Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ematu.
sense-1
(AN, BN ap. A ; Urt I 110, Ht VocGr 386, Lar, Arch VocGr , VocBN , Gèze, Dv), emaatu (Lar), emetu (V, AN, L ap. A ; Urt, , H), emeatu (Lecl).
Calmar, apaciguar, aplacar, suavizar. "Commitigare, [...] balakatu, mantsotu, emearazi, emarazi, emetu " Urt IV 449.
tradizioa
Tr. Documentado en la tradición septentrional y en el alto-navarro Lizarraga; hay ejs. occidentales del siglo XX. Emetu sólo lo emplea Mirande (Pr 153).

Io badeza dardoaz ere gorputzaren erditik, / Ainguruiak bano oboro ez larrake gaizkirik, / Bana dardoa ematurik, zauri' ere sendoturik, / Bere graziaz ezarteintu elgarreki baketurik. E 129. Itsaso gaiztua ematu. Adv ** 5r. Orain zaio bere bihotz urgullua ematu. EZ Noel 113. Etzaitzala zenbait egunez ikhus, eta agian bitartean hotztuko da eta ematuko. Ax 290 (V 193). Etzuela handik aitzina arnorik edan behar, edo edanen zuena, ongi ematurik eta urtzuturik. Ib. 406 (V 264). Pasioneak edo guthiziak sebatu eta ematu ditu. SP Phil 507. Ema dezake atsekabe hau. Ch III 29, 2. Zütan sorthü den khexadüra ematüren düzü. Mst III 57, 2. Non ta humillatzen gáren, ematuko dú golpea. LE Ong 60r. Jokoko suia herri hetan ematu eta itho bezala zuen. Laph 153. Zainak ematurik jartzen eta begitartea arrai. JE Bur 164. Ortzi-azantza ematua zen. Barb Piar I 119. Odola ematuko zaizu, eta orduan ian detzakezu aragi-arraultzak. Or QA 122. Baso-gudu-jainko bat giza sakrifizioz ematzen zutena. Mde Pr 190. Ematu bearrean, txartu zitzaion barrua. Anab Poli 30. Solas goxo batek eztitzen eta ematzen du bihotz gogorrena. EZBB II 110. Badirudi ibilera ematu beharrean gero eta bizkorrago dabilela. MEIG III 94.
azpiadiera-1.1
" Emetu (V-m), domar" A.
azpisarrera-1
EMATUXE ( (Dv)) (Forma con suf. -xe, de valor aprox.).
Nahiz ere jendea, zonbeit egun hartan ematuxea zen gure alderat. Prop 1884, 58. Galda jeki da bizi, [...]. / Indarrik aundiena ematuxe bezain / usu, mutil larriak jaso du aztal-zain. Or Eus 286.
azpisarrera-2
EZIN EMATUZKO. "Qu'on ne peut calmer, adoucir" Dv.
ematu
<< eman 0 / 0 1 eme >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper