Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
dezente.
sense-1
I . (Adj.).
azpiadiera-1.1
1. Decente, honesto.
Biz dibérsio dezénte, biz edáte moderátua. LE Prog 112. Dibersio edo jostatze dezentea eta ondo arreglatua. Gco II 87. Soñeko dezenteakaz. CatBus 52. Au al da postura dezentia señora birentzat? Iraola 22. Zegaitik eskean jardun ez, eske dezentean? Erkiag BatB 116.
azpiadiera-1.2
2. (V-gip ap. Elexp Berg ).
Decente, aceptable. "(Adj.) itxurazko. Etzeuan erropa ganorazkorik. Jertse hau zan dezentiena " Elexp Berg.
Pello Errota ere / korrientia, / Olloki zarra berriz / oso dezentia, / Juan Jose Udarregi / sufizientia. Ud 73. Len zan bezin dezente / or dago jarriya, / ziudade formala / txit gustagarriya. Ib. 83. Onla faltatzen diyonak señora biri, eztu ez kriantzik eta ez jantzi dezente bat. Iraola 21. Zartuagatik dago / oso dezentia. Tx B 178. Soiñeko purtzil eta jantzi baldarrak utziaz, beretzat erropa erakusgarri ta dezenteak izateari, zuzen eritxan mutiko errimeak. Erkiag BatB 79. Aroztegian dezentea zan. Etxean bear zan dana, berak egiten zigun. JAzpiroz 38. Iru parke zoologiko aundi dagoz [...], eta naikue banatute dagoz, baña ikusi dezente bat emon geuntsen. Gerrika 218s.
azpiadiera-1.2.1
Bastante grande, considerable.
Tresnakaz dabiltzanak, baita beste enparauak be, artzen dabez ostikada ta zapladako. desentiak. Kk Ab I 58. Lustreputxek, bere kabuz, emon euskeon eskupeko dezentea, auteskundeetan garai urten ezkeroan. Erkiag BatB 104. Abaltzisketatik biraje dezentea Tolosara. BAyerbe 43. Asto au onelakoa: iru ixkiñakoa, egur dezente bat, xarde banakakoa. JAzpiroz 114. Eiztariak badute / gezurtiren pama, / dezentea izan zan / nei sartu zidana. BBarand 61. Untza ere sasi dezentean zuan barren aldetik. Insausti 257. Nik oiez aparte maleta dezentea neramakian. Albeniz 58.
sense-2
II. (Adv.).
azpiadiera-2.1
1. Decorosamente.
Gorpútza estáli dezénte ta txukúnki. LE Prog 122. Non baize Ama Birjinarén imajinabát ez beár bezain dézente adornaturik. LE in BOEanm 760. Jaiki goizik, bestitu dezénte, garbitu éskuak. Ib. 1005.
azpiadiera-2.2
2. Con frecuencia.
Konfésa komekarázi familia máiz; akudiarázi dezénte elizáko gauzetará, espeziálki prediku ta doktrinetára. 'Con la conveniente asiduidad' . LE Matr5 303.
azpiadiera-2.3
3. Bastante.
Len sonik etzuten lau probintziyak / orain altxa dira dezente. EusJok II 147. Irureun arrua oliyo eder / dezente zaukan koipetan. Arrantz 125. Edan bere dezente egin dau. Erkiag BatB 157.
sense-3
III . (Como cuantificador indefinido).
azpiadiera-3.1
(V-gip ap. Elexp Berg ).
" Jente dezente etorri da jaialdira. Aurretik ere erabiltzen da: dezente jente. Adjetiboekin ez da erabili behar: Dezente politta gaizki: bastante politta " Elexp Berg.
Egia da etxe zarra zala, baña terreno dezente zeukan. Albeniz 111.
azpiadiera-3.1.1
(No acompañado inmediatamente de sust.).
Azkenekotzat biraldu ziran / guzizko karta ederra, / askoren gisa mingañetikan / dezente dauka indarra. Tx B I 71. Biok ere len dauzkagu dezente, naiz Agirrek nik baiño bat gutxiago eduki. Insausti 24.
azpisarrera-1
DEXENTE. (V-gip, G-bet-azp, AN-larr; PMuj) Ref.: Asp Leiz2; Elexp Berg. A) (Adv.). a) Bastante. "Dexente yostatu gera gaur" Asp Leiz2.
Dexente beteta etozan, kontu-kontari eta kanta-kantari. Alzola Atalak 38. Egun ortan dexente / jan eta eranak, / saiatuko ziran an / bildutzen ziranak. Uzt Sas 96. Basarri ori etorria da / deitu eta derrepente, / orrenbestian agertutzia / ez al du egin dexente? Uzt LEG I 306. Mutil gazte ille beltz ederreko ura, dexente aldatua [zegoen]. Zendoia 235. Nik ezagutzerako urtetan dexente eldua zan. Insausti 111.
b) Durante bastante tiempo.
Dexente ixilik egon ondoren. JAzpiroz 163.
B) (Como cuantificador indefinido).
Esan bearra dexente baña / ez borondate txarrikan. Olea 250. Onekin dexente aldiz kantatu nuan tabernan. Insausti 19. Sagardo puroa edan bearrean, ur dexente nastu. Albeniz 18.
Terrenua ere dexente zuan, geienak zelai xamarrak. Salav 11. Bertsolariak dexente ziran. Insausti 22. Etxe edo obra bikaiñak dexente dituan erria da. Ib. 221.
C) (Adj.). Considerable, bastante grande.
Arik eta neurri dexente batera eldu gaitezen artio. Vill Jaink 180. Oraindik txanda dexentea daukagu alkar ikusi gabe. TxGarm BordaB 73. Ontarako, sail dexentea bear zuan: amar bat edo geiago. JAzpiroz 65. Ordurako guretzat lujo dexentea. Ib. 172. Baiña talde dexentea giñan. Insausti 25. Soldaduskan, denbora dexentean edo egin nuan denboraren erdian, gastadore egon nintzan. Ib. 42.
Amona laster asiko zan, oillotegira joanda, disimuluan begiraka oillaskoei: --I dexentia ago. Beste bati: --I, oraindik alu xamarra. Zendoia 79.
azpisarrera-2
DEXENTEZ ERE. En buena cantidad.
Ikusleetan dexentez ere / giñan bi millatik gora. Insausti 172.
dezente
<< deus 0 / 0 dinga-dinga >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper