Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
burtzoratu.
sense-1
(DvA), burtxoratu (BN; A DBols), burtzorotu, burzorotu, burzuratu, mortxuratu, murtxuratu, buru-zoratu. Ref.: A (burtxoratu); Gte Erd 218.
Marear(se), tener (o dar) vértigos; aturdir(se), delirar, (hacer) perder la cabeza. "Éprouver des vertiges; perdre la tête" Dv. " Burtxoratu niz (BN-lab-arb)" Gte Erd 218 (junto a alditxartu).
tradizioa
Tr. Documentado en autores septentrionales no suletinos desde mediados del s. XIX; al Sur se encuentra en la ed. de Azkue de los versos de su padre (en la forma buru zuratu, seguramente errata por buru zo- ), y ya en el s. XX en Zinkunegi, T. Aguirre y Orixe.

--Zoratzen darotate burua gauza haukiek guziek. --Ez da hor burtzoratzekorik. Dv Dial 13 (It txoratu, Ur zoratu, Ip zorobilatü). Noiz artean ibiliren naiz hanpuruskeria ergel batzuetan burtzoratua? Dv LEd 155. Zoratzen zare, Paulo; zure jakitate handiak burtzoratzen zaitu. Dv Act 26, 24 (Lç, He, Ker zoratu; TB zenzutik kanpoan ezarri, IBk nahastu, IBe burua nahastu). Nik ez dakit zerk burzoratu duen eskualduna lehen hain gostu onez laborantzari jarraikia zena. EskLAlm 1861, 16. (ap. DRA) Bazterretik beheiti so egiteak burzorotzen nu. Prop 1882, 97. Ihizlariak <ihir-> tiro egiten dio beharri zilora eta geroztik ihizia hila da, edo bederen burtzoroturik erortzen da. Prop 1884, 122. Burzoratua nintzelakotz, iduritzen zitzaidan itzul-inguruka zabilzkitala barne hartako gauza guziak. Prop 1894, 274. Eta orain esateko / zer dinoan berak / euskaldun mutil gazte / buru zoratuai . <zura-> / eldu iat naiaria / eta eztot itxi nai. Azc PB 312 (Ur PoBasc 258 emengo euskaldunai). Jan behar nuela, edan behar nuela, tira biraka, oro betan mintzo, eta ni han, erdi burzoratua. StPierre 39s. Bere emaztea galtzorigabe burtzoratzen utzirik bere egiteko ta idaztietara emana bizi dana. "Delire" . Zink Crit 50. Europa guzia ilhunbean zagolarik oraino, nahas-mahas, burzuratua. GH 1921, 143. Eskual-herrian primadera bai / bethi jinen duk ederra! / Burzoraturik hiri-alderat / ez hadila othoi lerra... Ox 140 (en una versión posterior (ib. 143) burzoroaldi itsu batean). Mirei bakar gelditu zen eta burtzoraturik zabaldi artako beroaren beroz. Or Mi 120. Eskuin, ezkeraintzin edo gibel, etzuten ura baizik ikusten [...]. Uraren bixtak mortxuratzen zituen jendeak, bainan etzuten jarri ez etzan nahi arranoen beldurrez. GaztAlm 1934, 114. Gure auzuan gizon bat haga baino luzeago. Zangoeri behatzen duelarik, burzoratzen duk sobera gora delakotz. Ib. 80 (ap. DRA). Ikuszelai zoragarri oni inguru-begira burtzoraturik zeuden. TAg Uzt 94. Emakume tzar emegalduen besoetan burtzoraturik zebiltzan. Ib. 182. Zer duk, marro? Hola burtxoratu haiza? Zerb Azk 40. Ai! vodkak krea ahal baleza berekiko mundu bat, zoroa, burzoratua. Mde HaurB 12. Ez nau baskari batek egundaino liluratu eta murtxuratu. Herr 2-2-1967, 3.
azpiadiera-1.1
Contraer la modorra.
Ardi burtxoratua. Larre ArtzainE 205.
burtzoratu
<< burrat 0 / 0 buru-argi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper