Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
galanki.
sense-1
1. (V-gip, G; Lar, , H), galainki, galantki (Lar). Ref.: A; Elexp Berg.
Elegantemente, bellamente; bien, perfectamente, excelentemente. "Apuestamente" , "bravamente", "hermosamente" Lar. "Galanamente" Lar, Añ. "1. galamment, en honnête homme [...]; 2. d'une façon galante, ornée, bien mise, bien faite" H. "Gentilmente" A Morf 372. v. galanto.
tradizioa
Tr. Documentado en textos meridionales no vizcaínos desde Beriayn.

Orlatan Iaungoikoaren faboreareki libra gaitezke etsai ohetatik? --Bai iauna, eta galainki. Ber Doc 173v. Medizinori eman eta lendabiziko berbea / ai, zen galanki eman didazun, Juanes, nere Jabea. LasBer 576. Zenbat petizio ditu Pater nosterrak? --Zazpi, galanki disponiturik. El 43. Zuen isurtzen galanki / txit argizko itsaso bat. Lar Gram 384. Orgatik zio galanki San Juan Krisostomok. (193). LE-Ir (escrito galangi, probablemente error; cf. LE in BOEanm 316 baitio galánki Crisostomo andiak). Zeñak aurdun gelditu ondoren egiñik seme bat, esan zuen: Galanki. Eta argatik deitu zion Gad. Ur Gen 30, 10s (Dv zorionean). Desditxadok lo galanki egiñaz, gau guzia lo batean oi zeraman. Arr GB 67. Agertuazi zituen beintzat ederki ta galanki bere prestutasun eta biotzanditasuna. Aran SIgn 14. Uri onek daukazkiela bere eskutarmak galanki apainduak. Otag EE 1880a, 111. Zipristiñezko perlakiñ, / Erregiña bat egiñik, / Galanki eta dotore / Giro giro ipintzen [loreak] . AB AmaE 394. Baña emen bizi oi ziraden galanki, beren lurrari begira ta beren mendiak zaiñtzen. Ag Serm 418.
sense-2
2. (V-gip, G; Aq 933). Ref.: A; Elexp Berg.
Mucho, abundantemente; grandemente, en alto grado. " Galanki jaten eman digu (G, AN)" Aq 933. "Asko. Taberna askotan, gaizki serbidu eta galanki kobrau. Galanki kobrau-pagau: aditz hauekin sarri entzun dut, baina bestela, oso gutxi" Elexp Berg.
tradizioa
Tr. Propio de la tradición meridional no vizcaína; fuera de ella lo encontramos en Lafitte.

Eguraldi-giro gaistoak, beste edozein gizon bezain galanki nekatzen zutela. Mb OtGai III 270. Zegoláik afari andibáten postrean edáten galánki. LE in BOEanm 101. Farra egiten zioten galanki. VMg 25. Iru txorrotatik ura galanki dariola. Izt C 94. Galanki azotaturik / ill baño lenago. Izt Po 53. Egurra galanki bildu eta [...] su andi bat egin zezatela. Arr GB 112. Alaitzen ziradela galanki. 'Grandemente alentados'. Aran SIgn 9. Gastatuagatik galanki, ez poltsa gutxitu. Bv AsL 130. Eztaietan jan galanki, edan galankiago. Ag G 22. Bazan uri artako kale arietan itzotsa, zaratea, ixkanbilla ta nastea galanki. Ib. 82. Ango lurrak [...] garia ematen zuten galanki. Ib. 113. Galanki eskatu ta labur eskeñi. Ib. 40. Protestantiak batez ere Inglaterran atzera ta atzera dijuaz, katolikuok berriz aurrera galanki. JBDei 1919, 371. Lana galanki egin bai baña orrentzako ez balio. EusJok 142. Napar zezenak, / kostako zaizkit galanki baño aundiak eta gizenak. Tx B 88. Artuazi zioten atzenean, ojuak egiñagatik, eta galanki sartu ere. Anab Poli 78. Plaza ederra zan, ordurarte ikusitako danetan ederrena. Arkupeak galanki lau aldeetara. Anab Aprika 46. Elurra galanki ari zuala. Salav 77. Bi alderdietatik jendea galanki ilda. Ib. 93. Nork jakin zuk ez gaituzunetz komedia berri batean Eskualzain zaharrak galanki jorratuko? Lf ELit 328. Dirua gutxi eta txartela galanki. Uzt Noiz 34. Galanki egin gendun gaiñera / ainbeste urtian eustia. Uzt Sas 75. Etxe barruan bere umeen erdian lana galanki egiten dik arek. Ataño TxanKan 147. Atxurrean da laian / nekea galanki. Insausti 82. En DFrec hay 2 ejs. de galanki.
v. tbn. Cb Eg II 102. Mg CC 140. Gco I 148. AA III 376. Ud 19. Sor AuOst 71. AzpPr 26. Moc Damu 32. Goñi 93. EEs 1912, 56. JanEd II 89. MendaroTx 282. JMB ELG 23. Etxde JJ 32. Basarri 139. Vill Jaink 137. MMant 17. MEIG III 109.
sense-3
3. Afectuosamente. "Amanter" Urt II 3.
[Astoa] nausiari gostu gehiago emaiteko, [...] karezatzera hurbilldu bai zitzaion galanki. Gy 21.
galanki
<< gaiztoto 0 / 0 galant >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper