Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
gamelu.
sense-1
1. (G ap. A; Lar, Añ, H), kamelu (G, AN, L, BN, S, R ap. A; SP, Urt I 9, Dv, Gèze (kh-), H), gamellu (Lcc), kamellu (V-gip ap. Elexp Berg s.v. ganbelu), kamello , kamillo (V-gip ap. Iz ArOñ), kaamelu .
Camello. v. ganbelu.
Tr. Kamelu (kh- en Inchauspe) es gral. entre los autores septentrionales, ya desde Leiçarraga (que emplea tbn. una vez kamellu), apareciendo además en Mendiburu, Oteiza, Iturriaga, Brunet e Iraizoz; hay kaamelu (?) en Mattin (128). La forma gamelu la emplean los autores meridionales desde Aguirre de Asteasu por lo menos. Kamello se documenta en Moguel, Echenique, Samper y Hualde.
Eltzoa irazten duzue, eta kamelua iresten. Lç Mt 23, 24 (Ir YKBiz 402, MEIG VI 132 kamelu). Kameluak dohain ederrez kargarazi. EZ Noel 64. Kameluak eradaten. SP Phil 188. Kamelu bat iragatea orratz baten xillotik. He Mt 19, 24 (TB, HeH, SalabBN, Leon kamelu, Ur (G), Ol, IBk, IBe gamelu, Echn, Samper kamello; Ur (V), Or, Ker ganbelu; Lc 18, 25: Oteiza, Brunet kamelu). Edan dut bada, eta eman diote oraño edatera kameluei. Urt Gen 24, 46. Irur Errege beren dromedario ta kamelu urrez, mirrhaz ta inzensoz kargatu beteekin. Mb IArg I 159. Kameluen ille latz eta lodiez egina zen zilizio bat. Lg II 126. Kamelloa deritzon aberetzarra. Mg CC 200. Gameluaren illezko zamarra bat. AA III 535 (cf. tbn. gameluen illezko Ur (G) Mt 3, 4; v. infra GAMELU-ILE). Jaisten da salto batez bere kamelutik. It Fab 239. Gamelu-gañetan iges egin. Lard 180. Hogoi eta hamar kamelu urrix beren umeekin. Dv Gen 32, 15 (Urt kamelu esnedun, Ur gamelu ama, Bibl kamelu esnadun). Kameluen konkorraren gainean. Dv Is 30, 6. Errege-Magoak beren kameluen gainean bezen xut. Barb Sup 168. Ganbelu aundi baten bi konkor aundiak. Anab Usauri 123. Mahomet, kamelu-tratulantaren semea. Zerb IxtS 101.
v. tbn. Kamelu: Ax 304 (V 203). Arch Fab 115. Jnn SBi 60.
(Empleado como apodo).
Mikaela heldu zauku gibelerat, Kamelua deithua dugun andre kaskoin, dakizun harekin... Barb Sup 55.
sense-2
2. Traficante de droga al por menor.
Disimulatzen dira / gamelu oiekin, / errudunak tapatuz / maskara batekin. Ayesta 67. Kameluakaz zabaldu. Ib. 128.
azpisarrera-1
KAMELU-ALDE. "(L, BN, S), troupeau de chameaux" Lh. v. gameluketa.
azpisarrera-2
GAMELU ARRE. Camello pardal, jirafa.
Oreña eta basauntza, idiaketza [...] gameluarrea. (Deut 14, 5) Ur in BOEg 360 (Dv jirafa, Ol konkormando arre).
azpisarrera-3
KAMELU-BELAR. "Anthemis, kamelubelharra" Urt II 145.
azpisarrera-4
KAMELU EME. "Chamelle, kamelu-eme" T-L.
azpisarrera-5
GAMELU-ILE, GAMELU-BILO. Piel de camello. v. GAMELU-LARRU.
Beztitua kamelu biloz. Mc 1, 6. Bestimenda kamelu illezkoa zen. He Mt 3, 4 (Lç kamellu bilo, TB, HeH, Dv, Ir YKBiz 39, Leon kamelu il(l)e, Ip khamelü bilho, Echn kamello ile, Samper kamello bilo, Udabe, Ol, IBe gamelu il(l)le; Hual kamellozko bilo, Or ganbelu-ille). Kamelu-bilo batez beztitua. Monho 158. Gamelu-illez eotako soñeko zatar batekin. Lard 371.
azpisarrera-6
GAMELU-LARRU. Piel de camello. v. GAMELU-ILE.
Kamelu-larruz beztitu / ziñen guztiz gogorki. EZ Noel 165. Gamelu-larruzkoa zuen jantzia. IBk Mt 3, 4. Kamelu-larruz jantzia. MEIG I 107.
azpisarrera-7
GAMELUZKO BILO. Piel de camello.
Bestido bat kamellozko biloz. Hual Mt 3, 4.
azpisarrera-8
KAMELUZKO LARRU. Piel de camello.
Kameluzko larruaz galtza horitua. Hb Esk 221.
gamelu
<< gallego 0 / 0 2 garai >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper