Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
hodi.
sense-1
1. (H; o- AN, S ap. A ; O VocPoDv, SP, H).
Barranco. " Odi [...] il se prend aussi pour un vallon enfermé entre des montagnes" O VocPo. "3. vallon renfermé entre deux hauteurs; 4. pertuis, détroit pertuis, passage étroit en une montagne" H.
Odieta. (1096). Arzam 358. Pero de Odiaga. (1350). Ib. 358.
sense-2
2. (H; o- AN, Sal ap. A ; O VocPoSP, Dv, H).
"(BN), mangeoire" O VocPo. "Duerna, pesebre de madera" A. " Abere flakoa, odia xilo (Sal), bestia flaca, el pesebre agujereado" Ib.
Mihiskando' oihal lodiz, / abel odiz / ohakoa zegion. 'Elle lui fit [...] son petit berceau d'une mangeoire de bestiaux' . O Po 59. Haurttoa khorbe (maniatera, hodia, ganbela) batean etzana. HeH Lc 2, 16.
sense-3
3. (H; o- V, G; Lar, Hb, Dv (V), H), odia (V, G), odei (G-azp), oria (-ixa V-gip). Ref.: A; AEF 1926, 75; Iz ArOñ (ódixa), UrrAnz (órixia); NEtx; Elexp Berg.
Canaleta, canalón. "Atanor, conducto de agua, sea de barro, piedra, etc." Lar. "Canal", "conducto" Ib. "Arbollón, desaguadero de estanque, urmanziaren odia" Ib. "Rigole" Dv. "Caño, canal de tejado" A. "Canalón de madera [del tejado]" (V-arr) AEF 1926, 75. "Odixa, ódixia, (el) canalón horizontal del tejado" Iz ArOñ. "Odeiže, canalón de tejado" NEtx (comunicación personal). "Zinkazkuak izeten die orixak" Elexp Berg.
Arako odi edo urbide zorionekoa. Ur Bisit 44 (ap. A). Eta ur onek urten biar dau onetarako eginiko odi batetik. Ur Dial 83 (It erreten, Dv e Ip erreka). Grazia oneek jatorkuz, odiya batzuetatik legez, Sakramentuen bitartez. Itz Azald 125. Putzu ta urmael sakonetara eraman itzatzu artaldeak artezko odietatik darion ura edan dezaten. "Ilignis [...] canalibus" . Ibiñ Virgil 101.
azpiadiera-3.1
(H (+ o-)), ori (G ap. A ).
Tubo, caño.
Ura eroateko ipinita egozan eztakit zeinbat kana berunezko odi ostu dabez. Ezale 1899, 4b. Estolda, ur-zikin-odi, abere-iltoki, azoka ta onen antzeko enparau uri-ardurak. "Alcantarillado y saneamiento de aguas". ForuAB 155. Belar-izpi bakoitza odi luze bat bezela ikusiko dugu. Zait RIEV 1933, 60. Odi batek zekarren aize zanpatuaren eragitez egan asten zan zurezko usoa. Zait Plat 15. Tubo edo hodia petardo bat zan, eta lokarri zathia, mitxea edo bihurria. Osk Kurl 49. Eskopetea odi bikoa. Erkiag BatB 142. Asi ziran bonberuak euren ur-odiak eskuetan, uraren zarraztadak nundik zear jaurtiko. Ib. 13s. Zazpi odi ezberdiñez egindako txirula bat. Ibiñ Virgil 35. Seska-odien bidez eztia aietan sartzeko. "Harundineis [...] canalibus". Ib. 113. Hiru hoditako xizpa. Ardoy SFran 237. Urak geitu ziranean, kale batzutako urbide edo odiak estuegiak ziran. Etxabu Kontu 210. Zazpi kriseilu ditu eta zazpi hodi, oiloa kriseiluetara eramateko. BiblE Zach 4, 2 (Ur oditxo, Dv tutu, Ker tubo). Obran ari ziren han uraren hodi batzuen antolatzeko. Larre ArtzainE 148. En DFrec hay 12 ejs. de (h)odi.
sense-4
4. (Lar, Hb (o-)).
"Rebajo, entre canteros y carpinteros" Lar.
sense-5
5. (Hb; o- BN-arb ap. A ).
"Cercle de fer qui tient au joug" Hb. "Anillo de hierro del yugo en el cual se introduce el timón" A.
azpisarrera-1
HODI-EGILE. "Acanalador" Lar.
hodi
<< 1 hobeki 0 / 0 hoinbeste >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper