Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

1008 emaitza edan bilaketarentzat

Sarrera buruan (29)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
bozkariatu.
sense-1
(AN, BN ap. A ; Urt, Lecl, Hb, Dv), bozkariotu (L ap. Lh ; SP, Lar, Izt 9r, Hb), boztariatu (Casve), boztariotu (Arch ap. DRA .), pozkariatu.
Alegrar(se), regocijar(se). "Remplir de joie" SP. "Capere gaudium, alegeratu, bozkariatu " Urt IV 184. "Holgar, alegrarse" Lar. "Alborozarse" Izt 9r. "Réjouir, se réjouir" Dv. "Jubiler" Casve.
tradizioa
Tr. Propio de la tradición septentrional no suletina; la forma más usada es bozkariatu . Pouvreau, y ya en el s. XX, Zubiri y Mirande emplean bozkariotu . En el único ej. meridional encontrado, Iraizoz emplea pozkariatu . En DFrec hay un ej., septentrional, de bozkariatu .

Sainduak allegeratuko dira, aingeruak bozkariatuko. Harb 193. Allegera zaitezte humillak, bozkario zaitezte pobreak, zeren Jainkoaren erresuma zuena da. SP Imit III 58, 10. Ene arima, ezin betheki konsolatuko, ezin osoki bozkariotuko zare Iainkoa baitan baizen. Ib. 16,1. Alegera zaitezte orduan eta bozkaria zaitezte, zeren golardo handi bat bai dago zuentzat zeruetan. He Mt 5, 12 (TB alegera [...] eta bozkaria;boz eta alegera, Ur poztu eta gozatu). O ene arima! bozkaria hadi ikhusteaz, [...], haren baitan aurkhitzen dela dohatsutasun osoa eta perfeta. He Gudu 132 (SP 111 alegera zaite). Bozkaria zaite Mariarekin, zeren Jaiñkoak, bere humilltasun perfeta gatik, Jainkoaren amaren dignitatera altxatu duen. Ib. 143 (SP 124 boz zaite). Siximitarrak bilduak zirela kanpan bozkariatzeko xedez bere errege berriaz egin zuten hautuaz. Lg I 216. Orrhoit zaite atsegin pean eraman duzula zure bizi guzia, eta Lazarak bizitze triste eta nekhatu bat eraman duela. Orai [...], haren aldia da bozkariatzeko, eta zurea pairatzeko. Lg II 189. Kausitzen gaituenean, bozkariatzen da, maiteki ematen gaitu bere sorbalden gainean. Brtc 246. Bozkaria ezazu beraz horren arima zure presentziaz. Ib. 269. Idek-otzu zeruko portaleak, aingeruekin bozkaria dadintzat. Ib. 270. Sainduki erabilia / Biz beti zure izena, / Zeruko gorte guzia / Bozkariatzen duena. 'Lui qui réjouit toute la Cour céleste' . Monho 72.
( s. XIX.) Bozkaria zaite zure Jesus maitearen ama benedikatua horrela munduaren bazter guzietan ohoratua ikhusteaz. Dh 265. Iustuak bozkaria beitez eta besta egin bezate Jainkoaren konpeinian. JesBih 460. Bozkaria gaiten Ama miragarri harekin, Jainkoak hura baithan handi egin dituen gauza guziez. MarIl 126. Bozkariatu ziren suplizioetan. Jaur 200. Bozkaria gaiten gure goratasunaz. Ib. 203s. Zerentzat egiten duzue nigar? enekin bozkaria zaitezte jasaiteko ditudanez. Laph 74. Iñaziori erran dezon haren jiteak zonbatetaraino bozkariatzen gaituen. Ib. 145. Beldur izan balitz bezala haren ama bozkaria zadin solhas eder horien gatik. Jnn SBi 43. Ai balakite zenbeitek zein goxo den Elizaren ume on eta leial gisa biziz, Elizaren ume on eta leial gisa bozkariatzea! Zby RIEV 1908, 83. Bozkaria zaitezte, zeruak eta zeruetan zaretenak. Lap 101 (V 48). Kanailak ziren bakharrik bozkariatu haren yuateaz. Elsb Fram 132. Bozkaria zaitezte Jaunaren baithan. Arb Igand 188. Azken phondu hunek du guzien gainetik bozkariatu. Prop 1896, 114.

( s. XX.) Utzirik orai alde baterat gogoko hitstura tzar horiek, edan dezagun bihotzaren bozkariotzeko. Zub 51. Begiak eta bihotza bozkariotzen zaizkigu. Ib. 117. Xirulak eta armonikak bazterrak bozkarioturik. Ib. 54. Ordu artan pozkariatu zen Ats Sanduan. Ir YKBiz 264. Dohatsu dohakabeak, bozkaria zaitezte! Iratz 64. Ez naite bozkaria herrirat joan arte. Ib. 13. Urthe baten buruko tenplo berriaren zimenduak eginak ziren. Horrek berak oro bozkariatu zituen. Zerb IxtS 72. Errana da, bozkariatzeko orde, heriotze hortaz goxoki nigar egin zuela Dabidek. Ib. 54. Bozkaria zaitezte, abere gaixoak, debrua garhaitu duzue! Lf Murtuts 17. Zenbait aldiz oihu egiten du hil baino lehen, heuragi bozkariotzen bainau haren oihuak. Mde Pr 133. Segur bozkaria gitazke. Herr 4-12-58, 1. Jakin zuelarik, handizki bozkariatu zen Frantses. Ardoy SFran 214. Laguntzat emozute xori kantaria, / elgarren konpainian diten bozkaria. Xa Odol 325. Oro bozkaria giten. Larre ArtzainE 339.
azpiadiera-1.1
(Con suf. comparativo).
Orduan konszienzia onak eta garbiak bozkarioturenago du, filosofia iakinak baino. SP Imit I 24, 6. Hek bozkariotzenago dira banaloria gatik, zu egia gatik egiten zaren baino. Ib. III 3, 3.
bozkariatu
<< botilakada 0 / 0 brau >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper