Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
gorbezitu.
sense-1
1. (G-azp-to, AN-larr; A Apend ), gorbizitu (G-azp; A). Ref.: Asp Leiz2; Iz To; Gte Erd 252.
"Asar ligeramente manzanas, castañas, etc." A. "Se dice cuando un cocido, berza, habas... ha perdido su temple por falta de hervor [...] y se cuece mal. Azea gorbezitu da " A Apend. "1) quedar sin cocer (la alubia) por haberle echado a destiempo agua fría; 2) ponerse la patata con el color verde y que no cuece" Iz To (en nota: "gorbezittu: [...] 3) perder su temple la comida cuando no se la toma a tiempo"). v. gormindu.
Eltzeari zaindu bear, babarrunak gorbezitu ta erre etzitezen. Zubill 41.
sense-2
2. gorbiztu (V-gip ap. A), gorpiztu. Enconar(se) una herida (tbn. fig.). "Enrojecerse o enfurecerse una herida" A.
Aspaldi osatutako gaitzen zauriak gorbiztea. Zait Sof 120. Samiñgarriena zaidan gomuta gorbiztu didazu. Ib. 185. Gerora [...] aren arerio gorri bilakatu zan. Areago oraindik: etsaigo ori apetaz eta burutaldiz gorpiztu zuen Platonek. Zait Plat 29.
sense-3
3. gorbiztu.
Recuperarse.
Edan zuan trago baten botillan zegoan guzia eta berotu ta gorbiztu zan. Urruz EEs 1914, 46.
azpiadiera-3.1
"Engordar, mejorar. Gaitxok zorion baten bota zittuanetik, oso gorbiztuta agiri da " Etxba Eib.
sense-4
4. gorbiztu.
Arrasar.
Ezpara-eli aundi batek [...] Aigito osoa bete ta bazterraldeak oro gorbiztu zitun. Ol Ex 8, 24 (Urt galdu, Dv, Ur usteldu, Ker ondatu, Bibl suntsitua).
sense-5
5. gorbizitu.
Insistir, obstinarse.
Borondate etsigaitzak utzi duen eroiera zatitu eta aztarna gorbizitua. "Huella redoblada" . MEIG IX 124. (en colab. con NEtx) Eman nion lanari, hartan gorbizituaz. "Me obstiné" . Ib. 137.
sense-6
6. gorpiztu. Conjurarse, rebelarse.
Zerua bortxatzeko gorpiztu ziran anaiak. "Coniuratos caelum rescindere fratres" . Ibiñ Virgil 75. Histro gorpiztutik ieisten den Dakusek. "Coniurato descendens Dacus ab Histro" . Ib. 92.
azpisarrera-1
GORBIZTEKE. Sin enconar una herida.
Nola esango diogu, ba, "Aurra il da", aren samiña gorbizteke? Ol 2 Sam 12, 18 (Dv atsekabeztaturen).
gorbezitu
<< gopor 0 / 0 gormandiza >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper