 Balerdi/Mallozar, G43 Ganboa; 39. or.: G69 Larrunarri/Txindoki; 40. or.: G83 Pardarri, G88 Sarastarri, G96 Uakorri, G97 Uarrain; 43. or.: N9 Akier, N12 Aldaon, N18 Altxueta, N20 Alleku; 44. or.: N44 Balerdi/Mallozar; 45. or.: N51 Beloki; 46. or.: N95 Intzeko torrea, N99 Iruaundi; 48. or.: N135 Madalenaitz; 49. or.: N170 Putxerri; 50. or.: N191 Ttutturre, N194 Txameni, N201 Uakorri
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: EMF.KAT100

    • aralar - (1992) DRPLV , IV, 198. or.
      (...)
      Okalar. Jaizkibelgo itsasaldeko mendi harritsua, mendebaldeko maldan belardi eta arboladia duela. Lehenengo elementua Oka da argi eta garbi. Leku-izen horren jatorri eta hedaduraz ikus ene lan "Sobre los Topónimos Oca y su entorno", Symbolae Lvdovico Mitxelena septvagenario oblatae, Vitoria 1985, 1007-1016 orr. Bigarrenekorako pareko asko dago, Axular, Oñalar, Otalar, Ermular, eta abar, seguro aska lahar laburtua [20. oin oharra: Ikus ene azken liburua Sobre Toponimia del País Vasco Norpirenaico (Observaciones en torno a la obra Toponymie basque de Jean-Baptiste Orpustan). Bilbao 1990, §14.9 eta n. 107, 48 orr]. Hala ere, gorago ikusi dugunez, egungo eguneko Aralar oronymo ezagunari XII-garren mendean Aralarre dagokio, itxura guztien arauera larre duela azken elementutzat, amaierako -e vokala paragogikoa ez baldin bada
      (...)

      Zer: Mendialdea
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: DRPLV

    • aralarko aingerua - (1993) NA.TM , XII, 127
      (...)
      OBS.- Ver SAN MIGEL. No hemos incluido en esta relación de Uharte-Arakil el topónimo Aralar, denominado en euskera Aralármendié.
      (...)

      Zer: Mendilerroa, Santutegia
      Non: Uharte Arakil
      Jatorria: NA.TM

    • aralar - (1993) NA.TM , XII, 190-191
      (...)
      OBS.- Iruña merinerriko NW muturrean kokatutako mendia da, Gipuzkoan ere sartua. Goi-zelaiaren itxura du, inguruko ibarren gainetik goratua. 50 bat kilometro koadroko azalera. Orografiazko deskripzioa egitean hiru alderdi berezi ohi dituzte autoreek: sortaldekoa, Malloak deritzan haitz zerrenda batean bukatua; zirkulu erdiaren forma du, Nafarroan eta Gipuzkoan hedatua, Araitz ibarraren gainean malkor pikua eginaz. Zerrenda horretan gailen, Balerdi edo Mallozarko harria (1179 m.), Beoin (1353 m.), Aldaon (1411 m.), Irumugarrieta (1427 m.) eta Tuturre (1281 m.). Erdialdea, Gipuzkoan, Txindoki (1341 m.) eta Ganbo (1415 m.) daude; Hegoaldekoan, Sakanaren gainbegirale, Puttarri dago (1296 m.) eta Artxueta (1343 m.), San Migelgo santutegiari datxekiola. Hain zabala izanagatik ere, oso erreka gutxi ditu azalean, akuifero karstikoak baititu, ura urrupatu eta gero zenbait sortokitan azaleratzen dutenak, Larraun ibaiaren sortokia, kasu, Iribasen, eta Irañeta eta Latasakoak Nafarroan. Aunitz koba eta leze dira. Mendiaren hirutatik bat Gipuzkoarena da, eta beste biak Nafarroarenak. Banalerroa Irumugarrietatik hurbil pasatzen da, mendiketaren goreneko puntua. 2190 hektarea Estaduarenak izan ziren eta 1987an Foru Komunitatera pasatu, baina erabiltzeko eskubidea Aralarko Unioak du, hau da, Nafarroako hamaika herrik, Etxarri-Aranatz, Ergoiena, Arbizu, Lakuntza, Arruazu, Irañeta, Araitz, Betelu, eta Ihabar, Hiriberri (Arakil) eta Errazkingo kontzejuek, eta Gipuzkoako hamabostek. Eskubide horren arrenean bestorduz elur, zimaur, iratze, orbel, ehiza eta beste biltzea izaten zen. Gaur egun bazkatzeko eskubidea eta zur ateratzekoa daude indarrean. Azienda libre eta dohainik gobernatzeko aukera delarik, eta bai zenbait mugarekin etxola eta saroiak egiteko baimena ere, urte osoan (negu min-minean ezik) egoten dira bazkan, erdi-libre, pirinio arrazako behiak, pottokak eta ardi latxa. Pagoa, haritza eta artea dira bertako arboladia. Zura ateratzeko urteroko lotea 2016 metro kubo zur dira eta 718 metro egur. Ehiza larririk ez da apenas gelditzen, denboraz ugari ziren espezieak desagertu zirelarik, hartzak, otsoak eta sarrioak. Besteak ere gutxi dira gaur: azari eta basurdeak. Aralarko Unioaren eta mendiaren gaineko eskubideen jatorria, agidanez, Luis Hutinen garaian sortu omen zen (1305-1318). Errege horrek eginahalean saiatu zen Etxarriko gotorlekua indartzen gipuzkoar eta arabarren kontra, bai eta zenbait eskubide eman ere gazteluko biztanleei. Geroago Unioko beste herriak ere bereganatuko zituzten eskubide horiek. Aralar Nafarroako aztarnategi megalitiko garrantzitsuena da. haren mugapean 44 trikuarri daude, katalogatu diren 61etatik, eta horrez gain "Erroldan Arria" zutarria. Uharte Arakilgo mugapean, ibai bidearen eta erromatarbide zaharraren gainbegirale, San Migel in Excelsisko santutegia zegoen IX. mendean, harez geroz sagaratu eta zabalduko zena (1074); XII eta XIII. mendean goraka haundia izandu zuen bai ondasunez bai debozioz. Bertan altxaturik daude esmailezko erretaula eta San Migel zaindariaren gizamoldea, udaberrian Nafarroan barrena herriz-herri abiatzen dena.
      (...)

      Zer: Herri basoa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: NA.TM

    • norte de aralar / aralar iparraldea - (1993/10/06) NAO.NA.2000 , 122. zkia., 5 subzona/azpizona
      (...)
      DECRETO FORAL 253/1993, de 6 de septiembre, sobre la composición y denominaciones de la zonificación “Navarra 2000”
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NAO.NA.2000

    • sierra de aralar / aralar - (1993/10/06) NAO.NA.2000 , 122. zkia., 692
      (...)
      DECRETO FORAL 253/1993, de 6 de septiembre, sobre la composición y denominaciones de la zonificación “Navarra 2000”
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NAO.NA.2000

    • ARALAR - (1996) BEL.DEN , 76
      (...)
      ARALAR. Sierra de la Merindad de Pamplona. // Significado. Dudoso. // Comentario lingüístico. Fonéticamente el nombre se podría derivar de Aran-larre 'pastizal del valle', pero Aralar es la forma más antigua y mejor documentada. // Traducciones curiosas y explicaciones populares. Es conocida la interpretación que relacionaba el nombre del monte Aralar con el del monte Ararat, monte caucásico bien conocido, donde Noé posó su arca y donde nacía un río llamado Araxes
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Iruñeko merindadea
      Jatorria: BEL.DEN

    • sierra de aralar - (1996/05/01) NA.IZ , 692

      Zer: Facerías y montes [Partzuergoa, Mendiak]
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.IZ

    • sierra de aralar - (1999) NA.IZ , 692

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.IZ

    • Aralar - (1999, 2000) EMF.KAT100 , 41, 42, 43, 44, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54. or.
      (...)
      41. or.: G7 Aldaon, G9 Alleko, G15 Arastortzekogaña; 42. or.: G27 Ausa Gaztelu, G31 Balerdi/Mallozarra, G45 Ganboa; 43. or.: G70 Larrunarri/Txindoki; 44. or.: G83 Pardarri, G88 Sarastarri, G96 Uakorri, G97 Uarrain; 47. or.: N12 Aldaon, N16 Alleko; 48. or.: N34 Artxueta, N41 Balerdi/Mallozarra; 49. or.: N50 Beloki; 50. or.: N95 Intzako dorrea / Irumugarrieta; 51. or.: N102 Iruaundi; 52. or.: N139 Madalenaitz; 53. or.: N173 Puttarri; 54. or.: N191 Ttutturre, N194 Txameni, N202 Uakorri
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: EMF.KAT100

    • aralar - (2000) IGL.BAB , II-II, 190. or.
      (...)
      Si la vibrante de 1498 est forte et étymologique, il pourrait s'agir d'une forme avec aphérèse du basque : etxa- + lar(r) < etxe, « maison » dont la forme de composition est etxa- + larr, variante laharr, « ronce » ou bien larre, « lande » puisqu’il est difficile de distinguer dans certains cas l'un de l'autre [9 Michelena, 1989, Apellidos... , § 381, p. 117] : a) soit : etxa- + larr(e) > (et)xalar(r) > xala, « maison de la lande » (cf. Aralar et Axular), nom qui équivaudrait alors à la forme larra-(e)txe ou larr(a)-etxe (cf. etxe-barne = barn(e)-etxe ; etxe-goien = goi(h)en-etxe, etc.)
      (...)

      Zer: Mendikatea
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: IGL.BAB

    • ARALAR - (2000) BEL.DEMR , 62
      (...)
      ARALAR. Significado. Dudoso. // Comentario. Fonéticamente el nombre se podría derivar de Aran-larre 'Pastizal del Valle', pero Aralar es la forma más antigua y mejor documentada. // Es conocida la infundada interpretación que relacionaba el nombre del monte Aralar con el del monte Ararat, monte caucásico, donde Noé posó su arca y donde nacía un río llamado Araxes. Véase Araxes
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Araitz-Ordizia
      Jatorria: BEL.DEMR

    • sierra de aralar mendiak - (2005) GIP.ERREP , --

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • sierra de aralar - (2006) NA.IZ , 692

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.IZ

    • sierra de aralar, hayedos de la - (2007) NOM.GEOGR , 0089-3
      (...)
      UTM X.576000 Y.4765000 / GAKOA: 22557
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Amezketa
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • sierra de aralar, lapiaz o lenar de la | - (2007) NOM.GEOGR , 0089-3
      (...)
      UTM X.576000 Y.4762000 / GAKOA: 22554
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Enirio-Aralar
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • sierra de aralar, robledales de la - (2007) NOM.GEOGR , 0089-3
      (...)
      UTM X.576000 Y.4762000 / GAKOA: 22550
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Enirio-Aralar
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • aralar, sierra o montes o macizo de | - (2007) NOM.GEOGR , 0089-3
      (...)
      UTM X.576000 Y.4762000 / GAKOA: 22568
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Enirio-Aralar
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • aralarko mendigunea edo mendiak edo mendilerroa - (2007) NOM.GEOGR , 0089-3
      (...)
      UTM X.576000 Y.4762000 / GAKOA: 22568
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Enirio-Aralar
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • aralar, roquedo calizo o meseta de | - (2007) NOM.GEOGR , 0089-3
      (...)
      UTM X.576000 Y.4762000 / GAKOA: 22563
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Enirio-Aralar
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • aralarko malloak - (2007) NOM.GEOGR , 0089-3
      (...)
      UTM X.578980 Y.4765000 / GAKOA: 22566
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Tolosa
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • sierra de aralar - (2007) NA.IZ , 692

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.IZ

    • aralar mendilerroaren hariztiak - (2007) NOM.GEOGR , 0089-3
      (...)
      UTM X.576000 Y.4762000 / GAKOA: 22550
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Enirio-Aralar
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • aralar mendilerroaren karst - (2007) NOM.GEOGR , 0089-3
      (...)
      UTM X.576000 Y.4762000 / GAKOA: 22552
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Enirio-Aralar
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • aralar mendilerroaren lenar edo lapiaza - (2007) NOM.GEOGR , 0089-3
      (...)
      UTM X.576000 Y.4762000 / GAKOA: 22554
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Enirio-Aralar
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • aralar mendilerroaren pagadiak - (2007) NOM.GEOGR , 0089-3
      (...)
      UTM X.576000 Y.4765000 / GAKOA: 22557
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Amezketa
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • sierra de aralar - (2007) GFA.TOP.5 , L: 069_4510
      (...)
      64-14
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • sierra de aralar - (2007) NOM.GEOGR , Gip. MTN,25

      Zer: Mendilerroa
      Non: Enirio-Aralar
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • sierra de aralar (diputación de guipuzcoa) - (2007) NOM.GEOGR , Gip. MTN,25

      Zer: Mendilerroa
      Non: Enirio-Aralar
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • sierra de aralar - (2008) NA.IZ , 692

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.IZ

    • aralar mendikatea - (2008/02/13) DEIKER.HPS , 131864
      (...)
      089-34 177
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: DEIKER.HPS

    • sierra de aralar - (2009) NA.IZ , 692

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.IZ

    • sierra de aralar - (2009) MTNA100 , 560-580/4740

      Zer: Mendilerroa
      Non: Aralar
      Jatorria: MTNA100

    • sierra de aralar - (2011) NA.IZ , 692

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.IZ

    • sierra de aralar - (2012) NA.IZ , 692

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: NA.IZ

    • Aralar - (2014) EMF.KAT100 , 55, 56, 57, 58, 59, 60, 63, 64, 65, 69, 71, 72, 73. or.
      (...)
      55. or.: G7 Aldaon, G9 Alleko, G16 Arastortz; 56. or.: G25 Ausa Gaztelu, G31 Balerdi / Mallozarra; 57. or.: G44 Ganboa; 58. or.: G73 Larrunarri / Txindoki; 59. or.: G89 Pardarri, G93 Sarastarri; 60. or.: G99 Uarrain, G101 Urakorri; 63. or.: N8 Akier / Eguerdimuño, N13 Alleko; 64. or.: N32 Artxueta; 65. or.: N40 Balerdi / Mallozarra, N49 Beloki; 69. or.: N118 Larrazpil, N134 Madalen; 71. or.: N172 Puttarri; 72. or.: N185 Sollazbizkargaña / Intzako dorrea, N188 Ttutturregi, N190 Txameni; 73. or.: N206 Urakorri
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: EMF.KAT100

    • Aralar - (2018) EMF.KAT100 , 55, 56, 57, 58, 59, 63, 64, 65, 68, 69, 70, 71, 72. or.
      (...)
      55. or.: G7 Aldaon, G9 Alleko, G16 Arastortz; 56. or.: G25 Ausa Gaztelu, G31 Balerdi / Mallozarra; 57. or.: G45 Ganboa; 58. or.: G74 Larrunarri / Txindoki, G88 Pardarri; 59. or.: G92 Sarastarri, G98 Uarrain, G100 Urakorri; 63. or.: N8 Akier / Eguerdimuño, N13 Alleko; 64. or.: N32 Artxueta, N40 Balerdi / Mallozarra; 65. or.: N49 Beloki; 68. or.: N119 Larrazpil; 69. or.: N134 Madalen; 70. or.: N173 Puttarri; 71. or.: N186 Sollazbizkargaña / Intzako dorrea, N189 Ttutturregi, N191 Txameni; 72. or.: N207 Urakorri
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Gipuzkoa-Nafarroa
      Jatorria: EMF.KAT100

    • aralar - (2022/11/28) OB.AG , 2.1
      (...)
      Norberaren etxetik egindako bilkuran ontzat emandako izena: [eskatutakoa] Sierra de Aralar... [euskarazko ordaina (izen espezifikoa)] Aralar... [euskarazko ordaina (izen espezifikoa + izen generikoa)] Aralar mendilerroa edo Aralarko mendilerroa [Herri-erabileran: Aralar mendia edo Aralarko mendia]
      (...)

      Zer: Mendilerroa
      Non: Nafarroa
      Jatorria: OB.AG

     

    UTM: 
    ETRS89 30T X.578917 Y.4760016
    Koordenatuak: 
    Lon.2º1'55"W - Lat.42º59'19"N

    Kartografia:

    114-04 [FK]; 114-03 [FK]; 114-02 [FK]; 114-12 [FK]; 114-01 [FK]; 114-19 [FK]; 114-17 [FK]; 114-11 [FK]; 114-10 [FK]; 114-09 [FK]; 114-18 [FK]; 089-57 [FK]; 089-60 [FK]; 089-37 [FK]; 089-34 [FK]; 089-50 [FK]; 089-49 [FK]; 089-59 [FK]; 089-52 [FK]; 089-51 [FK]; 089-35 [FK]; 089-41 [FK]; 089-58 [FK]; 089-45 [FK]; 089-43 [FK]; 089-42 [FK]; 089-44 [FK]; 089-36 [FK]

    Egoitza

    • B
    • BIZKAIA
    • Plaza Barria, 15.
      48005 BILBO
    • +34 944 15 81 55
    • info@euskaltzaindia.eus

    Ikerketa Zentroa

    • V
    • LUIS VILLASANTE
    • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
      20018 DONOSTIA
    • +34 943 42 80 50
    • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

    Ordezkaritzak

    • A
    • ARABA
    • Gaztelako atea, 54
      01007 GASTEIZ
    • +34 945 23 36 48
    • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
    • G
    • GIPUZKOA
    • Tolare baserria. Almortza bidea, 6
      20018 DONOSTIA
    • +34 943 42 80 50
    • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
    • N
    • NAFARROA
    • Oliveto Kondea, 2, 2. solairua
      31002 IRUÑEA
    • +34 948 22 34 71
    • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

    Elkartea

    • I
    • IPAR EUSKAL HERRIA
    • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
      64100 BAIONA
    • +33 (0)559 25 64 26
    • +33 (0)559 59 45 59
    • baionaordez@euskaltzaindia.eus

    Euskaltzaindia

    Hizkuntza baliabideak

    Azkue Biblioteka eta argitalpenak

    pin up casino- Online casino in India

    Orokorrak

    • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
    • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
    • +34 944 158 155
    • info@euskaltzaindia.eus
    © 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper