Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
gabetarik.
sense-1
(L, BN, S; SP, Dv, H (L) (todos s.v. gabe)), gabetarikan, bagetarik (H s.v. bage ), gabetatik (?). Ref.: Lh; Lrq.
Sin. Cf. USTE GABETARIK s.v. uste. v. gabe.
tradizioa
Tr. Propio sobre todo de los dialectos bajo-navarro y suletino; se documenta tbn. en Etcheberri de Ziburu, Etcheberri de Sara, Duvoisin y algún otro autor más occidental. La forma más empleada es gabetarik; hay gabetarikan en Etcheberri de Sara y bagetarik, junto a gabetarik, en Eguiateguy; gabetatik aparece sólo en Etchahun (686; "erreur de copie?" indica el ed.).
azpiadiera-1.1
(Precedido de part.).En algunos ejs. tiene valor temporal 'antes de'.
Zuk idazu, othoi, oso neure endelgamenduia, / alteratu gabetarik zure fede sainduian / gauzen unsa egiteko neure azken finian. E 20 (cf. la nota del ed.: "Beste pasarte guztietan (hemeretzi aldiz!) gaberik dio"; hay, con todo, otro ej., citado infra). Eztik nihoiz uzten bekhatu nabarbena / eman gabetarik guti edo aski den pena. EZ Man I 116. Jakina eta ikhasia dela naturaleza ikhasi gabetarikan. ES 190. Hanbat denbora iraun ahal zezakena yan eta edan gabetarik. Lg II 129. Iguzkia jaiki gabetarik, oillarra kukurukuz hasirik, atsoa zen iratzartzen. Arch Fab 163. Gizona maiz itxurari begiratzen zaio, egia non daitekeen bilhatu gabetarik. Dv LEd 281. --Zer adinetan uztartu behar dute idiek? --Ez lukete hiru urthe bethe gabetarik lanean ezarri nahi. Dv Lab 240. Bere begiz ikhusi gabetarik nehork sinetsi ez zukena gerthatu da. EOnAlm 1905, 19. (ap. DRA) Renteria bere aldian zoin luzea den! Ala bertze herri bat --Lezo-- ez othe zaion, gu ohartu gabetarik, hegalaz lotu? JE Ber 90. Arrabots ttipi-ttipi bat eskapatu zait, batere nahi gabetarik. Lf Murtuts 22. Etxenkuek jakin gabetarik merkhatzale juan nintzan. Casve SGrazi 108.
v. tbn. Arg DevB 93 <gaba->. Xarlem 275. AstLas 39. Hb Esk 217. ChantP 166. Zby RIEV 1908, 417. UNLilia 15. Mde Pr 93. Bagetarik: Egiat 245.
azpiadiera-1.2
(Precedido de alativo).
Mosen Bernat, iakin bahu gauza nola jinen zen, / Bearnora gabetarik egon ahal inzanden. E 229 (el ed. indica en nota que gabetarik egon y -ra gabe egon significan 'abstenerse de, excusarse de').
azpiadiera-1.3
(Precedido de tema nominal nudo o pron.).
Hura gabetarik dohakabeago baita gure kondizionea ezen ez abre brutalena. Ins B 8r. Emaztea har dezana handitarik, eztate etxean grina gabetarik. O Pr 135. Egile gabetarik badela orena, / ez da ene buruak sinhets dezakena. Hb Egia 3. Mintzo zirade arrazu gabetarik. ChantP 56. Ezkurño batek, har gabetarik, / jauzian jautsiz, xuxen xuxena, / sistatu zion sudur gizena. Ox 117. Nik hori hil behar dizut / duda gabetarik. (S). Balad 218.
v. tbn. Egiat 184. Bagetarik: Egiat 185.
azpiadiera-1.4
(Precedido de sust. con suf. -(r)ik ).
Phenarik gabetarik bizitzeko. ChantP 392.
azpiadiera-1.5
(Precedido de sust. det.).
Ez gaitzatzula egor zure benedikzionea gabetarik. Brtc 35 ( MarIl 60).
gabetarik
<< gaberik 0 / 0 1 gai >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper