Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
erokeria.
sense-1
(V, G, AN; Lar, ; -rh- L, BN, S; SP, Urt II 36, Ht VocGr, Lecl, Arch VocGr , VocBN , Dv, H), erakeria (V, G, AN; Lar, ; -rh- S; H), erhoeria, err(h)okeria, erakaia (G-nav). Ref.: A (erokeri, erakeri); Lh (erhakeria); Iz Als (erakaiya).
Locura, estado de locura; locura, acto irreflexivo; necedad, estupidez. "Sottises, erhokeriak " Ht VocGr. "Locura" Lar, . "Desatino" , "disparate" Añ. v. erotasun, erogo.
tradizioa
Tr. Documentado desde principios del s. XVII, es más frecuente relativamente al Norte, y su uso disminuye algo desde mediados del s. XIX. Er(h)okeri(a), variante atestiguada desde Etcheberri de Ziburu, es la más usual al Norte, y desde mediados del s. XIX tbn. al Sur (aunque encontramos ejs., alternando generalmente con erakeri(a), ya desde Cardaberaz). Er(h)akeri(a), además de aparecer en Etcheberri de Ziburu y Haramburu, es la forma más frecuente en autores meridionales del s. XVIII y primera mitad del XIX; más adelante sólo se encuentra en Orixe (Mi 107). Err(h)okeria se encuentra en autores septentrionales desde principios del s. XVIII; hay además erhoeria en E. Salaberry, y erhotkeria (con -t- de lectura no segura en el original) en Ax 282 (V 188). En DFrec hay 4 ejs. de erokeria .

Gogora ethortzan egin / Tudan erhokeriak. EZ Eliç 324. Zeñak erhakerietan / Baituk heure gogoa. Ib. 103. Erhakeria zinezkoa da bere nabusiari eta Iankoari kontratzea. Harb 139. Haur da gure erhokeria edo itsutasuna. Ax 163 (V 110). Koleran dagoenak hanbat erhokeria egiten du eta erraiten. Ib. 281s (V 188). Halako hitzak direla erhokeria bat. SP Phil 363. Sobera jan edan, erhokeria eta gaiza debetatier. Bp II 39. Kontrarioaren erraitea lizateke erhokeria handia. ES 194. Banitate da beraz eta errhokeria. Ch I 1, 4. Judutarrei alabainan skandala, jentillei berriz erhokeria zaioena. He 1 Cor 1, 23 (TB errhok-, Bibl erok-;erhogoa, Dv zorokeria, Ker, IBk e IBe zorakeri(a)). Etzitiala enjogi izan erhokeriazko alagranzietara. Mst I 21, 1. Munduko erakeri arroei ez begiratzea. Mb IArg I 163. Daviten errhokeria zelakoa etzela funtsean errhokeria, bainan bai egiazko zuhurtzia. Lg I 285. Erhokeriei [eman diotet] ene gaztetasuna. Brtc 81. Ames asko egin ditut milla erakeriatan. Mg CC 124. Moda erakerizko eta kaltegarria. Gco I 445. Erhokeria hortan erori naizela. Dh 167. Luurreko erokerijaak. JJMg BasEsc 70. Zoro batek bere olako erakerijarik egingo ez leukijala. Astar II 125. Zer erhokeria hari ukho egitea. Jaur 140. Sinistea ere da erakeria. Izt C 76. Dantzak eta erhokeriak. Gy 266. Bere iraganeko erhokeriaz eta oraiko zorigaitzaz gogoeta. Dv LEd 223. Ezin sinistu lezake orrelako erokeririkan. Apaol 89. Eta heien errokeriak bertzek behar jasan! HU Zez 107. Izenda ditzagun beren izenez erhokeria batzu. JE Bur 47. Edaria ta erokeria berdin ugaltzen dijoaz. Ayerb EEs 1916, 32. Ilhun eta hotz, erhokerian, jostatuko da ekhaitza. Ox 63. Erokeri bat bururatu zait. Alz Ram 51. Etzakala, Ellande, holako erokeriarik egin. Zub 51. Erokeritzat artu zituzten aien itzak. Ir YKBiz 524. Erokeri galgarri artan. TAg Uzt 171. Eztu orrelako erokeririk egingo. NEtx Antz 104. Usteria, leloen erhoeria! SoEg EG 1959 (1-2), 40. Burubageen agoak erokeria banatzen dau. Ker Prov 15, 2. Alako erokeri-makiña entzunaz. Berron Kijote 68. I beti erokeriak esaten! BBarand 31. Gaur gauza aiek naiz iruditu / sekulako erokerik. Insausti 114. Erokeria, bere iritzi zentzudunen arabera. MEIG IX 96.
v. tbn. Cb Eg II 84. Egiat 167. LE Kop 201. UskLiB 94. JesBih 450. Etch 460. It Fab 92. Laph 129. Otag EE 1881b, 113. Elsb Fram 134. Ag Serm 538. Mde Pr 197. Zait Plat 45. Arti Ipuin 82. Vill Jaink 83. Ibiñ Virgil 38. Erak-: Cb Eg III 371. LE Kop 42. Ub 177. msOñ 239. Añ EL1 34. VMg 69. It Fab 168. Jauregui 241. Errho-: He Gudu 146. Erro-: AstLas 70. Lap 5 (V 5).
azpisarrera-1
ELLOKERIA (Forma con palat. expresiva). "Desatino" A DBols.
Nihuneko mentskeria, ttapulikeria ta ellokerien egiterat ta erterat haurren uztea, hori "aintzinatuak" izaitea da. Herr 15-12-1966, 4.
erokeria
<< eregatzaile 0 / 0 erran >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper