Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
garraztu.
sense-1
1. (gral.; Urt I 92, Lar, Añ), garrastu (V-gip), garratstu (SP), garraistu (Lar), garraxtu (H), garraiztu (H). Ref.: A; Etxba Eib; Iz ArOñ (garrastu); Elexp Berg.
"Rendre ou devenir aigre" SP. "Apuntarse el vino, garraisten asi " Lar. "(Hacerse) agrio, agriarse" . "Acedarse" , "avinagrar", "picarse los licores" Ib. " Garraxtu, s'aigrir, s'acidifier" H. "Devenir âcre, âpre, piquant, etc. Edari garraztua: boisson qui a pris de l'acidité" Ib. "Agriarse" A. " Garrástu, garrásketan: picarse (el vino), la comida, la leche, etc" Iz ArOñ. "Amargarse, ranciarse. Amargar. Lenengo orduan ez dogulako egosi, esnia garraztu da, porque no hemos cocido a primera hora la leche se ha cortado" Etxba Eib. " Larregixak dakar jandakua garraztia, el exceso trae el acidarse la comida" Ib. " Bazkaixa garraztu jat eta botaka ein ddot " Elexp Berg.
Ezta lurrean garraztu ezin ditekean eztirik. Ag Serm 376. Edari gozoak pixkat garratztutzeko Angostura. JAIraz Bizia 36. Egun bian be ederto euki zeinke esnea, bat be garraztu barik. EgutAr 2-8-1957 (ap. DRA).
azpiadiera-1.1
" Garraztu, rendre brûlant, âcre, etc. [...]. Eltzea gehiegi garraztu duzu, vous avez trop pimenté le pot" H.
sense-2
2. "Acibarar a alguno o algo, ponerlo amargo y desabrido" Lar. "Desabrir <-ss->, exasperar" , "desabrirse", "hacerse áspero" Ib. "Exacerbar" , "desabrir, exasperar" Añ. "Au moral, et moins usité: devenir sévère, rigoureux, etc." H. " Esan detsazun barri orrekin, garraztu detsazu eguna, le has amargado el día con la noticia que le has dado" Etxba Eib. " Alkarren arteko relaziñuak garraztuta dare aspaldixan " Elexp Berg.
Garrastu adi ikasterren ta neka adi euterren. "Sufre por aprender" . RS 553. (TAV 3.3.2) [Bihotz garratzak] hartzen duten guzia halaber garrazten [...] dutenak. He Phil (ed. 1768), 345 (ap. DRA). Gauza bearra da beraz Erakusaldiak garraztutzea eta samintzea zerbait. AA III 124. [Pekatuban aurkitziak] ez eutsuzan garratztuten zeure olgura eta zeure jan edanik gozuenak. ? Astar II 224. [Jan-edan berriak] begitartea, ahulduz, garraztuz edo aldatuz osoki. Eskual 7-3-1913 (ap. DRA). Asarren batzuk ebazan. [...] Euren artian asko garraztu ziran. Kk Ab I 41. Eztabaidea garraztuten asi zanian. Ib. 19. Une onetan ez diat geiago garraztu bear ire zoria. Alz Ram 23. Aphezen alderat dutan jauspen hunek berak garrazten, gogortzen eta burdintzen daut besoa. Lf Murtuts 50. [...] erantzun zion Engrazik ziaro garraztuta. Etxde JJ 142. Biotzak garrazturik daudenean. Vill Jaink 161. Guzur gozoak garraztu, egi garratzak poztu. EgutAr 6-12-1963 (ap. DRA). Aizu izeba. [...] Etzaite [...] aparia garrazten asi beti bezela. NEtx LBB 138. Laztan arek garraztu dit bizitza. Ib. 389.
azpiadiera-2.1
Irritar, enronquecer (la garganta, la voz...).
Ez eztarririk garraztu jardun luziakaz. Mg PAb 208 (v. tbn. 197). [Deadarra] loditu, sendotu ta garraztuten jakon. Ag Kr 133. Itxas-gatzetan garraztutako eztarri bortitzak. Lek SClar 104.
sense-3
3. Fortalecer. " Súa garrástu: avivar el fuego" Iz ArOñ. " Garrástu da txaala: se ha vigorizado" Ib.
Egiñ dezagun guztiyak alegiña gizaldiya garrazten, gogortzen eta bikaintzen. Artetx Itzald II 63.
sense-4
4. " Ségia garrástu: afilar la guadaña" Iz ArOñ. .
garraztu
<< garraztasun 0 / 0 1 gartxu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper